İçeriğe geç
B2Temel dilbilgisi (A1–A2)· Ders 39/54

Fiilimsiler (Gerund, Participle, Infinitive)

Verbal

1Genel bakış

Fiilimsiler (Verbals), cümlede başka bir sözcük türünün işini gören fiil biçimleridir. Gerund (isim-fiil, V-ing) isim gibi davranır. Infinitive (mastar, to + V) isim, sıfat ya da zarf görevinde olabilir. Participle (sıfat-fiil/ortaç, V-ing veya V3) sıfat gibi kullanılır. Bunlar sayesinde cümleye tam bir yan cümle eklemeden ek eylemler sığdırabilirsin.

  • Gerund = isim görevinde kullanılan V-ing: özne, nesne ya da bir edattan (preposition) sonra.
  • To-infinitive çoğu zaman amaç bildirir ya da belirli fiil, sıfat ve isimlerden sonra gelir.
  • Participle'lar ismi niteler: -ing = etken ya da sebep olan, -ed/V3 = edilgen ya da etkilenen.
  • Bazı fiiller gerund, bazıları infinitive alır; bazılarında ise anlam her birine göre değişir.
  • Fiilimsilerin olumsuz (not + fiilimsi), perfect (having/to have + V3) ve edilgen (being/to be + V3) biçimleri vardır.

2Yapı

Fiilimsilerin kendine ait bir zamanı ya da öznesi yoktur. Başlıca biçimleri şunlardır:

Gerund (isim-fiil)
V-ing (as a noun)
Cycling to work saves me time.
İşe bisikletle gitmek bana zaman kazandırıyor.
To-infinitive (to'lu mastar)
to + V
We need to leave before six.
Altıdan önce çıkmamız gerekiyor.
Bare infinitive (yalın mastar)
modal / make / let + O + V
They let us use the lab at weekends.
Hafta sonları laboratuvarı kullanmamıza izin veriyorlar.
Present participle (-ing ortacı)
V-ing (as an adjective)
The rising costs worry Amina.
Artan maliyetler Amina'yı endişelendiriyor.
Past participle (V3 ortacı)
V3 (as an adjective)
Please fix the broken link.
Lütfen bozuk bağlantıyı düzeltin.
Olumsuz biçim
not + V-ing / not + to + V
She decided not to apply this year.
Bu yıl başvurmamaya karar verdi.
Perfect biçim
having + V3 / to have + V3
He denies having seen the email.
E-postayı görmüş olduğunu inkâr ediyor.
Fiilimsi biçimleri: basit, edilgen ve perfect
VerbalSimple (active)PassivePerfect
Gerundwritingbeing writtenhaving written
To-infinitiveto writeto be writtento have written
Participlewriting / writtenbeing writtenhaving written
Fiilimsilerle sık kullanılan fiil kalıpları
PatternCommon verbsExample
verb + gerundenjoy, avoid, mind, suggest, consider, finish, keepI enjoy cooking.
verb + to-infinitivedecide, hope, plan, refuse, manage, afford, offerThey refused to sign.
verb + object + to-infinitiveask, tell, want, expect, encourage, allowShe asked me to help.
make / let + object + bare infinitivemake, letHe made us wait.
both, similar meaningbegin, start, continue, prefer, like, hateIt started raining / to rain.
both, different meaningstop, remember, forget, try, regret, go onRemember to call / I remember calling.
  • not sözcüğünü doğrudan fiilimsinin önüne koy: not doing, not to do. Konuşmada sık duyulsa da resmî yazıda to not do yazma.
  • -ing yazımı: okunmayan sonu -e düşer (make → making), tek vurgulu ünlüden sonraki son ünsüz ikizlenir (run → running), -ie yerine -y gelir (lie → lying).
  • Gerund özne olduğunda fiil tekil olur: Reading novels is relaxing.

3Kullanımı

1İsim görevindeki gerund'lar

Gerund'ı cümlenin öznesi ya da nesnesi olarak kullan. Her edattan (preposition) sonra mastar değil, gerund gelir.

Learning a language takes patience.
Bir dil öğrenmek sabır ister.
Kenji is interested in joining the design team.
Kenji tasarım ekibine katılmakla ilgileniyor.
Thank you for waiting.
Beklediğiniz için teşekkürler.

2Fiillerden sonra gerund mu, infinitive mı?

Kalıbı ilk fiil belirler; bu yüzden fiilleri gruplar hâlinde öğren (tabloya bak). ask, tell, want gibi fiiller to-infinitive'den önce bir nesne ister.

We considered moving to a smaller office.
Daha küçük bir ofise taşınmayı düşündük.
The client refused to sign the contract.
Müşteri sözleşmeyi imzalamayı reddetti.
My manager asked me to check the figures.
Müdürüm benden rakamları kontrol etmemi istedi.

3Amaç bildiren mastar

Birinin bir şeyi neden yaptığını söylemek için to + V kullan. Resmî üslupta in order to ya da so as to diyebilirsin.

I came early to set up the room.
Odayı hazırlamak için erken geldim.
Priya is saving money to buy a laptop.
Priya dizüstü bilgisayar almak için para biriktiriyor.
We left at dawn in order to avoid the traffic.
Trafikten kaçınmak için şafakta yola çıktık.

4Sıfat ve isimlerden sonra mastar

To-infinitive bir sıfatı tamamlayabilir ya da bir ismi niteleyebilir. Ayrıca the first, the last, the only ifadelerinden sonra da çok yaygındır.

It's hard to say no to friends.
Arkadaşlara hayır demek zordur.
We still have a lot of work to do.
Hâlâ yapılacak çok işimiz var.
Olga was the first to arrive.
İlk gelen Olga oldu.

5Sıfat görevindeki participle'lar

-ing ortacı, bir duyguya sebep olan ya da eylemi yapan şeyi anlatır. -ed/V3 ortacı ise o duyguyu hisseden kişiyi veya eylemden etkilenen şeyi anlatır. Tam participle yan cümleleri için Participle Phrases dersine bak.

The lecture was long and boring.
Ders uzun ve sıkıcıydı.
Most students felt bored after an hour.
Öğrencilerin çoğu bir saat sonra sıkılmış hissetti.
Add the frozen peas at the end.
Donmuş bezelyeyi en sona ekleyin.

6Perfect ve edilgen fiilimsiler

Daha önce olmuş bir eylem için having + V3 ya da to have + V3 kullan. Özne eylemden etkileniyorsa being + V3 ya da to be + V3 kullan.

Luis denied having taken the files.
Luis dosyaları almış olduğunu inkâr etti.
I hate being interrupted during calls.
Görüşmeler sırasında sözümün kesilmesinden nefret ederim.
She seems to have forgotten the meeting.
Toplantıyı unutmuş gibi görünüyor.

4Karşılaştırma

stop, remember, forget, try, regret ve go on fiillerinde gerund ile infinitive farklı anlamlar taşır.

Fiil + gerund

  • Zaten olmuş ya da devam etmekte olan bir eyleme geriye bakar.
  • stop doing = bir etkinliği bitirmek.
  • try doing = deneme amacıyla bir şey yapmak.
I clearly remember locking the door.
Kapıyı kilitlediğimi net olarak hatırlıyorum.

Fiil + to-infinitive

  • Sırada olan ya da yapılması gereken bir eyleme ileriye bakar.
  • stop to do = başka bir şey yapmak için bir işi bırakmak.
  • try to do = çaba göstermek, çoğu zaman zor bir şey için.
Remember to lock the door when you leave.
Çıkarken kapıyı kilitlemeyi unutma.

5Sık yapılan hatalar

✗ YanlışI look forward to hear from you.
✓ DoğruI look forward to hearing from you.

Buradaki to, mastarın parçası değil bir edattır; bu yüzden gerund gerekir. Aynı durum be used to ve object to için de geçerlidir.

✗ YanlışShe suggested to take a taxi.
✓ DoğruShe suggested taking a taxi.

Suggest fiilinden sonra gerund (ya da that-cümleciği) gelir, asla to-infinitive gelmez.

✗ YanlışI was very interesting in the talk.
✓ DoğruI was very interested in the talk.

Bir kişinin ne hissettiğini anlatmak için -ed biçimini kullan. Interesting seni değil, konuşmayı niteler.

✗ YanlışHe made me to wait for an hour.
✓ DoğruHe made me wait for an hour.

Make ve let etken cümlelerde to almadan yalın mastar (bare infinitive) ile kullanılır.

✗ YanlışI came here for improve my English.
✓ DoğruI came here to improve my English.

Fiille amaç bildirirken to-infinitive kullanılır. For ise isimle kullanılır: for a meeting gibi.

6İpuçları

💡 Edat kuralı: in, on, at, about, of, for, without, before, after edatlarından ve ayrıca look forward to kalıbındaki to'dan sonra her zaman V-ing kullan.

💡 Geriye mi, ileriye mi: gerund genellikle gerçekleşmiş bir eyleme geriye, infinitive ise planlanan bir eyleme ileriye bakar (remember doing ile remember to do).

💡 -ing = sebep, -ed = sonuç: film exciting, seyirci ise excited olur.

7Hızlı test

1. I'm thinking about   an online course.

2. Mei went to the library   for her exam.

3. We were tired, so we stopped   a coffee.

4. The survey results were really  .

5. Daniel is proud of   chosen for the national team.