Çıkarım Kipleri (Modals of Deduction: must, might, can't)
Modals of Deduction (must, might, can't)
1Genel bakış
Çıkarım kiplerini (modals of deduction) bir şeyin doğru olduğundan ne kadar emin olduğumuzu anlatmak için kullanırız. Bir şeyin doğru olduğundan neredeyse eminsen must, doğru olmadığından neredeyse eminsen can't kullan. Bir şey yalnızca mümkünse might, may ya da could kullan.
- must = Doğru olduğundan neredeyse eminim.
- can't = Doğru olmadığından neredeyse eminim.
- might / may / could = Mümkün ama emin değilim.
- Kipten sonra fiilin yalın hâli gelir: must be, might know, can't work.
- Bu yapılar şimdiki zamandan söz eder. Geçmiş için Modal Perfects dersine bak.
2Yapı
Kipi (modal) fiilin yalın hâlinin önüne koy. Kip hiçbir zaman çekimlenmez.
| Modal | Meaning | Example |
|---|---|---|
| must | about 95% sure it's true | She must be at work. |
| may / might / could | about 50%: it's possible | She might be at work. |
| may not / might not | about 50%: possibly not true | She might not be at work. |
| can't / couldn't | about 95% sure it's not true | She can't be at work. |
- Kipten sonra to gelmez: must be, must to be DEĞİL.
- Fiile -s eklenmez: She might come, She might comes DEĞİL.
- couldn't, could'un (olasılık) olumsuzu DEĞİLDİR. It couldn't be true = bu imkânsız. "Belki değildir" demek için might not ya da may not kullan.
- Sorularda must ya da might değil, could veya can kullanılır.
3Kullanımı
1must: doğru olduğundan neredeyse eminsin
Elinde güçlü kanıt varsa must kullan. %100 emin değilsin ama mantıklı olan cevap bu.
2can't: doğru olmadığından neredeyse eminsin
Kanıtlar bir şeyin imkânsız olduğunu gösteriyorsa can't kullan. Burada couldn't da aynı anlama gelir.
3might / may / could: mümkün
Tahmin yürütüyorsan ve güçlü bir kanıtın yoksa bunları kullan. Anlamları neredeyse aynıdır; may biraz daha resmîdir.
4might not / may not: muhtemelen doğru değil
Bir şey muhtemelen doğru değilse might not veya may not kullan. Bunun için couldn't kullanma; o "imkânsız" demektir.
5be + -ing: şu an hakkında tahmin
Tam şu anda olan bir eylem hakkında tahmin yürütmek için kip + be + V-ing kullan.
4Karşılaştırma
İki ana grup var: emin tahminler ve mümkün tahminler. Hangi grubu seçeceğine kanıtının ne kadar güçlü olduğuna bakarak karar ver.
Emin: must / can't
- Elinde güçlü kanıt var.
- must = doğru olduğundan neredeyse eminsin.
- can't = yanlış olduğundan neredeyse eminsin.
Emin değil: might / may / could
- Elinde çok az kanıt var ya da hiç yok.
- Sadece tahmin yürütüyorsun.
- Olumsuzu: might not / may not.
5Sık yapılan hatalar
Çıkarım anlamındaki must'ın olumsuzu can't'tir. mustn't "yasak" anlamına gelir.
Kiplerden sonra to almayan yalın fiil gelir.
Bir kipten sonra fiil asla -s almaz.
couldn't "imkânsız" demektir. "Belki değildir" için might not veya may not kullan.
maybe (emin değil) ile must (emin) bir arada kullanılmaz. Bir anlam seç.
6İpuçları
💡 Bir ölçek düşün: must (kesin!) → might/may/could (belki) → can't (asla olamaz!).
💡 Unutma: must ↔ can't. Çıkarımda birbirinin zıddıdırlar. mustn't ise kurallarla ilgilidir, tahminle değil.
💡 Geçmişten mi söz ediyorsun? must have, might have, can't have + V3 kullan. Modal Perfects dersine bak.
7Hızlı test
1. Maria has been working for twelve hours. She be exhausted.
2. That be Kofi's car. He doesn't have a car.
3. I don't know where Sara is. She be in the library.
4. Don't call Ahmed now. He be sleeping. It's 3 a.m. in his city.
5. The café be open today. I'm not sure. Let's check online.
