Yakın Geçmiş Zaman (Present Perfect)
Present perfect (I have done)
1Genel bakış
Yakın geçmiş zaman (Present Perfect) geçmişi şimdiyle birbirine bağlar. Hayat boyu edinilen deneyimler, sonucu şu anda görülen geçmiş eylemler, yeni haberler ve geçmişte başlayıp bugün hâlâ devam eden durumlar için kullanılır. Eylemin tam olarak ne zaman olduğunu söylemeyiz.
- Yapısı: have/has + fiilin 3. hâli (past participle / V3).
- he, she ve it ile has; I, you, we ve they ile have kullanılır.
- Deneyimlerden, sonuçlardan, yeni haberlerden ve bitmemiş zaman dilimlerinden söz eder.
- Yesterday ya da in 2015 gibi bitmiş zaman ifadeleriyle kullanılmaz.
- Sık kullanılan kelimeler: ever, never, just, already, yet, for, since.
2Yapı
Yakın geçmiş zamanı have ya da has ile ana fiilin 3. hâlini (past participle) birleştirerek kurarsınız.
| Base form | Past simple | Past participle (V3) |
|---|---|---|
| be | was / were | been |
| go | went | gone |
| see | saw | seen |
| eat | ate | eaten |
| do | did | done |
| take | took | taken |
| write | wrote | written |
| have | had | had |
| make | made | made |
| meet | met | met |
| lose | lost | lost |
| buy | bought | bought |
- Kısaltmalar: I have → I've, she has → she's, they have → they've.
- Kurallı fiillere -ed eklenir (work → worked, live → lived, stop → stopped).
- Sık kullanılan birçok fiil kuralsızdır (go → gone, see → seen). Bunları aşağıdaki tablodan öğrenin.
- She's hem she is hem de she has anlamına gelebilir. Sonraki kelimeye bakın: She's gone = she has gone.
3Kullanımı
1Hayat deneyimleri
Hayatınız boyunca yaptığınız ya da yapmadığınız şeyleri anlatmak için kullanılır. Tam zaman önemli değildir. Sorularda genellikle ever, cevaplarda never kullanırız.
2Sonucu şu anda görülen geçmiş eylem
Geçmişte bir şey olmuştur ve sonucunu şu anda görebiliriz. Odak noktası şimdiki durumdur.
3Yeni haberler ve eylemler
Yeni bir bilgi ya da kısa süre önce olmuş şeyler için kullanılır. Just 'az önce', already 'beklenenden erken, çoktan', yet ise 'şu ana kadar, henüz' anlamına gelir.
4Bitmemiş zaman: for, since, today, this week
Geçmişte başlayıp hâlâ geçerli olan durumlar için kullanılır. Bir süre uzunluğuyla for, bir başlangıç noktasıyla since kullanılır. Ayrıca today ya da this week gibi henüz bitmemiş zaman dilimleriyle de kullanılır.
4İpucu kelimeler
Ever, never, just ve already genellikle have/has ile V3 arasına gelir. Yet ise genellikle olumsuz cümlelerin ve soruların sonunda bulunur.
5Karşılaştırma
Been ve gone ikisi de go fiilinin 3. hâlidir ama anlamları farklıdır. Present Perfect ile Past Simple karşılaştırması için Present Perfect vs Past Simple dersine bakın.
has/have been to
- Kişi bir yere gitti ve geri döndü.
- Çoğunlukla hayat deneyimleri için kullanılır.
has/have gone to
- Kişi bir yere gitti ve şu anda hâlâ orada.
- Şu anda burada değil.
6Sık yapılan hatalar
Yesterday bitmiş bir zamandır; bu yüzden yakın geçmiş zaman değil, geçmiş zaman (Past Simple) kullanılır.
he, she ve it ile has kullanılır.
Since ya da for ile geçmişten şimdiye uzanan durumlarda geniş zaman değil, yakın geçmiş zaman kullanılır.
have/has'tan sonra geçmiş zaman hâli (went) değil, fiilin 3. hâli (been) gelir.
Standart İngilizcede yet, yakın geçmiş zamanla kullanılır. Günlük Amerikan İngilizcesinde burada bazen Past Simple de kullanılır.
7İpuçları
💡 Yakın geçmiş zamanı bir köprü gibi düşünün: geçmişte başlar ve şimdide biter.
💡 Eylemin ne zaman olduğunu söyleyebiliyorsanız (yesterday, last year, at 6 pm), onun yerine Past Simple kullanın.
💡 For + süre uzunluğu (for two hours). Since + başlangıç noktası (since Monday).
8Hızlı test
1. My brother never on a plane.
2. Have you finished your report ?
3. Kenji has worked here 2018.
4. Lucia isn't here. She to the bank.
5. I my keys. I can't open the door.
