Câu điều kiện trong tiếng Anh: loại 0, 1, 2, 3, hỗn hợp và đảo ngữ
9 phút đọc
1Tổng quan
Câu điều kiện dùng để nói "nếu… thì…": điều gì sẽ xảy ra, có thể xảy ra hoặc lẽ ra đã xảy ra. Điểm khó là mỗi loại câu điều kiện đi với một cặp thì riêng, và chỉ cần chia sai một vế là cả câu sai nghĩa. Bài viết này hệ thống lại câu điều kiện loại 0, 1, 2, 3 và câu hỗn hợp, các từ thay thế cho if như unless, as long as, provided that, cùng cấu trúc đảo ngữ hay xuất hiện trong TOEIC Part 5.
- Nhận diện loại câu qua thì của động từ ở mệnh đề if.
- Không dùng will hay would trong mệnh đề if.
- Unless = if… not; as long as, provided that = miễn là, với điều kiện là.
- Đảo ngữ: Should you… (loại 1), Were I… (loại 2), Had I… (loại 3).
2Câu điều kiện loại 0 và loại 1
Loại 0: sự thật, quy luật
Dùng cho sự thật hiển nhiên, quy luật hoặc quy trình luôn đúng. Ở loại này, if gần nghĩa với when (hễ mà, mỗi khi).
Loại 1: điều có thể xảy ra
Dùng cho tình huống có khả năng xảy ra ở hiện tại hoặc tương lai. Dạng mệnh lệnh rất phổ biến trong email công việc và thông báo.
⚠️ Cẩn thận: Dù nói về tương lai, mệnh đề if của loại 1 vẫn dùng hiện tại đơn. Viết If it rains tomorrow, không viết If it will rain tomorrow.
3Câu điều kiện loại 2
Dùng cho điều không có thật ở hiện tại, hoặc khó xảy ra trong tương lai. Câu loại 2 cũng hay dùng để đưa ra lời khuyên với If I were you…
ℹ️ Lưu ý: Trong câu điều kiện loại 2, were dùng được cho mọi ngôi. Văn nói thân mật có thể dùng If I was, nhưng khi viết trang trọng và làm bài thi, bạn nên dùng were.
Loại 1 hay loại 2?
Cùng một tình huống, lựa chọn loại câu thể hiện người nói đánh giá khả năng xảy ra cao hay thấp:
Loại 1: khả năng thực tế
If we win the contract, we will hire more staff.
Loại 2: khả năng thấp, chỉ là giả định
If we won the contract, we would hire more staff.
4Câu điều kiện loại 3
Dùng để giả định một điều trái ngược với sự thật trong quá khứ, thường mang ý tiếc nuối hoặc trách móc. Sự việc đã qua, không thể thay đổi.
If the shipment had arrived on time, we ------- the order last week.
5Câu điều kiện hỗn hợp và bảng tổng hợp
Câu hỗn hợp kết hợp hai mốc thời gian khác nhau trong cùng một câu. Có hai dạng thường gặp:
Điều kiện ở quá khứ, kết quả ở hiện tại
Điều kiện ở hiện tại, kết quả ở quá khứ
If Mr. Kim ------- the training last year, he would know how to use the new system now.
| Loại | Mệnh đề if | Mệnh đề chính | Ý nghĩa |
|---|---|---|---|
| 0 | hiện tại đơn | hiện tại đơn | Sự thật, quy luật |
| 1 | hiện tại đơn | will/can + V | Có thể xảy ra |
| 2 | quá khứ đơn (were) | would/could + V | Không có thật ở hiện tại |
| 3 | had + V3 | would have + V3 | Không có thật ở quá khứ |
| Hỗn hợp | had + V3 | would + V | Quá khứ khác đi → hiện tại khác đi |
6Unless, as long as, provided that và các từ thay thế if
| Từ nối | Nghĩa | Ví dụ |
|---|---|---|
| unless | trừ khi (= if… not) | Unless you register by Friday, you won't get the discount. |
| as long as / so long as | miễn là | You can work from home as long as you stay reachable by phone. |
| provided (that) / providing (that) | với điều kiện là | Provided that the budget is approved, the project will start in May. |
| in case | phòng khi | Bring a copy of your contract in case they ask for it. |
| otherwise | nếu không thì | Submit the form today; otherwise, your request will be delayed. |
Unless đã mang nghĩa phủ định, nên động từ sau nó để ở dạng khẳng định.
ℹ️ Lưu ý: In case không phải là if. Take an umbrella in case it rains nghĩa là mang ô theo trước để phòng hờ; còn Take an umbrella if it rains nghĩa là chỉ mang ô khi trời đã mưa.
Employees cannot enter the building ------- they show their ID badges.
7Đảo ngữ câu điều kiện trong TOEIC Part 5
Trong văn phong trang trọng, ta có thể bỏ if và đưa trợ động từ lên trước chủ ngữ. Cấu trúc này rất hay gặp trong email, thư thương mại và câu hỏi Part 5.
Khi đảo ngữ ở dạng phủ định, không viết tắt; đặt not sau chủ ngữ.
💡 Mẹo: Trong Part 5, nếu chỗ trống đứng đầu câu, ngay sau là chủ ngữ, câu có dấu phẩy và một mệnh đề chính phía sau, hãy nghĩ ngay đến Should, Were, Had. Nhìn phần theo sau chủ ngữ để chọn: V nguyên mẫu → Should; V3 → Had; to V, danh từ hoặc tính từ → Were.
------- you require further assistance, please contact our customer service team.
Mẫu câu "Should you have any questions…" rất hữu ích khi viết thư, bạn có thể xem thêm trong bài cách viết email tiếng Anh chuyên nghiệp.
8Lỗi sai thường gặp
Would chỉ đứng ở mệnh đề chính, không đứng sau if.
Ghép đúng cặp thì: hiện tại đơn đi với will, quá khứ đơn đi với would.
ℹ️ Lưu ý: Khi mệnh đề if đứng đầu câu, đặt dấu phẩy giữa hai vế. Khi mệnh đề chính đứng trước thì thường không cần dấu phẩy: We will hire more staff if we win the contract.
Vì câu điều kiện gắn chặt với cách chia thì, bạn nên ôn lại bài 12 thì trong tiếng Anh, sau đó luyện Part 5 để làm quen với các dạng câu hỏi.
9Ghi nhớ nhanh
- Loại 0: hiện tại đơn + hiện tại đơn (sự thật, quy luật).
- Loại 1: If + hiện tại đơn, will + V (có thể xảy ra).
- Loại 2: If + quá khứ đơn (were), would + V (không có thật ở hiện tại).
- Loại 3: If + had + V3, would have + V3 (không có thật ở quá khứ).
- Hỗn hợp: If + had + V3, would + V (now).
- Unless = if… not, không dùng thêm not; in case = phòng khi.
- Đảo ngữ: Should + S + V, Were + S, Had + S + V3; phủ định là Had we not…
