Bỏ qua tới nội dung
A1Ngữ pháp cơ bản· Bài 19/54

Câu mệnh lệnh

Imperative

1Tổng quan

Câu mệnh lệnh (imperative) dùng động từ ở dạng nguyên mẫu để bảo ai đó làm gì. Ta dùng nó để hướng dẫn, ra lệnh, nhờ vả, khuyên nhủ và mời mọc. Câu thường không có chủ ngữ, vì chủ ngữ chính là you (bạn).

  • Dùng động từ nguyên mẫu: Open the door. (Hãy mở cửa ra.)
  • Không có chủ ngữ. You được hiểu ngầm.
  • Phủ định dùng Don't + động từ nguyên mẫu: Don't run. (Đừng chạy.)
  • Thêm please để nghe lịch sự hơn: Please sit down. (Xin mời ngồi.)
  • Dùng Let's + động từ nguyên mẫu khi đề nghị cả bạn và người nói cùng làm: Let's go. (Đi thôi.)

2Cấu trúc

Câu mệnh lệnh dùng động từ nguyên mẫu (base form), không có chủ ngữ.

Khẳng định
V + (O)
Close the window.
Đóng cửa sổ lại.
Phủ định
Don't + V + (O)
Don't forget your keys.
Đừng quên chìa khóa của bạn.
Lịch sự
Please + V / V + ..., please
Please wait here.
Vui lòng đợi ở đây.
Đề nghị (cùng làm với bạn)
Let's + V
Let's eat now.
Ăn thôi nào.
Đề nghị phủ định
Let's not + V
Let's not wait for the bus.
Đừng đợi xe buýt nữa.
Các câu mệnh lệnh thông dụng: khẳng định và phủ định
VerbAffirmativeNegative
beBe careful.Don't be late.
openOpen your book.Don't open the door.
sitSit down.Don't sit there.
lookLook at this.Don't look down.
takeTake an umbrella.Don't take my pen.
callCall me later.Don't call after 10.
worry—Don't worry.
helpHelp me, please.Don't help him.
  • Động từ không bao giờ thay đổi: không thêm -s, -ing hay to.
  • Don't là dạng viết tắt của do not. Do not mạnh hơn và hay gặp trên biển báo.
  • Với động từ be, ta nói Be và Don't be: Be quiet. (Hãy giữ yên lặng.) Don't be late. (Đừng đến muộn.)
  • Let's là dạng viết tắt của let us.

3Cách dùng

1Hướng dẫn và chỉ đường

Dùng câu mệnh lệnh để giải thích cách làm một việc gì đó. Ta thấy nó trong công thức nấu ăn, sách hướng dẫn và khi chỉ đường.

Turn left at the bank.
Rẽ trái ở chỗ ngân hàng.
Add the rice and stir for two minutes.
Cho gạo vào và khuấy trong hai phút.
Press the green button to start.
Nhấn nút màu xanh để bắt đầu.

2Mệnh lệnh và yêu cầu

Dùng để yêu cầu ai đó làm gì. Thêm please để nghe thân thiện và lịch sự hơn.

Please send me the report, Amir.
Amir, làm ơn gửi cho tôi bản báo cáo nhé.
Be quiet in the library.
Hãy giữ yên lặng trong thư viện.
Pass the salt, please.
Đưa giúp tôi lọ muối với.

3Lời khuyên và cảnh báo

Dùng để giúp đỡ ai đó hoặc giữ cho họ an toàn. Dạng phủ định rất hay gặp ở đây.

Drink more water.
Hãy uống nhiều nước hơn.
Don't touch that! It's hot.
Đừng chạm vào đó! Nóng lắm.
Be careful on the stairs.
Hãy cẩn thận trên cầu thang.

4Lời mời và đề nghị giúp

Dùng để mời ai đó một cách thân thiện. Ở đây câu không hề nghe thô lỗ.

Come in and sit down.
Vào đây và ngồi xuống đi.
Have some cake, Yuki.
Yuki, ăn chút bánh đi.
Join us for lunch!
Ăn trưa cùng chúng tôi nhé!

5Đề nghị với Let's

Dùng Let's + động từ để đề nghị một việc cho bạn và những người khác cùng làm. Phủ định dùng Let's not.

Let's take a break.
Nghỉ giải lao một chút nhé.
Let's meet at six.
Gặp nhau lúc sáu giờ nhé.
Let's not be late again.
Đừng để bị muộn nữa nhé.

4So sánh

Câu mệnh lệnh thông thường và Let's trông giống nhau, nhưng nói với những đối tượng khác nhau.

Mệnh lệnh (bạn)

  • Bảo người khác làm gì đó.
  • Phủ định: Don't + động từ.
Clean your room.
Dọn phòng của bạn đi.

Let's (bạn + tôi)

  • Đề nghị chúng ta cùng làm gì đó.
  • Phủ định: Let's not + động từ.
Let's clean the kitchen together.
Cùng dọn bếp nhé.

5Lỗi thường gặp

✗ SaiNot touch the screen.
✓ ĐúngDon't touch the screen.

Với câu mệnh lệnh phủ định, dùng Don't trước động từ, không chỉ dùng not.

✗ SaiDon't to run in the hall.
✓ ĐúngDon't run in the hall.

Sau Don't, dùng động từ nguyên mẫu, không có to.

✗ SaiPlease opens the window.
✓ ĐúngPlease open the window.

Câu mệnh lệnh không bao giờ thêm -s. Luôn dùng dạng nguyên mẫu.

✗ SaiLet's to go home.
✓ ĐúngLet's go home.

Sau Let's, dùng động từ nguyên mẫu, không có to và không có -ing.

✗ SaiDon't be worry.
✓ ĐúngDon't worry.

Worry là động từ nên không cần be. Chỉ dùng be với tính từ: Don't be sad.

6Mẹo ghi nhớ

💡 Hãy nghĩ đến công thức nấu ăn: Cut, mix, cook. Chỉ có động từ, không thêm gì cả!

💡 Muốn nghe lịch sự? Thêm please ở đầu hoặc cuối câu.

💡 Don't = ngăn bạn. Let's not = ngăn chúng ta.

7Kiểm tra nhanh

1.   your hands before dinner.

2.   late for the meeting, please.

3. It's a nice day.   to the park!

4. Careful!   the plate. It's very hot.

5. Which sentence is a polite request?