İçeriğe geç
A1Temel dilbilgisi (A1–A2)· Ders 38/54

Düzenli ve Düzensiz Fiiller (Regular and Irregular Verbs)

Regular and Irregular Verbs

1Genel bakış

Fiiller geçmişten söz ederken biçim değiştirir. Düzenli fiiller (regular verbs) sonuna -ed alır (work → worked). Düzensiz fiillerin (irregular verbs) ise kendilerine özgü biçimleri vardır (go → went); bu yüzden onları ezberlemen gerekir.

  • Düzenli fiiller geçmiş zamanda sonlarına -ed alır: play → played.
  • Düzensiz fiiller farklı biçimlerde değişir: eat → ate, buy → bought.
  • Her fiilin 3 temel hâli vardır: yalın hâl (base form), geçmiş zaman hâli (past simple) ve geçmiş zaman ortacı (past participle).
  • did ve didn't'tan sonra her zaman fiilin yalın hâlini kullan: She didn't go.
  • Günlük hayatta en sık kullanılan fiillerin çoğu düzensizdir; önce onları öğren.

2Yapı

Fiilin geçmiş hâlini yalnızca olumlu cümlelerde kullan. Olumsuz cümlelerde ve sorularda did + fiilin yalın hâli gelir.

Olumlu (düzenli fiil)
S + V-ed
Maria worked late yesterday.
Maria dün geç saate kadar çalıştı.
Olumlu (düzensiz fiil)
S + V2 (past form)
We went to the park on Sunday.
Pazar günü parka gittik.
Olumsuz
S + didn't + V
Kenji didn't call me last night.
Kenji dün gece beni aramadı.
Soru
Did + S + V?
Did you see the message?
Mesajı gördün mü?
Düzenli fiiller için yazım kuralları
Verb endingRuleExample
most verbs+ edwork → worked
-e+ ddance → danced
consonant + yy → iedcarry → carried
vowel + y+ edenjoy → enjoyed
consonant + vowel + consonant (short verb)double + edstop → stopped
En sık kullanılan 12 düzensiz fiil
Base formPast simplePast participle
gowentgone
havehadhad
makemademade
seesawseen
eatateeaten
taketooktaken
buyboughtbought
comecamecome
getgotgot / gotten (US)
writewrotewritten
givegavegiven
putputput
  • -e ile biten fiiller: sadece -d ekle: live → lived, like → liked.
  • Ünsüz + y: y harfi -ied olur: study → studied, cry → cried. Ünlü + y ise sadece -ed alır: play → played.
  • Ünsüz–ünlü–ünsüz ile biten kısa fiillerde son harf iki kez yazılır: stop → stopped, plan → planned (ama w, x, y için değil: fix → fixed).
  • İngiliz İngilizcesinde travel → travelled gibi kelimelerde l iki kez yazılır; Amerikan İngilizcesinde traveled yazılır.
  • -ed eki yalnızca t veya d'den sonra /ɪd/ okunur: wanted, needed. Diğer durumlarda /t/ (walked) ya da /d/ (played) okunur.

3Kullanımı

1Düzenli fiiller: geçmiş için -ed ekle

İngilizcedeki fiillerin çoğu düzenlidir. Geçmişte bitmiş eylemlerden söz etmek için fiile -ed ekle. Bu biçim bütün özneler için aynıdır.

I cleaned my room this morning.
Bu sabah odamı temizledim.
Aisha studied English for two hours.
Aisha iki saat boyunca İngilizce çalıştı.
They stopped the car near the shop.
Arabayı dükkânın yanında durdurdular.

2Düzensiz fiiller: özel geçmiş hâlleri

Düzensiz fiiller -ed almaz. Her birinin kendine ait bir geçmiş hâli vardır. Bazıları tamamen değişir (go → went), bazıları ise hiç değişmez (put → put).

She bought a new phone last week.
Geçen hafta yeni bir telefon aldı.
We ate dinner at seven.
Akşam yemeğini yedide yedik.
Tom put his keys on the table.
Tom anahtarlarını masanın üstüne koydu.

3did / didn't'tan sonra yalın hâl

Olumsuz cümlelerde ve sorularda geçmiş zamanı zaten did gösterir. Bu yüzden asıl fiil, düzenli de olsa düzensiz de olsa yalın hâline döner.

Lucas didn't come to class today.
Lucas bugün derse gelmedi.
Did your sister like the film?
Kız kardeşin filmi beğendi mi?
I didn't buy anything.
Hiçbir şey almadım.

4Geçmiş zaman ortacı (üçüncü hâl)

Üçüncü hâl, have/has ile ve ileride öğreneceğin bazı yapılarda kullanılır. Düzenli fiillerde geçmiş hâliyle aynıdır; düzensiz fiillerde ise çoğu zaman farklıdır.

I have finished my homework.
Ödevimi bitirdim.
Priya has seen this film twice.
Priya bu filmi iki kez izledi.
They have gone home.
Onlar eve gitti.

4İpucu kelimeler

yesterdaylast nightlast weekagoin 2020this morning

Bu zaman ifadeleri çoğu zaman fiilin geçmiş hâlini kullanman gerektiğini gösterir.

5Karşılaştırma

Düzenli ve düzensiz fiillerin ikisi de geçmişten söz eder, ama geçmiş hâllerini farklı yollarla oluştururlar.

Düzenli fiiller

  • -ed (ya da -d / -ied) eki alır.
  • Geçmiş zaman hâli = geçmiş zaman ortacı.
  • Belirli yazım kurallarına uyar.
Yuki watched a movie.
Yuki bir film izledi.

Düzensiz fiiller

  • -ed almaz; kelimenin kendisi değişir.
  • Geçmiş zaman ortacı çoğu zaman farklıdır.
  • Kuralı yoktur — ezberlemen gerekir.
Yuki saw a movie.
Yuki bir film gördü.

6Sık yapılan hatalar

✗ YanlışI goed to school yesterday.
✓ DoğruI went to school yesterday.

Go düzensiz bir fiildir. Geçmiş hâli goed değil, went'tir.

✗ YanlışShe didn't went to work.
✓ DoğruShe didn't go to work.

didn't'tan sonra fiilin yalın hâli gelir. Geçmişi zaten did gösterir.

✗ YanlışDid you saw Ahmed?
✓ DoğruDid you see Ahmed?

Geçmiş zaman sorularında geçmiş hâl değil, did + fiilin yalın hâli kullanılır.

✗ YanlışHe studyed all night.
✓ DoğruHe studied all night.

Ünsüz + y ile biten fiillerde y harfi -ied olur.

✗ YanlışWe have went home.
✓ DoğruWe have gone home.

have'den sonra geçmiş zaman ortacı gelir. Go için bu went değil, gone'dur.

7İpuçları

💡 Düzensiz fiilleri üçlü gruplar hâlinde öğren: go – went – gone. Bir şarkı gibi yüksek sesle tekrar et.

💡 Unutma: bir cümlede tek geçmiş. did kullanıyorsan asıl fiil yalın kalır: did + go, did + went değil.

💡 Sesi birbirine benzeyen düzensiz fiilleri birlikte grupla: buy – bought, bring – brought, think – thought.

8Hızlı test

1. Last summer, we   to the beach every day.

2. Ana   for her test all weekend.

3. I didn't   the email.

4. The bus   suddenly.

5. Have you   my keys?