Bỏ qua tới nội dung
B2Các thì trong tiếng Anh· Bài 10/21

Thì quá khứ hoàn thành tiếp diễn

Past perfect continuous (I had been doing)

1Tổng quan

Thì quá khứ hoàn thành tiếp diễn (had been + V-ing) diễn tả một hành động đang diễn ra trước một thời điểm hoặc một sự việc khác trong quá khứ. Ta dùng thì này để nói một việc đã kéo dài bao lâu, hoặc để giải thích một tình huống trong quá khứ bằng một hành động xảy ra trước đó.

  • Cấu trúc: had been + V-ing, giống nhau với mọi chủ ngữ.
  • Thì này nhấn mạnh hành động và khoảng thời gian kéo dài cho đến một mốc trong quá khứ.
  • Thường dùng để giải thích một kết quả trong quá khứ: She was exhausted because she had been running. (Cô ấy kiệt sức vì đã chạy.)
  • Hay đi với for, since, how long và by the time.
  • Không dùng với động từ chỉ trạng thái (state verbs) như know, own, believe. Hãy dùng thì quá khứ hoàn thành (Past Perfect) thay thế.

2Cấu trúc

Dùng had been + động từ chính thêm -ing.

Khẳng định
S + had been + V-ing
They had been working on the project for months.
Họ đã làm việc cho dự án này suốt nhiều tháng.
Phủ định
S + had not (hadn't) been + V-ing
Mei hadn't been sleeping well before the exam.
Mei đã ngủ không ngon trước kỳ thi.
Câu hỏi Yes/No
Had + S + been + V-ing?
Had you been waiting long when the doctor called you?
Bạn đã chờ lâu chưa khi bác sĩ gọi bạn vào?
Câu hỏi Wh-
Wh- + had + S + been + V-ing?
How long had he been living in Seoul before he moved?
Anh ấy đã sống ở Seoul bao lâu trước khi chuyển đi?
Một dạng duy nhất cho mọi chủ ngữ
SubjectAffirmativeNegativeQuestion
II had been studyingI hadn't been studyingHad I been studying?
YouYou had been studyingYou hadn't been studyingHad you been studying?
He / She / ItShe had been studyingShe hadn't been studyingHad she been studying?
WeWe had been studyingWe hadn't been studyingHad we been studying?
TheyThey had been studyingThey hadn't been studyingHad they been studying?
  • Khi nói, had thường được rút gọn: I'd been, she'd been, we'd been.
  • I'd có thể là I had hoặc I would. Ở đây luôn là had, vì phía sau là been + V-ing.
  • Áp dụng quy tắc thêm -ing thông thường: run → running, make → making, lie → lying.

3Cách dùng

1Khoảng thời gian kéo dài đến một mốc trong quá khứ

Dùng để nói một hành động đã tiếp diễn bao lâu trước khi có việc khác xảy ra trong quá khứ. Hành động có thể dừng lại ở mốc đó hoặc vẫn tiếp tục sau đó.

By the time the bus arrived, we had been waiting for forty minutes.
Khi xe buýt đến, chúng tôi đã chờ được bốn mươi phút.
Carlos had been teaching at the school since 2015 when he got the promotion.
Carlos đã dạy ở trường từ năm 2015 khi anh được thăng chức.
How long had they been driving when the car broke down?
Họ đã lái xe được bao lâu thì xe hỏng?

2Giải thích một tình huống hoặc kết quả trong quá khứ

Dùng để nêu nguyên nhân của điều ta thấy hoặc nhận ra trong quá khứ. Hành động xảy ra trước đó để lại một kết quả có thể nhìn thấy.

Her eyes were red because she had been crying.
Mắt cô ấy đỏ hoe vì cô ấy đã khóc.
The ground was wet. It had been raining all night.
Mặt đất ướt. Trời đã mưa suốt đêm.
I was out of breath because I had been running to catch the train.
Tôi hụt hơi vì đã chạy để kịp chuyến tàu.

3Hành động vừa mới dừng hoặc bị gián đoạn

Thì này cho thấy một hành động còn đang diễn ra cho đến ngay trước một mốc trong quá khứ. Hành động thường bị gián đoạn.

Amara had been talking on the phone for an hour when her battery died.
Amara đã nói chuyện điện thoại được một tiếng thì điện thoại hết pin.
We had been planning the trip for weeks, but then the flights were cancelled.
Chúng tôi đã lên kế hoạch cho chuyến đi suốt nhiều tuần, nhưng rồi các chuyến bay bị hủy.

4Câu tường thuật (Reported speech)

Khi tường thuật lại trong quá khứ, thì hiện tại hoàn thành tiếp diễn (Present Perfect Continuous) thường lùi thành quá khứ hoàn thành tiếp diễn. Thì quá khứ tiếp diễn (Past Continuous) cũng có thể lùi thì, nhưng thường được giữ nguyên.

"I've been feeling ill." → Yuki said she had been feeling ill.
“Dạo này tôi thấy không khỏe.” → Yuki nói rằng cô ấy đã thấy không khỏe.
"We've been working late." → They told me they had been working late.
“Dạo này chúng tôi làm việc muộn.” → Họ nói với tôi rằng họ đã làm việc muộn.

4Dấu hiệu nhận biết

forsincehow longall dayall morningby the timewhenbeforeuntil

For + khoảng thời gian (for two hours) và since + mốc bắt đầu (since Monday) là phổ biến nhất. Mốc trong quá khứ thường được đánh dấu bằng when hoặc by the time + thì quá khứ đơn (Past Simple).

5So sánh

Quá khứ hoàn thành tiếp diễn hay quá khứ hoàn thành? Cả hai đều diễn tả điều xảy ra trước một mốc khác trong quá khứ, nhưng trọng tâm khác nhau.

Quá khứ hoàn thành tiếp diễn (Past Perfect Continuous)

  • Nhấn mạnh hành động và kéo dài bao lâu.
  • Hành động có thể chưa kết thúc.
  • Trả lời cho câu hỏi How long? (Bao lâu?)
She had been writing reports all morning, so she was tired.
Cô ấy đã viết báo cáo suốt buổi sáng nên rất mệt.

Quá khứ hoàn thành (Past Perfect)

  • Nhấn mạnh kết quả đã hoàn thành.
  • Dùng với số lượng, con số.
  • Trả lời cho câu hỏi How many? / How much? (Bao nhiêu?) và dùng được với động từ chỉ trạng thái.
She had written three reports by noon.
Đến trưa cô ấy đã viết xong ba bản báo cáo.

6Lỗi thường gặp

✗ SaiBy then, I had been knowing Aisha for five years.
✓ ĐúngBy then, I had known Aisha for five years.

Know là động từ chỉ trạng thái nên không dùng ở dạng tiếp diễn. Hãy dùng thì quá khứ hoàn thành.

✗ SaiHe was tired because he has been working all night.
✓ ĐúngHe was tired because he had been working all night.

Câu chuyện đang ở quá khứ, nên dùng had been, không dùng has been.

✗ SaiWhen I arrived, they had been waiting since two hours.
✓ ĐúngWhen I arrived, they had been waiting for two hours.

Dùng for với một khoảng thời gian. Dùng since với mốc bắt đầu, ví dụ since two o'clock.

✗ SaiShe had been visited Rome three times before.
✓ ĐúngShe had visited Rome three times before.

Đừng trộn lẫn các dạng. Ở đây ta đếm số lần đã hoàn thành, nên dùng quá khứ hoàn thành (had + V3), không dùng dạng tiếp diễn.

✗ SaiThey had being studying all day.
✓ ĐúngThey had been studying all day.

Sau had phải dùng quá khứ phân từ been, không bao giờ dùng being.

7Mẹo ghi nhớ

💡 Hãy xem nó như thì hiện tại hoàn thành tiếp diễn lùi về quá khứ: I've been waiting (bây giờ) → I'd been waiting (lúc đó).

💡 Tự hỏi: How long? (bao lâu) → quá khứ hoàn thành tiếp diễn. How many? (bao nhiêu) → quá khứ hoàn thành.

💡 Tìm một kết quả trong quá khứ cần được giải thích (đường ướt, mắt đỏ, người mệt mỏi). Lý do thường dùng quá khứ hoàn thành tiếp diễn.

8Kiểm tra nhanh

1. By the time the bus came, we   for forty minutes.

2. Her eyes were red because she  .

3. By then, I   Aisha for five years.

4. She   three reports by noon.

5.   you been studying long when the power went out?