İçeriğe geç
A2Temel dilbilgisi (A1–A2)· Ders 33/54

Cümle Kalıpları (Sentence Patterns: S-V-O-C)

Sentence Patterns

1Genel bakış

İngilizce cümleler birkaç temel kalıbı izler. Çoğu cümle bir özne (subject – S) ve bir fiil (verb – V) ile başlar. Ardından bir nesne (object – O), bir tümleç (complement – C) ya da her ikisi gerekebilir. Bu kalıpları öğrenmek, kelimeleri doğru sıraya koymanı sağlar.

  • Neredeyse her İngilizce cümlede bir özne ve bir fiil bulunur.
  • Olağan sıralama Özne → Fiil → Nesne (Subject → Verb → Object) şeklindedir.
  • Tümleç, özneyi ya da nesneyi tanımlar (She is tired. – Yorgun.).
  • Bazı fiiller iki nesne alır: bir kişi ve bir şey (give me a pen).
  • Yer ve zaman ifadeleri genellikle cümlenin sonuna gelir.

2Yapı

İşte İngilizcede en sık kullanılan beş cümle kalıbı.

Özne + Fiil
S + V
Maria smiled.
Maria gülümsedi.
Özne + Fiil + Nesne
S + V + O
Kenji plays the guitar.
Kenji gitar çalar.
Özne + Fiil + Tümleç
S + V + C (Adj / N)
The soup is hot.
Çorba sıcak.
Özne + Fiil + iki Nesne
S + V + O (person) + O (thing)
Ana sent her mum a photo.
Ana annesine bir fotoğraf gönderdi.
Özne + Fiil + Nesne + Tümleç
S + V + O + C
The news made us happy.
Haber bizi mutlu etti.
Cümlenin öğeleri
PartSymbolWhat it isExample
SubjectSwho or what does the actionLena works here.
VerbVthe action or stateLena works here.
ObjectOwho or what receives the actionI called Omar.
ComplementCdescribes the subject or objectOmar is busy.
AdverbialAwhere, when or howWe met at the station.
Her kalıpta sık kullanılan fiiller
PatternCommon verbsExample
S + Varrive, sleep, laugh, happen, goThe bus arrived.
S + V + Olike, need, eat, buy, watchWe need milk.
S + V + Cbe, become, look, feel, seem, tasteYou look tired.
S + V + O + Ogive, send, show, buy, tellHe told us a story.
S + V + O + Cmake, call, name, keep, findThey called the baby Mia.
  • Olumsuz cümlelerde ve sorularda yardımcı fiilden sonra sıra aynı kalır: She doesn't play the guitar. / Does she play the guitar? (bkz. Olumsuz Cümleler ve Soru Yapma).
  • Özneyi atlama. Hava durumu ve saat için it kullan: It is late.
  • very much ya da often gibi sözcükleri fiil ile nesnesinin arasına koyma.

3Kullanımı

1S + V + O: en yaygın kalıp

Birçok fiilin anlamını tamamlaması için bir nesneye ihtiyacı vardır. Nesne, fiilden hemen sonra gelir.

I drink coffee every morning.
Her sabah kahve içerim.
We need a new printer.
Yeni bir yazıcıya ihtiyacımız var.
Priya is reading an email.
Priya bir e-posta okuyor.

2S + V: nesneye gerek yok

Bazı fiiller nesne olmadan da tamdır. Sonrasına yer ya da zaman ekleyebilirsin ama bu zorunlu değildir.

The bus arrived.
Otobüs geldi.
Everyone laughed.
Herkes güldü.
Leila works from home.
Leila evden çalışıyor.

3S + V + C: özneyi tanımlamak

be, become, look, feel, seem gibi bağlayıcı fiillerden (linking verbs) sonra tümleç kullanırız. Bu, özne hakkında bilgi veren bir sıfat ya da isimdir.

My brother is a nurse.
Kardeşim hemşire.
You look tired today.
Bugün yorgun görünüyorsun.
The room became quiet.
Oda sessizleşti.

4S + V + O + O: bir kişi ve bir şey

give, send, show, buy gibi fiiller iki nesne alabilir. Önce kişiyi, sonra şeyi koy; ya da şey + to/for + kişi yapısını kullan.

Tom gave his sister a book.
Tom kız kardeşine bir kitap verdi.
Tom gave a book to his sister.
Tom bir kitabı kız kardeşine verdi.
Can you buy me a sandwich?
Bana bir sandviç alır mısın?

5S + V + O + C: nesneyi tanımlamak

make, call, name, keep, find gibi fiillerde tümleç nesneden sonra gelir. Bu tümleç özneyi değil, nesneyi tanımlar.

Loud music makes me angry.
Yüksek sesli müzik beni sinirlendiriyor.
They named their son Luca.
Oğullarına Luca adını verdiler.
Please keep the door closed.
Lütfen kapıyı kapalı tut.

6Yer ve zaman eklemek

Yer ve zaman ifadeleri genellikle sona gelir. İkisi birden varsa önce yer, sonra zaman gelir.

She put the keys on the table.
Anahtarları masanın üstüne koydu.
We met at the station at six.
Altıda istasyonda buluştuk.
I'm studying in the library this afternoon.
Bu öğleden sonra kütüphanede ders çalışıyorum.

4Karşılaştırma

Nesne de tümleç de fiilden sonra gelir, ama birbirinden farklıdırlar.

Nesne (Object – O)

  • Özneden farklı bir kişi ya da şeydir
  • Fiilin etkisini alır
  • Eylem bildiren fiillerden sonra gelir (call, buy, see)
Sara called a doctor.
Sara bir doktor çağırdı.

Tümleç (Complement – C)

  • Özneyle (ya da nesneyle) aynı kişi veya şeydir
  • Onu tanımlar ya da adlandırır
  • Bağlayıcı fiillerden sonra gelir (be, become, look, feel)
Sara became a doctor.
Sara doktor oldu.

5Sık yapılan hatalar

✗ YanlışIs very cold today.
✓ DoğruIt is very cold today.

İngilizcede her cümlede bir özne olmalıdır. Hava durumu, saat ve mesafe için it kullan.

✗ YanlışI like very much tennis.
✓ DoğruI like tennis very much.

very much ifadesini fiil ile nesnenin arasına koyma; cümlenin sonuna koy.

✗ YanlışHe explained me the rule.
✓ DoğruHe explained the rule to me.

Explain, say ve describe fiillerinden hemen sonra kişi gelemez. to + kişi kullan.

✗ YanlışShe gave to me a present.
✓ DoğruShe gave me a present.

İki nesneyle ya give me a present ya da give a present to me denir; give to me a present olmaz.

✗ YanlışYou look happily.
✓ DoğruYou look happy.

look ve feel gibi bağlayıcı fiiller zarf değil, sıfat tümleci alır.

6İpuçları

💡 S-V-O diye düşün: Kim? → Ne yapıyor? → Neyi? Bu üç parçayı bir arada tut.

💡 Tümleç testi: Özne ile fiilden sonraki kelimenin arasına = koyabiliyorsan (Sara = a doctor), o bir tümleçtir.

💡 Yer ve zaman için önce Yer, sonra Zaman kuralını hatırla: at work at nine, at nine at work değil.

7Hızlı test

1. Choose the correct sentence.

2. Can you send  ?

3. This cake tastes  .

4.   is raining again.

5. The long walk made  .