Động từ có quy tắc và bất quy tắc
Regular and Irregular Verbs
1Tổng quan
Động từ thay đổi hình thức để nói về quá khứ. Động từ có quy tắc (regular verbs) thêm -ed (work → worked). Động từ bất quy tắc (irregular verbs) có dạng riêng (go → went), nên bạn cần học thuộc.
- Động từ có quy tắc thêm -ed ở quá khứ: play → played.
- Động từ bất quy tắc biến đổi theo nhiều cách khác nhau: eat → ate, buy → bought.
- Mỗi động từ có 3 dạng chính: nguyên mẫu (base form), quá khứ đơn (past simple) và quá khứ phân từ (past participle).
- Sau did và didn't, luôn dùng động từ nguyên mẫu: She didn't go.
- Hầu hết các động từ thông dụng hằng ngày đều bất quy tắc, nên hãy học chúng trước.
2Cấu trúc
Chỉ dùng dạng quá khứ trong câu khẳng định. Trong câu phủ định và câu hỏi, dùng did + động từ nguyên mẫu.
| Verb ending | Rule | Example |
|---|---|---|
| most verbs | + ed | work → worked |
| -e | + d | dance → danced |
| consonant + y | y → ied | carry → carried |
| vowel + y | + ed | enjoy → enjoyed |
| consonant + vowel + consonant (short verb) | double + ed | stop → stopped |
| Base form | Past simple | Past participle |
|---|---|---|
| go | went | gone |
| have | had | had |
| make | made | made |
| see | saw | seen |
| eat | ate | eaten |
| take | took | taken |
| buy | bought | bought |
| come | came | come |
| get | got | got / gotten (US) |
| write | wrote | written |
| give | gave | given |
| put | put | put |
- Động từ tận cùng bằng -e: chỉ thêm -d: live → lived, like → liked.
- Phụ âm + y: đổi y thành -ied: study → studied, cry → cried. Nguyên âm + y: chỉ thêm -ed: play → played.
- Động từ ngắn tận cùng theo mẫu phụ âm–nguyên âm–phụ âm: gấp đôi phụ âm cuối: stop → stopped, plan → planned (trừ w, x, y: fix → fixed).
- Anh–Anh gấp đôi chữ l ở các từ như travel → travelled; Anh–Mỹ viết là traveled.
- Chỉ đọc -ed là /ɪd/ sau t hoặc d: wanted, needed. Các trường hợp còn lại đọc là /t/ (walked) hoặc /d/ (played).
3Cách dùng
1Động từ có quy tắc: thêm -ed để chỉ quá khứ
Hầu hết động từ tiếng Anh là động từ có quy tắc. Thêm -ed để nói về hành động đã kết thúc trong quá khứ. Dạng này giống nhau với mọi chủ ngữ.
2Động từ bất quy tắc: dạng quá khứ đặc biệt
Động từ bất quy tắc không dùng -ed. Mỗi động từ có dạng quá khứ riêng. Một số thay đổi nhiều (go → went), một số không đổi (put → put).
3Động từ nguyên mẫu sau did / didn't
Trong câu phủ định và câu hỏi, did đã thể hiện quá khứ rồi. Vì vậy động từ chính trở về dạng nguyên mẫu, cả với động từ có quy tắc lẫn bất quy tắc.
4Quá khứ phân từ (past participle – dạng thứ ba)
Dạng thứ ba được dùng sau have/has và trong một số cấu trúc khác bạn sẽ học sau. Với động từ có quy tắc, nó giống dạng quá khứ. Với động từ bất quy tắc, nó thường khác.
4Dấu hiệu nhận biết
Những từ chỉ thời gian này thường cho biết bạn cần dùng dạng quá khứ của động từ.
5So sánh
Động từ có quy tắc và bất quy tắc đều nói về quá khứ, nhưng tạo dạng quá khứ theo cách khác nhau.
Động từ có quy tắc
- Thêm -ed (hoặc -d / -ied).
- Quá khứ đơn = quá khứ phân từ.
- Theo các quy tắc chính tả rõ ràng.
Động từ bất quy tắc
- Không có -ed; từ bị biến đổi.
- Quá khứ phân từ thường khác dạng quá khứ đơn.
- Không có quy tắc — phải học thuộc lòng.
6Lỗi thường gặp
Go là động từ bất quy tắc. Dạng quá khứ của nó là went, không phải goed.
Sau didn't, dùng động từ nguyên mẫu. Did đã thể hiện quá khứ rồi.
Trong câu hỏi ở quá khứ, dùng did + động từ nguyên mẫu, không dùng dạng quá khứ.
Phụ âm + y: đổi y thành -ied.
Sau have, dùng quá khứ phân từ. Với go là gone, không phải went.
7Mẹo ghi nhớ
💡 Hãy học động từ bất quy tắc theo nhóm ba: go – went – gone. Đọc to lên như hát một bài hát.
💡 Nhớ nhé: mỗi câu chỉ có một dạng quá khứ. Nếu đã dùng did, động từ chính giữ nguyên mẫu: did + go, không phải did + went.
💡 Nhóm các động từ bất quy tắc có âm giống nhau: buy – bought, bring – brought, think – thought.
8Kiểm tra nhanh
1. Last summer, we to the beach every day.
2. Ana for her test all weekend.
3. I didn't the email.
4. The bus suddenly.
5. Have you my keys?
