Özne–Yüklem Uyumu (Subject–Verb Agreement)
Subject and Verb Agreement
1Genel bakış
Özne–yüklem uyumu (subject–verb agreement), fiilin öznesiyle sayı bakımından uyuşması demektir. Tekil özne tekil fiil, çoğul özne çoğul fiil alır. Kısa öznelerde kolaydır; ancak uzun öznelerde, everyone gibi zamirlerde ve news ya da team gibi adlarda kafa karıştırıcı olabilir.
- Tekil özne → tekil fiil (she works, it is). Çoğul özne → çoğul fiil (they work, they are).
- Gerçek özneyi bulun. Özne ile fiil arasındaki of the students ya da with her friends gibi öbekleri hesaba katmayın.
- everyone, nobody ve something gibi sözcükler her zaman tekildir.
- and ile bağlanan iki özne genellikle çoğuldur.
- there is / there are yapısında fiil, kendisinden sonra gelen ada göre belirlenir.
2Yapı
Uyum en çok geniş/şimdiki zamanda ve be fiiliyle önem taşır.
| Subject type | Example subject | Verb |
|---|---|---|
| Indefinite pronouns | everyone, somebody, nothing | singular (is / has / works) |
| Each / every + noun | each student, every room | singular |
| Noun + of + plural noun | the list of names | matches list → singular |
| A and B | Lena and Omar | plural |
| A or B | tea or coffee, the boss or her assistants | matches the nearer noun |
| Uncountable nouns | information, advice, money | singular |
| Words ending in -s with singular meaning | news, maths, physics | singular |
| Amounts as one unit | ten euros, two hours, five kilometres | usually singular |
| Plural-only nouns | people, police, jeans, glasses | plural |
| Collective nouns | team, family, staff | singular (US); singular or plural (UK) |
| a number of + plural noun | a number of people | plural |
| the number of + plural noun | the number of people | singular |
- Fiil öbeğinde yalnızca ilk yardımcı fiil değişir: She has been working doğru, She have been working yanlıştır.
- does veya doesn't sonrasında fiilin yalın hâli kullanılır: Does he like…? doğru, Does he likes…? yanlıştır.
- Geçmiş zamanda (past simple) yalnızca be değişir: was (tekil ve I ile), were (çoğul ve you ile). Diğer fiiller aynı kalır: he worked / they worked.
3Kullanımı
1Gerçek özneyi bulun
Uzun öznelerde çoğu zaman özne ile fiil arasına başka sözcükler girer. Fiil, kendisine en yakın adla değil, asıl adla uyuşur. Kontrol etmek için aradaki öbeği elinizle kapatın.
2Belgisiz zamirler ve each / every
Everyone, everybody, someone, anyone, nobody, everything ve nothing her zaman tekildir. Each ve every + ad da tekildir (bkz. All, Each, Every, Whole, Both dersi).
3and / or ile bağlanan özneler
and ile bağlanan iki özne çoğul bir özne oluşturur. or ya da nor kullanıldığında fiil, kendisine en yakın adla uyuşur. Either/neither kendi dersinde ele alınır.
4There is / There are
there ile kurulan cümlelerde gerçek özne fiilden sonra gelir. Tekil ve sayılamayan adlarla there is/was, çoğul adlarla there are/were kullanılır.
5Çoğul ya da tekil görünen adlar
Bazı adlar -s ile biter ama tekildir: news, maths gibi. Bazıları da tekil görünür ama çoğuldur: people, police gibi. Zaman, para ve mesafe miktarları genellikle tek bir bütün sayılır.
6Topluluk adları
team, family ve staff gibi adlar bir grubu anlatır. Amerikan İngilizcesinde genellikle tekil fiil alırlar. İngiliz İngilizcesinde ise grubun üyeleri düşünüldüğünde çoğul fiil de yaygındır.
4Karşılaştırma
A number of ve the number of birbirine benzer, ama farklı fiiller alırlar.
a number of + çoğul ad
- Birçok, birtakım anlamına gelir.
- Vurgu kişiler ya da nesneler üzerindedir.
- Çoğul fiil alır.
the number of + çoğul ad
- Toplam sayı (bir rakam) anlamına gelir.
- Vurgu sayının kendisi üzerindedir.
- Tekil fiil alır.
5Sık yapılan hatalar
Everyone birçok kişiyi anlatır, ama dil bilgisi açısından tekildir; bu yüzden has kullanılır.
Gerçek özne photos değil, quality'dir (tekil).
Özne there'den sonra gelir. People çoğul olduğu için are kullanılır.
News -s ile biter, ama sayılamayan ve tekil bir addır.
and ile bağlanan iki özne çoğul bir özne oluşturur, bu yüzden fiil -s almaz.
6İpuçları
💡 Kapatma testi: özne ile fiil arasındaki sözcükleri elinizle kapatın. The box ~~of old books~~ is heavy. Böylece uyum hemen görünür hâle gelir.
💡 every-ONE, some-BODY, no-THING diye düşünün: sözcük tek bir kişi ya da şeyle biter, dolayısıyla fiil tekildir.
💡 there is/are ile sola değil, sağa bakın: fiilden sonra gelen ad belirleyicidir.
7Hızlı test
1. The keys to the office on the table.
2. Somebody left an umbrella in the meeting room.
3. There some useful information on this website.
4. Kenji and his wife in a small flat in Osaka.
5. The number of online courses growing every year.
