Olumsuz Cümleler
Negative Sentences
1Genel bakış
Olumsuz cümle (negative sentence), bir şeyin doğru olmadığını söyler. İngilizcede genellikle be, do, can ya da will gibi bir yardımcı fiilden sonra not ekleriz. Konuşurken çoğu zaman isn't, don't, can't gibi kısaltmaları kullanırız.
- am/is/are/was/were fiillerinden sonra not gelir: She is not tired.
- Diğer fiillerde don't / doesn't / didn't + yalın fiil kullanılır: He doesn't eat meat.
- don't/doesn't/didn't kullanıldığında ana fiil -s almaz ve -ed almaz.
- Kipli fiillerden (modal verbs) sonra not gelir: I can't swim.
- Bir cümlede yalnızca bir olumsuzluk sözcüğü kullanın.
2Yapı
Önce yardımcı fiili seçin, sonra ardına not ekleyin.
| Full form | Short form | Example |
|---|---|---|
| am not | 'm not | I'm not hungry. |
| is not | isn't | It isn't cold. |
| are not | aren't | You aren't late. |
| was not | wasn't | She wasn't there. |
| were not | weren't | We weren't busy. |
| do not | don't | I don't know. |
| does not | doesn't | He doesn't smoke. |
| did not | didn't | They didn't call. |
| cannot | can't | I can't swim. |
| will not | won't | It won't rain. |
- I am not ifadesinin kısa hâli I'm not'tur. I amn't denmez.
- can + not tek kelime olarak yazılır: cannot (kısa hâli: can't).
- will not ifadesinin kısa hâli won't'tur.
- he, she, it ve tek bir kişi/şey için doesn't; I, you, we, they için don't kullanın.
3Kullanımı
1be ile olumsuzluk
am, is, are, was, were ile fiilden hemen sonra not eklemeniz yeterlidir. do kullanmaya gerek yoktur.
2Geniş zaman: don't / doesn't
Diğer fiillerde şimdiki/geniş zaman için don't ya da doesn't + yalın fiil kullanılır. Ana fiil burada asla -s almaz.
3Geçmiş zaman: didn't
Geçmişteki eylemler için her özneyle didn't + yalın fiil kullanılır. Ana fiil yalın hâlde kalır, yani -ed almaz.
4Kipli fiillerle olumsuzluk
can, will, should, must ile not'u doğrudan kipli fiilden sonra koyun. Ardından yalın fiil gelir.
5Sadece bir olumsuzluk
Standart İngilizcede bir cümlede yalnızca bir olumsuzluk sözcüğü bulunur. not … any ya da no kullanın; ikisini birlikte kullanmayın.
4Karşılaştırma
Öğrenciler sık sık isn't/aren't ile don't/doesn't yapılarını karıştırır. Hemen sonraki kelimeye bakın.
be + not
- Sıfattan, isimden veya yer bildiren bir ifadeden önce kullanılır.
- Ayrıca -ing biçimlerinden önce de kullanılır.
- do kullanmaya gerek yoktur.
do/does + not
- Yalın fiilden önce kullanılır (work, like, eat).
- Ana fiil -s almaz.
- Aynı cümlede be ile birlikte asla kullanılmaz.
5Sık yapılan hatalar
İngilizcede yardımcı fiil gerekir. no + fiil değil, don't + fiil kullanın.
he, she, it ile doesn't kullanılır.
-s zaten doesn't içinde var, bu yüzden ana fiil yalın hâlde kalır.
didn't'tan sonra geçmiş zaman biçimi değil, yalın fiil kullanılır.
Yalnızca bir olumsuzluk sözcüğü kullanın: don't … anything ya da have nothing.
6İpuçları
💡 Kendinize sorun: Cümlede bir be biçimi ya da kipli fiil var mı? Varsa ardına not ekleyin. Yoksa don't / doesn't / didn't kullanın.
💡 Unutmayın: -s ve geçmiş zaman eki yardımcı fiile geçer. She works → She doesn't work. I saw → I didn't see.
💡 Konuşmada ve mesajlarda isn't, don't gibi kısaltmalar tam biçimlerden daha doğal durur.
7Hızlı test
1. My brother like fish.
2. The tickets expensive.
3. Sara didn't the email yesterday.
4. I'm sorry, I help you today.
5. There's no milk. We don't have milk.
