İçeriğe geç
A1İngilizce zamanlar· Ders 4/21

Basit Geçmiş Zaman (Past Simple)

Past simple (I did)

1Genel bakış

Basit Geçmiş Zaman (Past Simple), geçmişte başlayıp biten eylemleri ve durumları anlatır. Genellikle ne zaman olduğunu da söyleriz: dün, geçen hafta, 2019'da. Kurallı fiiller -ed alır. Sık kullanılan pek çok fiil ise kuralsızdır.

  • Geçmişte bitmiş eylemler için kullanılır.
  • Kurallı fiiller: sonuna -ed eklenir (work → worked).
  • Kuralsız fiillerin özel biçimleri vardır (go → went, see → saw).
  • Olumsuz ve soru cümlelerinde did + fiilin yalın hâli kullanılır (didn't go, Did you go?).
  • be fiilinin iki geçmiş biçimi vardır: was ve were.

2Yapı

be fiili dışında, geçmiş biçim bütün öznelerde aynıdır.

Olumlu (kurallı fiil)
S + V-ed
I watched a film last night.
Dün gece bir film izledim.
Olumlu (kuralsız fiil)
S + V2 (irregular form)
Maria went to the beach on Sunday.
Maria pazar günü plaja gitti.
Olumsuz
S + did not (didn't) + V
We didn't eat breakfast today.
Bugün kahvaltı yapmadık.
Soru
Did + S + V?
Did you call Ken yesterday?
Dün Ken'i aradın mı?
Kısa yanıtlar
Yes, S + did. / No, S + didn't.
Did they win? Yes, they did.
Kazandılar mı? Evet, kazandılar.
Wh- sorusu
Wh- + did + S + V?
Where did Amina live in 2020?
Amina 2020'de nerede yaşadı?
Basit Geçmiş Zaman'da be fiili
SubjectAffirmativeNegativeQuestion
II wasI wasn'tWas I?
youyou wereyou weren'tWere you?
he / she / itshe wasshe wasn'tWas she?
wewe werewe weren'tWere we?
theythey werethey weren'tWere they?
Sık kullanılan kuralsız fiiller
Base verbPast SimpleExample
gowentI went home.
havehadShe had a cold.
dodidWe did our homework.
makemadeHe made dinner.
getgotThey got a new car.
seesawI saw Leo at the shop.
comecameYou came late.
eatateWe ate pasta.
buyboughtMia bought a phone.
taketookHe took the bus.
saysaidShe said hello.
writewroteI wrote an email.
  • -e ile biten fiiller: sadece -d eklenir (live → lived, like → liked).
  • Ünsüz + -y: y harfi -ied olur (study → studied, try → tried). Ünlü + y ise sadece -ed alır (play → played).
  • Tek ünlü + tek ünsüzle biten kısa fiillerde son ünsüz çiftlenir (stop → stopped, plan → planned).
  • did ya da didn't sonrasında fiil her zaman yalın hâlde kalır: did go, did went DEĞİL.
  • -ed'in okunuşu: /t/ (worked), /d/ (played), t veya d'den sonra /ɪd/ (wanted, needed).

3Kullanımı

1Geçmişte belirli bir zamanda biten eylemler

Bitmiş tek bir eylem için Basit Geçmiş Zaman kullanılır. Genellikle ne zaman olduğunu da belirtiriz.

I visited my grandma last weekend.
Geçen hafta sonu büyükannemi ziyaret ettim.
Hiroshi started a new job in May.
Hiroshi mayıs ayında yeni bir işe başladı.
They didn't come to the party yesterday.
Dün partiye gelmediler.

2Arka arkaya gelen eylemler dizisi

Kısa bir olayı anlatmak için kullanılır. Eylemler sırayla gerçekleşir.

She got up, had a shower and left for work.
Kalktı, duş aldı ve işe gitti.
We arrived at the hotel, checked in and went to bed.
Otele vardık, kayıt yaptırdık ve yattık.

3Geçmişteki durumlar ve hâller

Çoğunlukla was/were ile, geçmişte işlerin nasıl olduğunu anlatmak için kullanılır. Durum artık sona ermiştir.

The weather was very cold yesterday.
Dün hava çok soğuktu.
Omar lived in Cairo for five years.
Omar beş yıl Kahire'de yaşadı.
We were tired after the trip.
Yolculuktan sonra yorgunduk.

4Geçmişte tekrarlanan eylemler

Bitmiş bir dönemde defalarca olan şeyler için kullanılır. Geçmişteki alışkanlıklar için Used to and Would dersine bakabilirsin.

As a child, I walked to school every day.
Çocukken her gün okula yürürdüm.
Last summer, we played tennis every Saturday.
Geçen yaz her cumartesi tenis oynadık.

4İpucu kelimeler

yesterdaylast nightlast weeklast yearagoin 2015on Mondaywhen I was a childthen

Bu sözcükler geçmişte bitmiş bir zamanı gösterir. Ago zaman ifadesinden sonra gelir: two days ago, a year ago.

5Karşılaştırma

Geniş Zaman (Present Simple) mi, Basit Geçmiş Zaman (Past Simple) mı? Zamana bak: genel olarak şimdi mi, yoksa geçmişte bitmiş mi?

Geniş Zaman (Present Simple)

  • Şimdiki alışkanlıklar ve genel doğrular.
  • Olumsuz ve sorularda do/does kullanılır.
  • he/she/it ile fiile -s eklenir.
Ana works in a bank.
Ana bir bankada çalışır.

Basit Geçmiş Zaman (Past Simple)

  • Geçmişte bitmiş eylemler.
  • Olumsuz ve sorularda did kullanılır.
  • Tüm öznelerde aynı biçim (was/were hariç).
Ana worked in a bank in 2018.
Ana 2018'de bir bankada çalıştı.

6Sık yapılan hatalar

✗ YanlışI didn't went to class.
✓ DoğruI didn't go to class.

didn't sonrasında fiilin yalın hâli kullanılır. Didn't zaten geçmişi gösterir.

✗ YanlışDid she called you?
✓ DoğruDid she call you?

did ile kurulan sorularda ana fiil yalın hâlde kalır.

✗ YanlışYesterday I go to the park.
✓ DoğruYesterday I went to the park.

Yesterday bitmiş bir zamandır, bu yüzden fiil geçmiş biçimde olmalıdır.

✗ YanlışHe buyed a new bike.
✓ DoğruHe bought a new bike.

Buy kuralsız bir fiildir. Geçmiş biçimi buyed değil bought'tur.

✗ YanlışI was went home early.
✓ DoğruI went home early.

Geçmiş zaman fiilinin önüne was ekleme. was/were yalnızca sıfat, isim ya da yer bildiren ifadelerle kullanılır (I was at home).

7İpuçları

💡 Şunu unutma: did + fiilin yalın hâli. Her cümlede tek bir geçmiş biçim olur: did go, asla did went.

💡 Günde 5 kuralsız fiil öğren. Üçerli söyle: go – went, see – saw, buy – bought.

💡 Her akşam gününü Basit Geçmiş Zaman'la anlat: I got up, I had coffee, I worked…

8Hızlı test

1. We   a great film last night.

2. She didn't   the email.

3.   you at work on Friday?

4. Carlos   English at university.

5. I   my keys two days ago.