İçeriğe geç
A2Temel dilbilgisi (A1–A2)· Ders 18/54

Kiplik Fiiller (Modal Verbs)

Modal Verbs

1Genel bakış

Kiplik fiiller (modal verbs), can, could, may, might, must, should, will ve would gibi küçük yardımcı fiillerdir. Asıl fiilin önüne gelerek cümleye anlam katarlar: izin, tavsiye, kural, olasılık ya da kibar rica. Biçimleri asla değişmez.

  • Kiplik fiil + yalın fiil (base verb): She should go. (to yok, -s yok)
  • Kiplik fiiller asla -s almaz: he can, he cans değil.
  • Soru ve olumsuzda do/does/did kullanılmaz: Can you help? I can't come.
  • Her kiplik fiilin kendi görevi vardır: tavsiye, kural, izin, olasılık ya da rica.
  • Yetenek anlamındaki can/could için Can / Could ile yetenek dersine bakın.

2Yapı

Bütün kiplik fiiller aynı basit kalıbı izler.

Olumlu
S + modal + V
You should drink more water.
Daha çok su içmelisin.
Olumsuz
S + modal + not + V
We mustn't park here.
Buraya park etmemeliyiz (yasak).
Soru
Modal + S + V?
Could you open the window, please?
Pencereyi açar mısınız, lütfen?
Kısa cevap
Yes, S + modal. / No, S + modal + not.
Can I sit here? Yes, you can.
Buraya oturabilir miyim? Evet, oturabilirsin.
Sık kullanılan kiplik fiiller ve temel anlamları
ModalMain meaningExample
canpermission, requestCan I use your pen?
couldpolite requestCould you help me?
mayformal permission, possibilityMay I come in?
mightpossibility (not sure)It might rain later.
muststrong rule, necessityYou must wear a helmet.
mustn'tit is not allowedYou mustn't smoke here.
shouldadvice, good ideaYou should rest.
willoffer, quick decisionI'll carry that for you.
wouldpolite requestWould you close the door?
  • Sık kullanılan kısaltmalar: can't, couldn't, shouldn't, mustn't, won't (= will not), wouldn't.
  • Cannot tek kelime olarak yazılır.
  • Mustn't sözcüğünde ilk t okunmaz: /ˈmʌsənt/.
  • Might not ve may not genellikle kısaltılmaz; tam biçimlerini kullanın.

3Kullanımı

1İzin isteme ve izin verme

Günlük durumlarda can kullanın. Could daha kibardır, may ise resmîdir. Cevap verirken can ya da can't kullanılır.

Can I borrow your charger?
Şarj aletini ödünç alabilir miyim?
May I ask a question?
Bir soru sorabilir miyim?
Sorry, you can't take photos in the museum.
Üzgünüm, müzede fotoğraf çekemezsiniz.

2Kibar rica etme

Birinden bir şey yapmasını istemek için can, could, will ya da would kullanın. Could ve would en kibar olanlardır.

Could you send me the file, Priya?
Dosyayı bana gönderebilir misin, Priya?
Would you wait here for a moment?
Bir dakika burada bekler misiniz?
Can you turn the music down, please?
Müziğin sesini kısar mısın, lütfen?

3Tavsiye verme

Bir şeyin iyi bir fikir olduğunu söylemek için should, kötü bir fikir olduğunu söylemek için shouldn't kullanın.

You look tired. You should go to bed early.
Yorgun görünüyorsun. Erken yatmalısın.
Kenji shouldn't eat so much sugar.
Kenji bu kadar çok şeker yememeli.
Should I call the doctor?
Doktoru arayayım mı?

4Kurallar ve zorunlu şeyler

Kesin kurallar ve gerçekten zorunlu şeyler için must kullanın. Yasak olan şeyler için mustn't kullanın.

Passengers must show their tickets.
Yolcular biletlerini göstermek zorundadır.
I must finish this report today.
Bu raporu bugün bitirmek zorundayım.
You mustn't use your phone during the exam.
Sınav sırasında telefonunu kullanmamalısın (yasak).

5Olasılıktan söz etme

Bir şey mümkün ama emin değilseniz may ya da might kullanın. Might biraz daha az kesindir.

Take an umbrella. It might rain.
Yanına şemsiye al. Yağmur yağabilir.
Lucas may be late tonight.
Lucas bu akşam geç kalabilir.
We might not have time for lunch.
Öğle yemeği için vaktimiz olmayabilir.

6Teklifler ve anlık kararlar

Yardım teklif etmek ya da konuşma anında bir karar vermek için will ('ll) kullanın.

That bag looks heavy. I'll help you.
O çanta ağır görünüyor. Sana yardım edeyim.
The phone is ringing. I'll answer it.
Telefon çalıyor. Ben açarım.

4Karşılaştırma

Must ve should ikisi de insanlara ne yapacağını söyler, ama güçleri aynı değildir.

must

  • Çok güçlü: bir kural ya da gerçek bir zorunluluk.
  • Gerçek bir seçim hakkı yoktur.
  • Sıklıkla tabelalarda, kurallarda ve talimatlarda kullanılır.
Drivers must stop at a red light.
Sürücüler kırmızı ışıkta durmak zorundadır.

should

  • Daha yumuşak: tavsiye ya da iyi bir fikir.
  • Kişi seçim yapabilir.
  • Arkadaşlara veya iş arkadaşlarına yardım ederken çok yaygındır.
You should try the soup here. It's great.
Buranın çorbasını denemelisin. Harika.

5Sık yapılan hatalar

✗ YanlışShe cans speak three languages.
✓ DoğruShe can speak three languages.

Kiplik fiiller he, she, it ile bile asla -s almaz.

✗ YanlışI must to leave now.
✓ DoğruI must leave now.

Kiplik fiilden sonra to olmadan yalın fiil kullanılır.

✗ YanlışDo you can help me?
✓ DoğruCan you help me?

Kiplik fiiller soruyu kendileri kurar. Kiplik fiili öznenin önüne koyun ve do kullanmayın.

✗ YanlışHe should goes to the dentist.
✓ DoğruHe should go to the dentist.

Kiplik fiilden sonraki asıl fiil -s almadan yalın biçimde kalır.

✗ YanlışYou don't should worry.
✓ DoğruYou shouldn't worry.

Olumsuzu kiplik fiilin ardına not ekleyerek yapın: should not / shouldn't.

6İpuçları

💡 Formülü aklınızda tutun: modal + yalın fiil; to yok, -s yok, do yok.

💡 Daha kibar görünmek mi istiyorsunuz? can yerine could, will yerine would kullanın.

💡 Trafik lambasını düşünün: must kırmızıdır (kural), should sarıdır (tavsiye), might ise 'belki'dir.

7Hızlı test

1. My brother   speak Korean very well.

2. You have a bad cough. You   see a doctor.

3. Visitors   touch the paintings. It's not allowed.

4. Take a jacket. It   get cold this evening.

5.   you pass me the salt, please?