Lumaktaw sa nilalaman
A1Basic na grammar (A1–A2)· Aralin 11/54

Do, Does, Did, Done

1Pangkalahatang-ideya

Ang do, does, did at done ay mga anyo ng iisang pandiwa: do. Puwede mo itong gamitin bilang pangunahing pandiwa (main verb) para sa mga gawain, gaya ng do homework. Ginagamit din ito bilang pandiwang pantulong (auxiliary verb) sa paggawa ng mga tanong at negatibong pangungusap. Ang do/does ay para sa kasalukuyan, ang did ay para sa nakaraan, at ang done ay sumusunod sa have/has.

  • Gamitin ang do sa I, you, we, they. Gamitin ang does sa he, she, it.
  • Gamitin ang did para sa nakaraan (past) sa lahat ng simuno.
  • Gamitin ang done pagkatapos lamang ng have, has o had.
  • Pagkatapos ng does, did, don't, doesn't at didn't, gamitin ang payak na anyo ng pandiwa (base verb): Does she work?

2Anyo at estruktura

Narito ang mga pangunahing pattern ng pandiwang do.

Pangunahing pandiwa (kasalukuyan)
S + do/does + O
Amir does his homework after dinner.
Ginagawa ni Amir ang takdang-aralin niya pagkatapos ng hapunan.
Negatibo (kasalukuyan)
S + don't/doesn't + V
She doesn't eat meat.
Hindi siya kumakain ng karne.
Tanong (kasalukuyan)
Do/Does + S + V?
Do you speak Spanish?
Nagsasalita ka ba ng Spanish?
Pangunahing pandiwa (nakaraan)
S + did + O
We did the shopping yesterday.
Ginawa namin ang pamimili kahapon.
Negatibo at tanong (nakaraan)
S + didn't + V / Did + S + V?
Did you call Mei? No, I didn't call her.
Tinawagan mo ba si Mei? Hindi, hindi ko siya tinawagan.
Kasama ng have/has
S + have/has + done + O
I have done the dishes.
Nahugasan ko na ang mga pinggan.
Mga anyo ng pandiwang do
SubjectPresentPastPast participle
Idodid(have) done
youdodid(have) done
he / she / itdoesdid(has) done
wedodid(have) done
theydodid(have) done
  • Mga pinaikling anyo: don't = do not, doesn't = does not, didn't = did not.
  • Bigkas: ang does ay /dʌz/ at ang done ay /dʌn/.
  • Ang pantulong lang ang nagbabago. Nananatiling payak ang pangunahing pandiwa: He doesn't like tea. (hindi likes)

3Paano gamitin

1Do / does bilang pangunahing pandiwa

Ang do ay puwedeng maging pangunahing kilos sa pangungusap. Ginagamit ito kasama ng mga salitang gaya ng homework, the dishes, yoga at a job.

I do my homework in the evening.
Ginagawa ko ang takdang-aralin ko sa gabi.
Maria does yoga on Sundays.
Nagyo-yoga si Maria tuwing Linggo.
What does your brother do? He's a nurse.
Ano ang ginagawa ng kuya mo? Nurse siya.

2Do / does bilang pantulong sa kasalukuyan

Gamitin ang do/does para gumawa ng mga tanong at negatibo sa kasalukuyan. Nananatiling payak ang pangunahing pandiwa.

Do they live near here?
Nakatira ba sila malapit dito?
Kenji doesn't work on Fridays.
Hindi nagtatrabaho si Kenji tuwing Biyernes.
Does the shop open at nine?
Nagbubukas ba ang tindahan nang alas-nuwebe?

3Did para sa nakaraan

Ang did ang anyong pangnakaraan ng do para sa lahat ng simuno. Puwede itong maging pangunahing pandiwa o pantulong sa mga tanong at negatibo sa nakaraan.

She did a great job.
Ginawa niya nang mahusay ang trabaho.
Did you see the message?
Nakita mo ba ang mensahe?
We didn't go out last night.
Hindi kami lumabas kagabi.

4Done pagkatapos ng have / has

Hindi kailanman nag-iisa ang done. Lagyan ito ng have o has sa unahan kapag pinag-uusapan ang mga tapos nang gawain.

I have done the report.
Natapos ko na ang ulat.
Has Lucas done his homework?
Natapos na ba ni Lucas ang takdang-aralin niya?
They haven't done the cleaning yet.
Hindi pa nila nagagawa ang paglilinis.

5Mga maikling sagot

Sagutin ang mga tanong na oo/hindi gamit ang pantulong, hindi ang pangunahing pandiwa. Mabilis at natural itong pakinggan.

Do you like pizza? Yes, I do.
Gusto mo ba ng pizza? Oo, gusto ko.
Does Aisha drive? No, she doesn't.
Marunong bang magmaneho si Aisha? Hindi, hindi siya marunong.
Did they win? Yes, they did.
Nanalo ba sila? Oo, nanalo sila.

4Mga hudyat na salita

every dayusuallyon Mondaysyesterdaylast nightagoalreadyjustyet

Ang mga salitang gaya ng every day at usually ay madalas kasama ng do/does. Ang yesterday at ago ay kasama ng did. Ang already, just at yet naman ay madalas kasama ng have/has done.

5Paghahambing

Madalas napagpapalit ng mga mag-aaral ang did at done. Narito ang pagkakaiba.

did

  • Anyong pangnakaraan ng do
  • Nag-iisa lang, walang kasamang have
  • Ginagamit din sa mga tanong at negatibo sa nakaraan
I did my homework yesterday.
Ginawa ko ang takdang-aralin ko kahapon.

done

  • Past participle ng do
  • Laging kailangan ng have/has/had
  • Tumutukoy sa tapos nang gawain kasama ng already, just o yet
I have done my homework.
Nagawa ko na ang takdang-aralin ko.

6Karaniwang mali

✗ MaliShe don't like tea.
✓ TamaShe doesn't like tea.

Sa he, she at it, gamitin ang doesn't, hindi ang don't.

✗ MaliDoes he works here?
✓ TamaDoes he work here?

Pagkatapos ng does, gamitin ang payak na pandiwa nang walang -s. Ipinapakita na ng does ang he/she/it.

✗ MaliDid you went to school?
✓ TamaDid you go to school?

Ipinapakita na ng did ang nakaraan, kaya nananatiling payak ang pangunahing pandiwa.

✗ MaliI done my homework.
✓ TamaI did my homework. / I've done my homework.

Kailangan ng done ang have/has. Kung wala nito, gamitin ang did.

✗ MaliHe do his homework every day.
✓ TamaHe does his homework every day.

Sa he, she at it sa kasalukuyan, nagiging does ang pangunahing pandiwang do.

7Mga tip

💡 Sapat na ang isang -s: kung gagamit ka ng does, walang -s ang pangunahing pandiwa. She does ... work, hindi works.

💡 Tandaan: did = mag-isa, done = may kasama. Ang kasama ay have o has.

💡 Gamitin ang pantulong sa mga maikling sagot: Do you...? Yes, I do. Huwag ulitin ang pangunahing pandiwa.

8Mabilis na pagsusulit

1.   she live near you?

2. I   my homework last night.

3. My parents   like spicy food.

4. Have you   the dishes?

5. Did you   to the party?