Basit Geçmiş Zaman (Past Simple)
Past simple (I did)
1Genel bakış
Basit Geçmiş Zaman (Past Simple), geçmişte başlayıp biten eylemleri ve durumları anlatır. Genellikle ne zaman olduğunu da söyleriz: dün, geçen hafta, 2019'da. Kurallı fiiller -ed alır. Sık kullanılan pek çok fiil ise kuralsızdır.
- Geçmişte bitmiş eylemler için kullanılır.
- Kurallı fiiller: sonuna -ed eklenir (work → worked).
- Kuralsız fiillerin özel biçimleri vardır (go → went, see → saw).
- Olumsuz ve soru cümlelerinde did + fiilin yalın hâli kullanılır (didn't go, Did you go?).
- be fiilinin iki geçmiş biçimi vardır: was ve were.
2Yapı
be fiili dışında, geçmiş biçim bütün öznelerde aynıdır.
| Subject | Affirmative | Negative | Question |
|---|---|---|---|
| I | I was | I wasn't | Was I? |
| you | you were | you weren't | Were you? |
| he / she / it | she was | she wasn't | Was she? |
| we | we were | we weren't | Were we? |
| they | they were | they weren't | Were they? |
| Base verb | Past Simple | Example |
|---|---|---|
| go | went | I went home. |
| have | had | She had a cold. |
| do | did | We did our homework. |
| make | made | He made dinner. |
| get | got | They got a new car. |
| see | saw | I saw Leo at the shop. |
| come | came | You came late. |
| eat | ate | We ate pasta. |
| buy | bought | Mia bought a phone. |
| take | took | He took the bus. |
| say | said | She said hello. |
| write | wrote | I wrote an email. |
- -e ile biten fiiller: sadece -d eklenir (live → lived, like → liked).
- Ünsüz + -y: y harfi -ied olur (study → studied, try → tried). Ünlü + y ise sadece -ed alır (play → played).
- Tek ünlü + tek ünsüzle biten kısa fiillerde son ünsüz çiftlenir (stop → stopped, plan → planned).
- did ya da didn't sonrasında fiil her zaman yalın hâlde kalır: did go, did went DEĞİL.
- -ed'in okunuşu: /t/ (worked), /d/ (played), t veya d'den sonra /ɪd/ (wanted, needed).
3Kullanımı
1Geçmişte belirli bir zamanda biten eylemler
Bitmiş tek bir eylem için Basit Geçmiş Zaman kullanılır. Genellikle ne zaman olduğunu da belirtiriz.
2Arka arkaya gelen eylemler dizisi
Kısa bir olayı anlatmak için kullanılır. Eylemler sırayla gerçekleşir.
3Geçmişteki durumlar ve hâller
Çoğunlukla was/were ile, geçmişte işlerin nasıl olduğunu anlatmak için kullanılır. Durum artık sona ermiştir.
4Geçmişte tekrarlanan eylemler
Bitmiş bir dönemde defalarca olan şeyler için kullanılır. Geçmişteki alışkanlıklar için Used to and Would dersine bakabilirsin.
4İpucu kelimeler
Bu sözcükler geçmişte bitmiş bir zamanı gösterir. Ago zaman ifadesinden sonra gelir: two days ago, a year ago.
5Karşılaştırma
Geniş Zaman (Present Simple) mi, Basit Geçmiş Zaman (Past Simple) mı? Zamana bak: genel olarak şimdi mi, yoksa geçmişte bitmiş mi?
Geniş Zaman (Present Simple)
- Şimdiki alışkanlıklar ve genel doğrular.
- Olumsuz ve sorularda do/does kullanılır.
- he/she/it ile fiile -s eklenir.
Basit Geçmiş Zaman (Past Simple)
- Geçmişte bitmiş eylemler.
- Olumsuz ve sorularda did kullanılır.
- Tüm öznelerde aynı biçim (was/were hariç).
6Sık yapılan hatalar
didn't sonrasında fiilin yalın hâli kullanılır. Didn't zaten geçmişi gösterir.
did ile kurulan sorularda ana fiil yalın hâlde kalır.
Yesterday bitmiş bir zamandır, bu yüzden fiil geçmiş biçimde olmalıdır.
Buy kuralsız bir fiildir. Geçmiş biçimi buyed değil bought'tur.
Geçmiş zaman fiilinin önüne was ekleme. was/were yalnızca sıfat, isim ya da yer bildiren ifadelerle kullanılır (I was at home).
7İpuçları
💡 Şunu unutma: did + fiilin yalın hâli. Her cümlede tek bir geçmiş biçim olur: did go, asla did went.
💡 Günde 5 kuralsız fiil öğren. Üçerli söyle: go – went, see – saw, buy – bought.
💡 Her akşam gününü Basit Geçmiş Zaman'la anlat: I got up, I had coffee, I worked…
8Hızlı test
1. We a great film last night.
2. She didn't the email.
3. you at work on Friday?
4. Carlos English at university.
5. I my keys two days ago.
