25 cặp từ tiếng Anh dễ nhầm lẫn nhất và cách phân biệt
11 phút đọc
1Tổng quan
Affect hay effect? Borrow hay lend? Rise hay raise? Đây là những cặp từ mà ngay cả người học lâu năm vẫn dùng nhầm vì giống nhau về chính tả, phát âm hoặc nghĩa tiếng Việt. Bài viết này tổng hợp 25 cặp từ tiếng Anh dễ nhầm lẫn nhất, chia thành 6 nhóm theo lý do gây nhầm, kèm nghĩa và ví dụ cụ thể để bạn nhớ theo quy luật thay vì học thuộc rời rạc.
- Nhiều cặp từ chỉ khác nhau về từ loại (động từ hay danh từ), nên hãy xem vị trí trong câu trước khi chọn.
- Với các cặp như rise/raise, lie/lay, câu hỏi quan trọng nhất là: phía sau có tân ngữ không?
- Borrow/lend, say/tell, bring/take mô tả cùng một tình huống nhưng từ góc nhìn khác nhau.
- Các cặp tính từ cùng gốc (economic/economical) thường xuất hiện trong câu hỏi TOEIC Part 5.
2Nhóm 1: Giống nhau nhưng khác từ loại
Đây là nhóm dễ "gỡ" nhất: hai từ trông giống nhau nhưng khác từ loại. Xác định chỗ trống cần từ loại gì là chọn được ngay.
1. affect (v) – effect (n)
Affect là động từ, nghĩa là "ảnh hưởng đến". Effect thường là danh từ, nghĩa là "sự ảnh hưởng, tác động, hiệu quả". Cấu trúc hay gặp: have an effect on something.
ℹ️ Lưu ý: Effect cũng có thể là động từ trong văn phong trang trọng, nghĩa là "tạo ra, thực hiện" (effect change = tạo ra sự thay đổi). Tuy nhiên trường hợp này khá hiếm, nên khi phân vân, hãy nhớ: affect = động từ, effect = danh từ.
2. advice (n) – advise (v)
Advice /ədˈvaɪs/ là danh từ không đếm được, nghĩa là "lời khuyên". Advise /ədˈvaɪz/ là động từ, nghĩa là "khuyên". Hai từ còn khác nhau ở âm cuối: /s/ và /z/.
3. lose (v) – loose (adj)
Lose /luːz/ là động từ: "làm mất, thua". Loose /luːs/ là tính từ: "lỏng, rộng". Danh từ của lose là loss (sự mất mát, khoản lỗ).
4. accept (v) – except (prep)
Accept là động từ: "chấp nhận". Except là giới từ: "ngoại trừ".
The new parking policy will not ------- employees who joined before 2024.
3Nhóm 2: Có tân ngữ hay không?
Hai cặp rise/raise và lie/lay khiến rất nhiều người học "đau đầu" vì cùng mang nghĩa gần giống nhau và các dạng quá khứ lại trùng lặp. Bí quyết là phân biệt nội động từ (không cần tân ngữ) và ngoại động từ (bắt buộc có tân ngữ phía sau).
5. rise – raise
Rise là nội động từ: "tăng lên, mọc lên" – vật tự tăng, không cần tân ngữ. Raise là ngoại động từ: "nâng lên, tăng (cái gì)" – phải có tân ngữ. Raise còn dùng trong raise money (gây quỹ), raise a question (nêu câu hỏi).
6. lie – lay
Lie (nội động từ) nghĩa là "nằm". Lay (ngoại động từ) nghĩa là "đặt, để (cái gì) xuống". Phần khó là quá khứ của lie lại chính là lay. Ngoài ra còn có lie với nghĩa "nói dối", chia theo quy tắc.
| Nguyên mẫu | Quá khứ | Quá khứ phân từ | V-ing | Nghĩa | Tân ngữ? |
|---|---|---|---|---|---|
| rise | rose | risen | rising | tăng, mọc lên | Không |
| raise | raised | raised | raising | nâng, tăng (cái gì) | Có |
| lie | lay | lain | lying | nằm | Không |
| lay | laid | laid | laying | đặt, để | Có |
| lie | lied | lied | lying | nói dối | Không |
Sau "raised" không có tân ngữ, và lượng khách tự tăng lên, nên phải dùng nội động từ rise (quá khứ phân từ: risen).
Sales have ------- steadily since the new product was launched.
4Nhóm 3: Cùng tình huống, khác góc nhìn
Tiếng Việt chỉ thêm một chữ để đổi phía ("mượn" – "cho mượn"), còn tiếng Anh dùng hai động từ riêng. Hãy tự hỏi: ai thực hiện hành động?
7. borrow – lend
Borrow = mượn (nhận về): borrow something from someone. Lend = cho mượn (đưa đi): lend someone something hoặc lend something to someone.
8. say – tell
Say tập trung vào lời nói, không cần người nghe ngay phía sau: say something (to someone). Tell luôn cần người nghe: tell someone something. Một số cụm cố định đi với tell: tell the truth, tell a lie, tell a story, tell the difference.
9. bring – take
Bring = mang đến chỗ người nói hoặc người nghe đang ở. Take = mang đi chỗ khác, xa người nói.
10. remember – remind
Remember = tự mình nhớ. Remind = nhắc người khác nhớ: remind someone to do something, remind someone of/about something.
11. rob – steal
Rob + người/nơi bị cướp: rob a bank, rob someone (of something). Steal + đồ vật bị lấy: steal something (from someone/somewhere).
💡 Mẹo: Học cả cấu trúc (borrow from, lend to, tell someone, remind someone to) và lưu vào danh sách từ của tôi để ôn lại.
5Nhóm 4: Tính từ cùng gốc, khác nghĩa
Những cặp tính từ dưới đây có chung gốc từ nhưng hậu tố khác nhau dẫn đến nghĩa khác nhau. Đây là "đặc sản" của TOEIC Part 5, khi cả bốn đáp án đều cùng họ từ. Muốn hiểu sâu hơn về hậu tố, bạn có thể đọc thêm bài tiền tố và hậu tố tiếng Anh.
| Cặp từ | Nghĩa | Ví dụ |
|---|---|---|
| 12. economic economical | thuộc về kinh tế tiết kiệm | economic growth an economical car |
| 13. historic historical | mang tính lịch sử, rất quan trọng liên quan đến lịch sử, quá khứ | a historic agreement historical records |
| 14. sensible sensitive | hợp lý, khôn ngoan nhạy cảm | a sensible decision sensitive information |
| 15. considerable considerate | đáng kể chu đáo, biết nghĩ cho người khác | a considerable amount of time a considerate colleague |
| 16. interested interesting | cảm thấy hứng thú (chỉ người) gây hứng thú, thú vị | I'm interested in the job. The job is interesting. |
⚠️ Cẩn thận: Sensible không có nghĩa là "nhạy cảm" như nhiều người đoán. "Nhạy cảm" là sensitive. Tương tự, tính từ đuôi -ed mô tả cảm xúc của người (bored, interested, confused), còn đuôi -ing mô tả tính chất của sự vật gây ra cảm xúc đó (boring, interesting, confusing).
Switching to LED lighting is a more ------- way to light the office.
6Nhóm 5: Chính tả và phát âm gần giống
Nhóm này hay gây lỗi khi viết email vì hai từ chỉ khác nhau một hai chữ cái.
17. personal – personnel
Personal /ˈpɜːsənl/ (adj) = cá nhân, riêng tư. Personnel /ˌpɜːsəˈnel/ (n) = nhân sự, toàn bộ nhân viên.
18. complement – compliment
Complement = bổ sung, làm cho hoàn chỉnh. Compliment = lời khen, khen ngợi. Đặc biệt, tính từ complimentary còn có nghĩa là "miễn phí, được tặng kèm", rất hay gặp trong TOEIC.
19. stationary – stationery
Stationary (adj) = đứng yên. Stationery (n) = văn phòng phẩm. Mẹo nhớ: stationEry có chữ e như envelope (phong bì).
20. principal – principle
Principal = chính, chủ yếu (adj); hiệu trưởng (n). Principle (n) = nguyên tắc.
21. quite – quiet
Quite /kwaɪt/ = khá, hoàn toàn. Quiet /ˈkwaɪət/ = yên tĩnh (có hai âm tiết).
22. than – then
Than dùng trong so sánh hơn. Then = sau đó, lúc đó.
Guests staying at the hotel receive a ------- breakfast every morning.
7Nhóm 6: Trạng từ và giới từ "bẫy"
Thêm -ly hoặc -s vào một từ đôi khi làm nghĩa thay đổi hoàn toàn. Đây là những cặp hay bị cài bẫy trong đề thi.
| Cặp từ | Nghĩa | Ví dụ |
|---|---|---|
| 23. hard hardly | chăm chỉ, vất vả hầu như không | She works hard. She hardly works. |
| 24. late lately | muộn, trễ gần đây (= recently) | The train arrived late. I've been very busy lately. |
| 25. beside besides | bên cạnh ngoài ra, ngoài … ra | Sit beside me. Besides English, she speaks Korean. |
Hard vừa là tính từ vừa là trạng từ. Hardly mang nghĩa "hầu như không", nên câu sai sẽ thành "đội hầu như không làm việc".
ℹ️ Lưu ý: Lately thường đi với thì hiện tại hoàn thành hoặc hiện tại hoàn thành tiếp diễn: Have you seen Tom lately?
8Cách học để không còn nhầm lẫn
Biết nghĩa thôi chưa đủ, bạn cần luyện để chọn đúng từ một cách phản xạ:
- Học theo cặp
Gặp một từ trong danh sách, hãy viết luôn từ "song sinh" của nó bên cạnh, mỗi từ một câu ví dụ.
- Tìm "câu hỏi phân loại"
Chỗ trống cần từ loại gì? Phía sau có tân ngữ không? Ai thực hiện hành động? Trả lời được là chọn được đáp án.
- Tự đặt câu về công việc của bạn
Ví dụ: My manager reminded me to submit the report.
- Luyện với câu hỏi thật
Làm bài luyện tập theo từng Part, đặc biệt là Part 5, rồi ghi lại các cặp từ bạn chọn sai.
Ngoài ra, bạn có thể ôn thêm từ vựng theo chủ đề tại bộ từ vựng TOEIC theo chủ đề và xem những lỗi khác trong bài lỗi sai tiếng Anh người Việt hay mắc.
9Ghi nhớ nhanh
- affect là động từ, effect là danh từ; advice là danh từ, advise là động từ.
- rise và lie (nằm) không có tân ngữ; raise và lay (đặt) phải có tân ngữ.
- borrow from (mượn) – lend to (cho mượn); tell luôn cần người nghe phía sau.
- economic = thuộc kinh tế, economical = tiết kiệm; sensitive mới là "nhạy cảm".
- complimentary trong TOEIC thường có nghĩa là "miễn phí".
- hardly = hầu như không, lately = gần đây, besides = ngoài ra.
