Fiilimsiler (Gerund, Participle, Infinitive)
Verbal
1Genel bakış
Fiilimsiler (Verbals), cümlede başka bir sözcük türünün işini gören fiil biçimleridir. Gerund (isim-fiil, V-ing) isim gibi davranır. Infinitive (mastar, to + V) isim, sıfat ya da zarf görevinde olabilir. Participle (sıfat-fiil/ortaç, V-ing veya V3) sıfat gibi kullanılır. Bunlar sayesinde cümleye tam bir yan cümle eklemeden ek eylemler sığdırabilirsin.
- Gerund = isim görevinde kullanılan V-ing: özne, nesne ya da bir edattan (preposition) sonra.
- To-infinitive çoğu zaman amaç bildirir ya da belirli fiil, sıfat ve isimlerden sonra gelir.
- Participle'lar ismi niteler: -ing = etken ya da sebep olan, -ed/V3 = edilgen ya da etkilenen.
- Bazı fiiller gerund, bazıları infinitive alır; bazılarında ise anlam her birine göre değişir.
- Fiilimsilerin olumsuz (not + fiilimsi), perfect (having/to have + V3) ve edilgen (being/to be + V3) biçimleri vardır.
2Yapı
Fiilimsilerin kendine ait bir zamanı ya da öznesi yoktur. Başlıca biçimleri şunlardır:
| Verbal | Simple (active) | Passive | Perfect |
|---|---|---|---|
| Gerund | writing | being written | having written |
| To-infinitive | to write | to be written | to have written |
| Participle | writing / written | being written | having written |
| Pattern | Common verbs | Example |
|---|---|---|
| verb + gerund | enjoy, avoid, mind, suggest, consider, finish, keep | I enjoy cooking. |
| verb + to-infinitive | decide, hope, plan, refuse, manage, afford, offer | They refused to sign. |
| verb + object + to-infinitive | ask, tell, want, expect, encourage, allow | She asked me to help. |
| make / let + object + bare infinitive | make, let | He made us wait. |
| both, similar meaning | begin, start, continue, prefer, like, hate | It started raining / to rain. |
| both, different meaning | stop, remember, forget, try, regret, go on | Remember to call / I remember calling. |
- not sözcüğünü doğrudan fiilimsinin önüne koy: not doing, not to do. Konuşmada sık duyulsa da resmî yazıda to not do yazma.
- -ing yazımı: okunmayan sonu -e düşer (make → making), tek vurgulu ünlüden sonraki son ünsüz ikizlenir (run → running), -ie yerine -y gelir (lie → lying).
- Gerund özne olduğunda fiil tekil olur: Reading novels is relaxing.
3Kullanımı
1İsim görevindeki gerund'lar
Gerund'ı cümlenin öznesi ya da nesnesi olarak kullan. Her edattan (preposition) sonra mastar değil, gerund gelir.
2Fiillerden sonra gerund mu, infinitive mı?
Kalıbı ilk fiil belirler; bu yüzden fiilleri gruplar hâlinde öğren (tabloya bak). ask, tell, want gibi fiiller to-infinitive'den önce bir nesne ister.
3Amaç bildiren mastar
Birinin bir şeyi neden yaptığını söylemek için to + V kullan. Resmî üslupta in order to ya da so as to diyebilirsin.
4Sıfat ve isimlerden sonra mastar
To-infinitive bir sıfatı tamamlayabilir ya da bir ismi niteleyebilir. Ayrıca the first, the last, the only ifadelerinden sonra da çok yaygındır.
5Sıfat görevindeki participle'lar
-ing ortacı, bir duyguya sebep olan ya da eylemi yapan şeyi anlatır. -ed/V3 ortacı ise o duyguyu hisseden kişiyi veya eylemden etkilenen şeyi anlatır. Tam participle yan cümleleri için Participle Phrases dersine bak.
6Perfect ve edilgen fiilimsiler
Daha önce olmuş bir eylem için having + V3 ya da to have + V3 kullan. Özne eylemden etkileniyorsa being + V3 ya da to be + V3 kullan.
4Karşılaştırma
stop, remember, forget, try, regret ve go on fiillerinde gerund ile infinitive farklı anlamlar taşır.
Fiil + gerund
- Zaten olmuş ya da devam etmekte olan bir eyleme geriye bakar.
- stop doing = bir etkinliği bitirmek.
- try doing = deneme amacıyla bir şey yapmak.
Fiil + to-infinitive
- Sırada olan ya da yapılması gereken bir eyleme ileriye bakar.
- stop to do = başka bir şey yapmak için bir işi bırakmak.
- try to do = çaba göstermek, çoğu zaman zor bir şey için.
5Sık yapılan hatalar
Buradaki to, mastarın parçası değil bir edattır; bu yüzden gerund gerekir. Aynı durum be used to ve object to için de geçerlidir.
Suggest fiilinden sonra gerund (ya da that-cümleciği) gelir, asla to-infinitive gelmez.
Bir kişinin ne hissettiğini anlatmak için -ed biçimini kullan. Interesting seni değil, konuşmayı niteler.
Make ve let etken cümlelerde to almadan yalın mastar (bare infinitive) ile kullanılır.
Fiille amaç bildirirken to-infinitive kullanılır. For ise isimle kullanılır: for a meeting gibi.
6İpuçları
💡 Edat kuralı: in, on, at, about, of, for, without, before, after edatlarından ve ayrıca look forward to kalıbındaki to'dan sonra her zaman V-ing kullan.
💡 Geriye mi, ileriye mi: gerund genellikle gerçekleşmiş bir eyleme geriye, infinitive ise planlanan bir eyleme ileriye bakar (remember doing ile remember to do).
💡 -ing = sebep, -ed = sonuç: film exciting, seyirci ise excited olur.
7Hızlı test
1. I'm thinking about an online course.
2. Mei went to the library for her exam.
3. We were tired, so we stopped a coffee.
4. The survey results were really .
5. Daniel is proud of chosen for the national team.
