İçeriğe geç
A2İngilizce zamanlar· Ders 6/21

Yakın Geçmiş Zaman (Present Perfect)

Present perfect (I have done)

1Genel bakış

Yakın geçmiş zaman (Present Perfect) geçmişi şimdiyle birbirine bağlar. Hayat boyu edinilen deneyimler, sonucu şu anda görülen geçmiş eylemler, yeni haberler ve geçmişte başlayıp bugün hâlâ devam eden durumlar için kullanılır. Eylemin tam olarak ne zaman olduğunu söylemeyiz.

  • Yapısı: have/has + fiilin 3. hâli (past participle / V3).
  • he, she ve it ile has; I, you, we ve they ile have kullanılır.
  • Deneyimlerden, sonuçlardan, yeni haberlerden ve bitmemiş zaman dilimlerinden söz eder.
  • Yesterday ya da in 2015 gibi bitmiş zaman ifadeleriyle kullanılmaz.
  • Sık kullanılan kelimeler: ever, never, just, already, yet, for, since.

2Yapı

Yakın geçmiş zamanı have ya da has ile ana fiilin 3. hâlini (past participle) birleştirerek kurarsınız.

Olumlu
S + have/has + V3
She has finished her lunch.
O öğle yemeğini bitirdi.
Olumsuz
S + haven't/hasn't + V3
We haven't seen the new film.
Yeni filmi görmedik.
Soru
Have/Has + S + V3?
Have you called your mum?
Anneni aradın mı?
Kısa cevaplar
Yes, S + have/has. / No, S + haven't/hasn't.
Has Omar arrived? Yes, he has.
Omar geldi mi? Evet, geldi.
Sık kullanılan kuralsız fiillerin 3. hâlleri
Base formPast simplePast participle (V3)
bewas / werebeen
gowentgone
seesawseen
eatateeaten
dodiddone
taketooktaken
writewrotewritten
havehadhad
makemademade
meetmetmet
loselostlost
buyboughtbought
  • Kısaltmalar: I have → I've, she has → she's, they have → they've.
  • Kurallı fiillere -ed eklenir (work → worked, live → lived, stop → stopped).
  • Sık kullanılan birçok fiil kuralsızdır (go → gone, see → seen). Bunları aşağıdaki tablodan öğrenin.
  • She's hem she is hem de she has anlamına gelebilir. Sonraki kelimeye bakın: She's gone = she has gone.

3Kullanımı

1Hayat deneyimleri

Hayatınız boyunca yaptığınız ya da yapmadığınız şeyleri anlatmak için kullanılır. Tam zaman önemli değildir. Sorularda genellikle ever, cevaplarda never kullanırız.

Have you ever tried Korean food?
Hiç Kore yemeği denedin mi?
I have never seen snow.
Hiç kar görmedim.
Priya has visited five countries.
Priya beş ülkeyi ziyaret etti.

2Sonucu şu anda görülen geçmiş eylem

Geçmişte bir şey olmuştur ve sonucunu şu anda görebiliriz. Odak noktası şimdiki durumdur.

I have lost my keys. I can't get in.
Anahtarlarımı kaybettim. İçeri giremiyorum.
Tom has cut his hair. It looks great!
Tom saçını kestirdi. Harika görünüyor!
They have cleaned the kitchen, so we can cook.
Mutfağı temizlediler, bu yüzden yemek yapabiliriz.

3Yeni haberler ve eylemler

Yeni bir bilgi ya da kısa süre önce olmuş şeyler için kullanılır. Just 'az önce', already 'beklenenden erken, çoktan', yet ise 'şu ana kadar, henüz' anlamına gelir.

The bus has just left.
Otobüs az önce kalktı.
Mei has already sent the email.
Mei e-postayı çoktan gönderdi.
Have you finished your homework yet?
Ödevini henüz bitirdin mi?

4Bitmemiş zaman: for, since, today, this week

Geçmişte başlayıp hâlâ geçerli olan durumlar için kullanılır. Bir süre uzunluğuyla for, bir başlangıç noktasıyla since kullanılır. Ayrıca today ya da this week gibi henüz bitmemiş zaman dilimleriyle de kullanılır.

We have lived here since 2019.
2019'dan beri burada yaşıyoruz.
I have known Amara for ten years.
Amara'yı on yıldır tanıyorum.
Luis has had three meetings today.
Luis bugün üç toplantı yaptı.

4İpucu kelimeler

everneverjustalreadyyetforsinceso farrecentlybeforetodaythis week

Ever, never, just ve already genellikle have/has ile V3 arasına gelir. Yet ise genellikle olumsuz cümlelerin ve soruların sonunda bulunur.

5Karşılaştırma

Been ve gone ikisi de go fiilinin 3. hâlidir ama anlamları farklıdır. Present Perfect ile Past Simple karşılaştırması için Present Perfect vs Past Simple dersine bakın.

has/have been to

  • Kişi bir yere gitti ve geri döndü.
  • Çoğunlukla hayat deneyimleri için kullanılır.
Sara has been to Brazil. She loved it.
Sara daha önce Brezilya'ya gitti (ve döndü). Orayı çok sevdi.

has/have gone to

  • Kişi bir yere gitti ve şu anda hâlâ orada.
  • Şu anda burada değil.
Sara has gone to the shop. She'll be back soon.
Sara markete gitti (hâlâ orada). Birazdan döner.

6Sık yapılan hatalar

✗ YanlışI have seen him yesterday.
✓ DoğruI saw him yesterday.

Yesterday bitmiş bir zamandır; bu yüzden yakın geçmiş zaman değil, geçmiş zaman (Past Simple) kullanılır.

✗ YanlışShe have finished her work.
✓ DoğruShe has finished her work.

he, she ve it ile has kullanılır.

✗ YanlışI live here since 2020.
✓ DoğruI have lived here since 2020.

Since ya da for ile geçmişten şimdiye uzanan durumlarda geniş zaman değil, yakın geçmiş zaman kullanılır.

✗ YanlışHave you ever went to Japan?
✓ DoğruHave you ever been to Japan?

have/has'tan sonra geçmiş zaman hâli (went) değil, fiilin 3. hâli (been) gelir.

✗ YanlışI didn't finish my report yet.
✓ DoğruI haven't finished my report yet.

Standart İngilizcede yet, yakın geçmiş zamanla kullanılır. Günlük Amerikan İngilizcesinde burada bazen Past Simple de kullanılır.

7İpuçları

💡 Yakın geçmiş zamanı bir köprü gibi düşünün: geçmişte başlar ve şimdide biter.

💡 Eylemin ne zaman olduğunu söyleyebiliyorsanız (yesterday, last year, at 6 pm), onun yerine Past Simple kullanın.

💡 For + süre uzunluğu (for two hours). Since + başlangıç noktası (since Monday).

8Hızlı test

1. My brother   never   on a plane.

2. Have you finished your report  ?

3. Kenji has worked here   2018.

4. Lucia isn't here. She   to the bank.

5. I   my keys. I can't open the door.