İçeriğe geç
B2İngilizce zamanlar· Ders 10/21

Past Perfect Continuous (Geçmişte Süregelen Bitmiş Zaman)

Past perfect continuous (I had been doing)

1Genel bakış

Past perfect continuous (had been + V-ing), geçmişteki başka bir andan önce devam etmekte olan bir eylemi anlatır. Bir eylemin ne kadar süredir sürdüğünü göstermek ya da geçmişteki bir durumu daha önce süren bir eylemle açıklamak için kullanılır.

  • Yapı: had been + V-ing; bütün öznelerde aynıdır.
  • Odak noktası eylemin kendisi ve süresidir; bu süre geçmişteki bir ana kadar uzanır.
  • Çoğu zaman geçmişteki bir sonucu açıklar: She was exhausted because she had been running.
  • for, since, how long ve by the time ile çok sık kullanılır.
  • know, own, believe gibi durum fiilleriyle (state verbs) kullanılmaz; onlarda past perfect tercih edilir.

2Yapı

had been + ana fiilin -ing hâli kullanılır.

Olumlu
S + had been + V-ing
They had been working on the project for months.
Aylardır proje üzerinde çalışıyorlardı.
Olumsuz
S + had not (hadn't) been + V-ing
Mei hadn't been sleeping well before the exam.
Mei sınavdan önce iyi uyumuyordu.
Soru
Had + S + been + V-ing?
Had you been waiting long when the doctor called you?
Doktor seni çağırdığında uzun süredir bekliyor muydun?
Wh- sorusu
Wh- + had + S + been + V-ing?
How long had he been living in Seoul before he moved?
Taşınmadan önce ne kadar süredir Seul'de yaşıyordu?
Bütün öznelerde tek bir yapı
SubjectAffirmativeNegativeQuestion
II had been studyingI hadn't been studyingHad I been studying?
YouYou had been studyingYou hadn't been studyingHad you been studying?
He / She / ItShe had been studyingShe hadn't been studyingHad she been studying?
WeWe had been studyingWe hadn't been studyingHad we been studying?
TheyThey had been studyingThey hadn't been studyingHad they been studying?
  • Konuşmada had genellikle kısaltılır: I'd been, she'd been, we'd been.
  • I'd hem I had hem I would olabilir. Burada ardından been + V-ing geldiği için her zaman had'dir.
  • Normal -ing yazım kuralları geçerlidir: run → running, make → making, lie → lying.

3Kullanımı

1Geçmişteki bir ana kadar süren eylem

Geçmişte başka bir şey olmadan önce bir eylemin ne kadar süre devam ettiğini anlatmak için kullanılır. Eylem o anda bitmiş ya da sonrasında da sürüyor olabilir.

By the time the bus arrived, we had been waiting for forty minutes.
Otobüs geldiğinde kırk dakikadır bekliyorduk.
Carlos had been teaching at the school since 2015 when he got the promotion.
Carlos terfi aldığında 2015'ten beri o okulda öğretmenlik yapıyordu.
How long had they been driving when the car broke down?
Araba bozulduğunda ne kadar süredir araba kullanıyorlardı?

2Geçmişteki bir durumu ya da sonucu açıklama

Geçmişte gördüğümüz veya fark ettiğimiz bir şeyin sebebini vermek için kullanılır. Daha önce süren eylem, görünür bir sonuç bırakmıştır.

Her eyes were red because she had been crying.
Gözleri kızarmıştı çünkü ağlamıştı.
The ground was wet. It had been raining all night.
Yerler ıslaktı. Bütün gece yağmur yağmıştı.
I was out of breath because I had been running to catch the train.
Nefes nefeseydim çünkü trene yetişmek için koşmuştum.

3Az önce bitmiş ya da yarıda kesilmiş eylem

Bir eylemin geçmişteki bir andan kısa süre öncesine kadar devam ettiğini gösterebilir. Çoğu zaman eylem bir şey tarafından yarıda kesilir.

Amara had been talking on the phone for an hour when her battery died.
Telefonunun şarjı bittiğinde Amara bir saattir konuşuyordu.
We had been planning the trip for weeks, but then the flights were cancelled.
Haftalardır geziyi planlıyorduk, ama sonra uçuşlar iptal edildi.

4Dolaylı anlatım (reported speech)

Geçmiş zamanda aktarım yaparken present perfect continuous genellikle past perfect continuous'a kayar. Past continuous da kayabilir, ama çoğu zaman aynı kalır.

"I've been feeling ill." → Yuki said she had been feeling ill.
"Kendimi hasta hissediyorum." → Yuki kendini hasta hissettiğini söyledi.
"We've been working late." → They told me they had been working late.
"Geç saatlere kadar çalışıyoruz." → Bana geç saatlere kadar çalıştıklarını söylediler.

4İpucu kelimeler

forsincehow longall dayall morningby the timewhenbeforeuntil

En sık kullanılanlar for + süre (for two hours) ve since + başlangıç noktasıdır (since Monday). Geçmişteki an genellikle when veya by the time + past simple ile belirtilir.

5Karşılaştırma

Past perfect continuous mu, past perfect mi? İkisi de geçmişteki başka bir andan önceki bir şeyi anlatır, ama odakları farklıdır.

Past Perfect Continuous

  • Odak eylemin kendisi ve ne kadar sürdüğüdür.
  • Eylem bitmemiş olabilir.
  • How long? sorusunu yanıtlar.
She had been writing reports all morning, so she was tired.
Bütün sabah rapor yazıyordu, bu yüzden yorgundu.

Past Perfect

  • Odak tamamlanmış sonuçtur.
  • Sayı ve miktar belirten ifadelerle kullanılır.
  • How many? / How much? sorularını yanıtlar ve durum fiilleriyle kullanılabilir.
She had written three reports by noon.
Öğlene kadar üç rapor yazmıştı.

6Sık yapılan hatalar

✗ YanlışBy then, I had been knowing Aisha for five years.
✓ DoğruBy then, I had known Aisha for five years.

Know bir durum fiilidir (state verb), bu yüzden continuous yapıda kullanılmaz. Onun yerine past perfect kullanılır.

✗ YanlışHe was tired because he has been working all night.
✓ DoğruHe was tired because he had been working all night.

Anlatım geçmiş zamanda olduğu için has been değil had been kullanılır.

✗ YanlışWhen I arrived, they had been waiting since two hours.
✓ DoğruWhen I arrived, they had been waiting for two hours.

Süre belirtirken for kullanılır. since ise başlangıç noktasıyla kullanılır, ör. since two o'clock.

✗ YanlışShe had been visited Rome three times before.
✓ DoğruShe had visited Rome three times before.

Yapıları karıştırmayın. Burada tamamlanmış ziyaretler sayıldığı için continuous değil, past perfect (had + V3) kullanılır.

✗ YanlışThey had being studying all day.
✓ DoğruThey had been studying all day.

had'den sonra being değil, past participle olan been gelir.

7İpuçları

💡 Bunu present perfect continuous'ın geçmişe kaydırılmış hâli olarak düşünün: I've been waiting (şimdi) → I'd been waiting (o zaman).

💡 Kendinize sorun: How long? → past perfect continuous. How many? → past perfect.

💡 Sebebi açıklanması gereken geçmişteki bir sonuca bakın (ıslak sokaklar, kızarmış gözler, yorgun insanlar). Sebep çoğu zaman past perfect continuous ile verilir.

8Hızlı test

1. By the time the bus came, we   for forty minutes.

2. Her eyes were red because she  .

3. By then, I   Aisha for five years.

4. She   three reports by noon.

5.   you been studying long when the power went out?