Yakın Geçmişte Süregelen Zaman (Present Perfect Continuous)
Present perfect continuous (I have been doing)
1Genel bakış
Yakın geçmişte süregelen zaman (Present Perfect Continuous) geçmiş ile şimdiki zamanı birbirine bağlar. Geçmişte başlayıp hâlâ devam eden ya da çok kısa süre önce bitmiş eylemler için kullanılır. Vurgu eylemin kendisinde ve ne kadar sürdüğündedir.
- Yapısı: have/has + been + V-ing.
- Geçmişte başlayıp şu an da devam eden eylemler için kullanılır; genellikle for, since ve how long ile birlikte görülür.
- Şimdiki bir sonucu açıklayan yakın geçmişteki eylemler için kullanılır: I'm tired. I've been running.
- Bugüne kadar olan bir süre içinde tekrarlanan eylemler için kullanılır; sıkça lately veya recently ile birlikte gelir.
- know, like, own gibi çoğu durum fiiliyle (state verb) kullanılmaz.
2Yapı
Bu zamanı kurarken önce have ya da has, sonra been, ardından da ana fiilin -ing hâli gelir.
| Subject | Affirmative | Negative | Question |
|---|---|---|---|
| I | I've been working | I haven't been working | Have I been working? |
| You | You've been working | You haven't been working | Have you been working? |
| He / She / It | She's been working | She hasn't been working | Has she been working? |
| We | We've been working | We haven't been working | Have we been working? |
| They | They've been working | They haven't been working | Have they been working? |
- he, she, it ve tekil isimlerle has; I, you, we, they ve çoğul isimlerle have kullanılır.
- been hiç değişmez. Sonuna -s veya -ing eklenmez.
- -ing yazımı: make → making, run → running, lie → lying.
- Konuşma dilinde genellikle kısaltma kullanırız: I've been, she's been, they haven't been.
3Kullanımı
1Geçmişte başlayıp hâlâ devam eden eylem
Eylem şu andan önce başlamıştır ve hâlâ sürmektedir. Süreyi çoğu zaman for, since ya da how long ile belirtiriz.
2Şimdiki bir sonucu olan yakın geçmişteki eylem
Eylem ya henüz bitmiştir ya da kısa süre önce bitmiştir. Sonucunu şu anda hâlâ görebilir veya hissedebiliriz.
3Bugüne kadarki bir sürede tekrarlanan eylemler
Eylem, şu ana kadar süren bir dönem boyunca tekrar tekrar gerçekleşir. lately ve recently gibi kelimeler sık kullanılır.
4İpucu kelimeler
for bir süre uzunluğuyla (for two hours), since ise bir başlangıç noktasıyla (since Monday, since 9 a.m.) kullanılır.
5Sık yapılan hatalar
Geçmişten bugüne uzanan bir eylemde since ya da for varsa şimdiki zaman (Present Continuous) değil, perfect bir zaman kullanılır.
How long geçmişten bugüne geçen süreyi sorar; bu yüzden yakın geçmişte süregelen zaman gerekir.
Know bir durum fiilidir (state verb); bu yüzden sürekli hâli değil, yalın yakın geçmiş zaman (Present Perfect Simple) kullanılır.
been kelimesinden sonra ana fiil mutlaka -ing hâlinde olmalıdır.
Süre uzunluğuyla for kullanılır. Since ise since 2 p.m. gibi bir başlangıç noktası ister.
6İpuçları
💡 Geçmişten bugüne uzanan bir çizgi düşünün: eylem çizginin başında başlar ve bugüne kadar olan zamanı doldurur.
💡 Kendinize sorun: vurgu eylemin kendisinde mi yoksa ne kadar sürdüğünde mi? Cevabınız evetse have/has been + V-ing seçin.
💡 I have done yapısıyla karşılaştırmak ister misiniz? Present Perfect Simple vs Continuous dersine göz atın.
7Hızlı test
1. Sofia for this company since January.
2. How long you been living in this flat?
3. Your hands are dirty. What ?
4. I've been waiting forty-five minutes.
5. Which sentence is correct?
