Mga pandiwa (Verbs): mga uri at pattern
Verbs
1Pangkalahatang-ideya
May iba't ibang uri ang mga pandiwa (verbs). May ilan na kailangan ng tuwirang layon (object), at may ilan na hindi. May nagpapakita ng kilos, at may nagpapakita ng kalagayan o damdamin. Maraming pandiwa rin ang sinusundan ng tiyak na pattern, gaya ng to + verb o verb-ing, kaya kailangan mong matutunan kung alin ang bagay sa bawat pandiwa.
- Ang palipat (transitive) na pandiwa ay nangangailangan ng layon (buy a phone). Ang katatawanin o palipat-dili (intransitive) ay hindi (arrive, sleep).
- Ang action verbs ay nagpapakita ng ginagawa natin. Ang state verbs ay nagpapakita ng iniisip, nararamdaman o pag-aari, at karaniwang hindi ginagamit sa mga panahunang may -ing.
- May mga pandiwang sinusundan ng to + verb: want to go, decide to stay.
- May mga pandiwang sinusundan ng verb-ing: enjoy cooking, finish working.
- May mga pandiwang sinusundan ng object + to + verb (ask me to help). Ang make at let ay sinusundan ng object + payak na pandiwa (let me go).
2Anyo at estruktura
Narito ang pinakakaraniwang mga pattern ng pandiwa sa antas na ito.
| + to-infinitive | + -ing | + both (same meaning) |
|---|---|---|
| want | enjoy | like |
| need | finish | love |
| decide | mind | hate |
| hope | avoid | start |
| plan | keep | begin |
| learn | practise (US: practice) | prefer |
| agree | suggest | continue |
| promise | imagine | — |
| offer | miss | — |
- Sa mga tanong at negatibo na may do/does/did, ang unang pandiwa lang ang nagbabago: She doesn't want to go, hindi She doesn't wants to go.
- Pagbaybay ng -ing: make → making, stop → stopping, lie → lying.
- May ilang pandiwa (stop, remember, try) na pwede sa dalawang pattern pero nagbabago ang kahulugan. Pag-aaralan mo ito sa mas mataas na antas.
3Paano gamitin
1Mga palipat (transitive) at di-palipat (intransitive) na pandiwa
Ang transitive na pandiwa ay nangangailangan ng layon (object) para mabuo ang kahulugan. Ang intransitive ay buo na kahit walang layon. May mga pandiwa, gaya ng eat at read, na pwedeng pareho.
2Pandiwa + to-infinitive
Gamitin ang to + payak na pandiwa pagkatapos ng mga pandiwang tungkol sa plano, hangarin at pasya. Mga halimbawa: want, need, hope, plan, decide at promise.
3Pandiwa + -ing
Gamitin ang verb-ing pagkatapos ng mga pandiwa gaya ng enjoy, finish, mind, avoid at keep. Hindi kailanman sinusundan ng to + verb ang mga ito.
4Action verbs at state verbs
Ang action verbs (run, cook, write) ay naglalarawan ng mga ginagawa natin. Ang state verbs (know, like, want, own, understand) ay naglalarawan ng iniisip, nararamdaman at pag-aari. Karaniwang hindi ginagamit ang state verbs sa continuous (-ing) na anyo.
5Pandiwa + layon + to-infinitive
Pagkatapos ng ask, tell, want, help at teach, madalas nating ilagay ang tao, tapos ang to + verb. Gumamit ng object pronoun (me, him, us), hindi that I / that he.
6make / let + layon + payak na pandiwa
Pagkatapos ng make (pilitin) at let (payagan), gamitin ang layon + payak na pandiwa nang walang to. Ang help ay pwede sa dalawa: help me (to) carry.
4Paghahambing
Ang dalawang pinakamadalas pagkamalian ay ang to + verb at ang verb-ing. Ang unang pandiwa ang nagpapasya kung alin ang gagamitin.
Pandiwa + to-infinitive
- Madalas tungkol sa hinaharap: mga plano, pag-asa, pasya.
- Karaniwang pandiwa: want, need, hope, plan, decide, promise.
- Negatibo: decide not to go.
Pandiwa + -ing
- Madalas tungkol sa mga gawain at karanasan.
- Karaniwang pandiwa: enjoy, finish, mind, avoid, keep, suggest.
- Negatibo: bihira ang avoid not eating; gamitin ang avoid eating.
5Karaniwang mali
Ang enjoy ay laging sinusundan ng verb-ing, hindi kailanman ng to + verb.
Kailangan ng want ng to bago ang susunod na pandiwa.
Gamitin ang layon + to + verb pagkatapos ng want, hindi ang sugnay na may that.
Ang know ay state verb, kaya karaniwang hindi natin ito ginagamit sa continuous na anyo.
Ang let at make ay sinusundan ng layon + payak na pandiwa, nang walang to.
6Mga tip
💡 Matutunan ang mga bagong pandiwa kasama ang pattern nito, bilang isang buong parirala: enjoy doing, decide to do, ask someone to do.
💡 Mabilis na paraan ng pag-alala: ang to ay madalas tumuturo pasulong sa hinaharap (hope to, plan to). Maraming pandiwang may -ing ang tungkol sa mga gawaing ginagawa o nagawa mo na (enjoy, finish).
💡 Maiikling salita ang make at let, kaya maikli rin ang pattern nila at walang to: let me go, make him laugh.
7Mabilis na pagsusulit
1. Ana has finished the dishes.
2. We decided a taxi.
3. My parents never let me video games at night.
4. The doctor told more water.
5. Which sentence is correct?
