Bỏ qua tới nội dung
B1Các thì trong tiếng Anh· Bài 8/21

So sánh thì hiện tại hoàn thành và quá khứ đơn

Present perfect and past (I have done and I did)

1Tổng quan

Cả hai thì đều nói về quá khứ, nhưng nhìn quá khứ theo cách khác nhau. Thì hiện tại hoàn thành (Present Perfect) nối quá khứ với hiện tại: khoảng thời gian chưa kết thúc, hoặc kết quả vẫn còn quan trọng bây giờ. Thì quá khứ đơn (Past Simple) nói về một thời điểm đã kết thúc, tách biệt khỏi hiện tại.

  • Thời gian đã kết thúc (yesterday, in 2020, ago) → quá khứ đơn.
  • Thời gian chưa kết thúc hoặc không nhắc đến thời gian (today, this week, ever) → hiện tại hoàn thành.
  • Kinh nghiệm sống không nói rõ ngày → hiện tại hoàn thành. Chi tiết về trải nghiệm đó → quá khứ đơn.
  • Câu hỏi với When...? và What time...? thường dùng quá khứ đơn.
  • Tin tức thường mở đầu bằng hiện tại hoàn thành, rồi câu chuyện tiếp tục bằng quá khứ đơn.

2Cấu trúc

Hãy so sánh hai cấu trúc cạnh nhau.

Hiện tại hoàn thành: khẳng định
S + have/has + V3
Amira has lost her keys.
Amira đã làm mất chìa khóa của cô ấy.
Quá khứ đơn: khẳng định
S + V2 (V-ed / irregular)
Amira lost her keys yesterday.
Hôm qua Amira đã làm mất chìa khóa của cô ấy.
Hiện tại hoàn thành: phủ định
S + haven't/hasn't + V3
I haven't seen that film.
Tôi chưa xem bộ phim đó.
Quá khứ đơn: phủ định
S + didn't + V
I didn't see that film last night.
Tối qua tôi đã không xem bộ phim đó.
Hiện tại hoàn thành: câu hỏi
Have/Has + S + V3?
Have you ever tried sushi?
Bạn đã bao giờ thử sushi chưa?
Quá khứ đơn: câu hỏi
Did + S + V?
When did you try it?
Bạn đã thử nó khi nào?
Các cụm từ chỉ thời gian thường gặp của mỗi thì
Present Perfect (time connected to now)Past Simple (finished time)
today (not finished)yesterday
this week / this month / this yearlast week / last month / last year
ever / never (in my life)in 2018 / in March
so far / up to nowtwo days ago / a long time ago
just / already / yetjust now
for (still true) / sincefor (finished period)
recently / latelywhen I was a child
  • Nhiều động từ có V2 và V3 khác nhau: go – went – gone, see – saw – seen, write – wrote – written.
  • Với động từ có quy tắc, V2 và V3 giống nhau (worked – worked), nên trợ động từ have/has là dấu hiệu cho biết thì.
  • Trong tiếng Anh Mỹ, người ta thường dùng quá khứ đơn với just, already và yet (Did you eat yet?). Trong tiếng Anh Anh, hiện tại hoàn thành phổ biến hơn ở trường hợp này.

3Cách dùng

1Thời gian đã kết thúc và chưa kết thúc

Nếu khoảng thời gian đã qua, dùng quá khứ đơn. Nếu khoảng thời gian vẫn đang diễn ra, dùng hiện tại hoàn thành. Những cụm như this morning phụ thuộc vào đồng hồ: buổi sáng đã hết hay chưa?

I drank three coffees yesterday.
Hôm qua tôi đã uống ba cốc cà phê.
I have drunk three coffees today.
Hôm nay tôi đã uống ba cốc cà phê rồi.
Kenji has called twice this morning. (It is still morning.)
Sáng nay Kenji đã gọi hai lần. (Bây giờ vẫn còn là buổi sáng.)

2Kinh nghiệm và sự việc cụ thể

Dùng hiện tại hoàn thành cho kinh nghiệm sống khi thời gian không quan trọng. Khi bạn thêm chi tiết như khi nào, ở đâu hay như thế nào, hãy chuyển sang quá khứ đơn.

Have you ever been to Brazil?
Bạn đã từng đến Brazil chưa?
Yes, I have. I went there in 2019.
Rồi, tôi đã từng. Tôi đã đến đó vào năm 2019.
Sofia has met a famous singer. She met him at an airport.
Sofia đã gặp một ca sĩ nổi tiếng. Cô ấy đã gặp anh ấy ở sân bay.

3Vẫn còn đúng và không còn đúng nữa

Với for và since, hiện tại hoàn thành nghĩa là tình huống vẫn tiếp diễn đến bây giờ. Quá khứ đơn với for nghĩa là tình huống đã kết thúc.

Omar has worked here for six years. (He still works here.)
Omar đã làm việc ở đây được sáu năm. (Anh ấy vẫn làm ở đây.)
Omar worked in Dubai for six years. (He doesn't work there now.)
Omar đã làm việc ở Dubai sáu năm. (Bây giờ anh ấy không làm ở đó nữa.)

4Kết quả ở hiện tại và câu chuyện trong quá khứ

Dùng hiện tại hoàn thành khi hành động trong quá khứ có kết quả nhìn thấy được bây giờ. Dùng quá khứ đơn để kể chuyện hoặc mô tả một hành động đã kết thúc.

Oh no! I have broken my phone screen.
Ôi không! Tôi đã làm vỡ màn hình điện thoại rồi.
I dropped it on the street this morning, and it broke.
Sáng nay tôi làm rơi nó trên đường và nó bị vỡ.

5Tin tức trước, chi tiết sau

Chúng ta thường đưa tin bằng hiện tại hoàn thành. Sau đó chuyển sang quá khứ đơn để nói về chi tiết.

Lena has passed her driving test!
Lena đã đậu bài thi lái xe rồi!
She took it on Monday and made only one small mistake.
Cô ấy thi vào thứ Hai và chỉ mắc một lỗi nhỏ.

6Câu hỏi với When...?

Câu hỏi với When hoặc What time hỏi về một thời điểm đã kết thúc, nên dùng quá khứ đơn.

When did the meeting start?
Cuộc họp bắt đầu khi nào?
What time did your train arrive?
Chuyến tàu của bạn đến lúc mấy giờ?

4Dấu hiệu nhận biết

everneverjustalreadyyetso farrecentlysinceyesterdayagolast weekin 2015when

Nhóm đầu (từ ever đến since) thường đi với hiện tại hoàn thành. Nhóm sau (từ yesterday đến when) chỉ thời gian đã kết thúc, nên cần dùng quá khứ đơn.

5So sánh

Hãy tự hỏi một câu: thời gian đã kết thúc, hay còn liên quan đến hiện tại?

Hiện tại hoàn thành

  • Liên quan đến hiện tại
  • Thời gian chưa kết thúc hoặc không nêu thời gian
  • Kinh nghiệm sống, kết quả, tin tức
  • Không dùng với yesterday, ago, last...
We have visited Rome twice.
Chúng tôi đã đến thăm Rome hai lần.

Quá khứ đơn

  • Tách biệt khỏi hiện tại
  • Thời gian đã kết thúc, thường được nêu rõ
  • Câu chuyện, chi tiết, ngày tháng
  • Dùng trong câu hỏi với When...?
We visited Rome last summer.
Mùa hè năm ngoái chúng tôi đã đến thăm Rome.

6Lỗi thường gặp

✗ SaiI have seen him yesterday.
✓ ĐúngI saw him yesterday.

Yesterday là thời gian đã kết thúc, nên không dùng được hiện tại hoàn thành.

✗ SaiWhen have you arrived?
✓ ĐúngWhen did you arrive?

When hỏi về một thời điểm cụ thể đã qua, nên dùng quá khứ đơn.

✗ SaiI have finished school in 2015.
✓ ĐúngI finished school in 2015.

Một năm trong quá khứ là thời gian đã kết thúc. Dùng quá khứ đơn với mốc thời gian cụ thể.

✗ SaiShe worked here for five years, and she loves her job.
✓ ĐúngShe has worked here for five years, and she loves her job.

Cô ấy vẫn đang làm ở đây, nên khoảng thời gian kéo dài đến bây giờ. Hãy dùng hiện tại hoàn thành.

✗ SaiI have gone to Japan last year. It was amazing.
✓ ĐúngI went to Japan last year. It was amazing.

Last year đã kết thúc. Ngoài ra, have gone nghĩa là người đó vẫn còn ở đó.

7Mẹo ghi nhớ

💡 Hãy tìm từ chỉ thời gian cụ thể. Nếu bạn có thể chỉ ra một mốc đã qua (yesterday, ago, in May), hãy chọn quá khứ đơn.

💡 Hãy nghĩ đến 'tiêu đề + câu chuyện': tiêu đề dùng hiện tại hoàn thành (I've got a new job!), câu chuyện dùng quá khứ đơn (I had the interview on Friday).

💡 Today và this week vẫn còn "mở", như một cánh cửa chưa đóng, nên đi với hiện tại hoàn thành.

8Kiểm tra nhanh

1. I   my grandmother last weekend.

2.   you ever   a horse?

3. Priya   in this company since 2020. She really likes it.

4. When   your new laptop?

5. Good news! Daniel   a new job. He   the contract on Friday.