Bỏ qua tới nội dung
B1Các thì trong tiếng Anh· Bài 7/21

Thì hiện tại hoàn thành tiếp diễn

Present perfect continuous (I have been doing)

1Tổng quan

Thì hiện tại hoàn thành tiếp diễn (Present Perfect Continuous) nối quá khứ với hiện tại. Dùng thì này cho hành động bắt đầu trong quá khứ và vẫn đang diễn ra, hoặc vừa mới dừng lại. Thì này nhấn mạnh vào hành động và thời gian nó kéo dài.

  • Cấu trúc: have/has + been + V-ing.
  • Dùng cho hành động bắt đầu trong quá khứ và còn tiếp tục đến hiện tại, thường đi với for, since và how long.
  • Dùng cho hoạt động vừa xảy ra và giải thích kết quả ở hiện tại, ví dụ I'm tired. I've been running. (Tôi mệt. Tôi vừa chạy bộ.)
  • Dùng cho hoạt động lặp đi lặp lại trong một khoảng thời gian kéo dài đến bây giờ, thường đi với lately hoặc recently.
  • Không dùng thì này với hầu hết động từ chỉ trạng thái (state verbs) như know, like hay own.

2Cấu trúc

Thì này được tạo bằng have hoặc has, sau đó là been, rồi đến dạng -ing của động từ chính.

Khẳng định
S + have/has + been + V-ing
She has been studying Spanish for six months.
Cô ấy đã và đang học tiếng Tây Ban Nha được sáu tháng.
Phủ định
S + have/has + not + been + V-ing
I haven't been sleeping well lately.
Dạo này tôi ngủ không ngon.
Câu hỏi
(Wh-) + have/has + S + been + V-ing?
How long have you been waiting?
Bạn đã chờ bao lâu rồi?
Câu trả lời ngắn
Yes, S + have/has. / No, S + haven't/hasn't.
Have they been working all day? Yes, they have.
Họ đã làm việc cả ngày à? Vâng, đúng vậy.
Thì hiện tại hoàn thành tiếp diễn của 'work'
SubjectAffirmativeNegativeQuestion
II've been workingI haven't been workingHave I been working?
YouYou've been workingYou haven't been workingHave you been working?
He / She / ItShe's been workingShe hasn't been workingHas she been working?
WeWe've been workingWe haven't been workingHave we been working?
TheyThey've been workingThey haven't been workingHave they been working?
  • Dùng has với he, she, it và danh từ số ít. Dùng have với I, you, we, they và danh từ số nhiều.
  • been không bao giờ thay đổi. Đừng thêm -s hay -ing vào nó.
  • Chính tả khi thêm -ing: make → making, run → running, lie → lying.
  • Trong văn nói, ta thường viết tắt: I've been, she's been, they haven't been.

3Cách dùng

1Hành động bắt đầu trong quá khứ và vẫn đang tiếp diễn

Hành động bắt đầu trước thời điểm hiện tại và vẫn đang diễn ra. Ta thường nói rõ thời gian kéo dài bằng for, since hoặc how long.

Amir has been working here since 2021.
Amir đã làm việc ở đây từ năm 2021.
We 've been waiting for the bus for twenty minutes.
Chúng tôi đã đợi xe buýt được hai mươi phút rồi.
How long have you been learning English?
Bạn đã học tiếng Anh được bao lâu rồi?

2Hoạt động vừa xảy ra với kết quả ở hiện tại

Hoạt động vừa mới dừng lại hoặc dừng cách đây không lâu. Ta vẫn có thể nhìn thấy hoặc cảm nhận được kết quả của nó ngay bây giờ.

I'm out of breath because I 've been running.
Tôi hụt hơi vì tôi vừa chạy bộ.
Your eyes are red. Have you been crying?
Mắt bạn đỏ quá. Bạn vừa khóc à?
The ground is wet. It 's been raining.
Mặt đất ướt. Trời vừa mưa.

3Hoạt động lặp lại trong khoảng thời gian cho đến bây giờ

Hành động xảy ra lặp đi lặp lại trong một khoảng thời gian kéo dài đến hiện tại. Các từ như lately và recently rất hay gặp.

Mei has been going to the gym a lot lately.
Dạo này Mei đi tập gym rất nhiều.
They 've been arguing about money recently.
Gần đây họ cứ cãi nhau về tiền bạc.
I 've been getting a lot of strange emails this week.
Tuần này tôi cứ nhận được rất nhiều email lạ.

4Dấu hiệu nhận biết

forsincehow longall dayall morningall weeklatelyrecentlythese days

Dùng for với một khoảng thời gian (for two hours) và since với một mốc thời gian bắt đầu (since Monday, since 9 a.m.).

5Lỗi thường gặp

✗ SaiI am living in Toronto since 2019.
✓ ĐúngI have been living in Toronto since 2019.

Với since hoặc for cho hành động kéo dài từ quá khứ đến nay, hãy dùng thì hoàn thành (perfect), không dùng hiện tại tiếp diễn (present continuous).

✗ SaiHow long are you waiting here?
✓ ĐúngHow long have you been waiting here?

How long hỏi về khoảng thời gian từ quá khứ đến hiện tại, nên cần dùng hiện tại hoàn thành tiếp diễn.

✗ SaiI have been knowing Leo for ten years.
✓ ĐúngI have known Leo for ten years.

Know là động từ chỉ trạng thái (state verb), nên dùng hiện tại hoàn thành đơn (present perfect simple), không dùng dạng tiếp diễn.

✗ SaiShe has been work here for two years.
✓ ĐúngShe has been working here for two years.

Sau been, động từ chính phải ở dạng -ing.

✗ SaiWe have been studying since three hours.
✓ ĐúngWe have been studying for three hours.

Dùng for với một khoảng thời gian. Since cần một mốc bắt đầu, ví dụ since 2 p.m.

6Mẹo ghi nhớ

💡 Hãy hình dung một đường thẳng từ quá khứ đến hiện tại: hành động bắt đầu ở đầu đường và lấp đầy khoảng thời gian cho đến hôm nay.

💡 Tự hỏi: trọng tâm là hành động hay thời gian kéo dài? Nếu đúng, hãy chọn have/has been + V-ing.

💡 Muốn so sánh với I have done? Xem bài Present Perfect Simple vs Continuous.

7Kiểm tra nhanh

1. Sofia   for this company since January.

2. How long   you been living in this flat?

3. Your hands are dirty. What  ?

4. I've been waiting   forty-five minutes.

5. Which sentence is correct?