İçeriğe geç
A1Temel dilbilgisi (A1–A2)· Ders 46/54

Olumsuz Cümleler

Negative Sentences

1Genel bakış

Olumsuz cümle (negative sentence), bir şeyin doğru olmadığını söyler. İngilizcede genellikle be, do, can ya da will gibi bir yardımcı fiilden sonra not ekleriz. Konuşurken çoğu zaman isn't, don't, can't gibi kısaltmaları kullanırız.

  • am/is/are/was/were fiillerinden sonra not gelir: She is not tired.
  • Diğer fiillerde don't / doesn't / didn't + yalın fiil kullanılır: He doesn't eat meat.
  • don't/doesn't/didn't kullanıldığında ana fiil -s almaz ve -ed almaz.
  • Kipli fiillerden (modal verbs) sonra not gelir: I can't swim.
  • Bir cümlede yalnızca bir olumsuzluk sözcüğü kullanın.

2Yapı

Önce yardımcı fiili seçin, sonra ardına not ekleyin.

Be (geniş/şimdiki zaman)
S + am/is/are + not + …
I am not at home.
Evde değilim.
Be (geçmiş zaman)
S + was/were + not + …
They weren't at the meeting.
Onlar toplantıda değildi.
Geniş zaman (Present Simple)
S + do/does + not + V
Amir doesn't drive to work.
Amir işe arabayla gitmez.
Geçmiş zaman (Past Simple)
S + did + not + V
We didn't watch the film.
Filmi izlemedik.
Kipli fiiller (modal verbs)
S + can/will/should + not + V
Yuki can't come today.
Yuki bugün gelemez.
Sık kullanılan kısaltmalar (contractions)
Full formShort formExample
am not'm notI'm not hungry.
is notisn'tIt isn't cold.
are notaren'tYou aren't late.
was notwasn'tShe wasn't there.
were notweren'tWe weren't busy.
do notdon'tI don't know.
does notdoesn'tHe doesn't smoke.
did notdidn'tThey didn't call.
cannotcan'tI can't swim.
will notwon'tIt won't rain.
  • I am not ifadesinin kısa hâli I'm not'tur. I amn't denmez.
  • can + not tek kelime olarak yazılır: cannot (kısa hâli: can't).
  • will not ifadesinin kısa hâli won't'tur.
  • he, she, it ve tek bir kişi/şey için doesn't; I, you, we, they için don't kullanın.

3Kullanımı

1be ile olumsuzluk

am, is, are, was, were ile fiilden hemen sonra not eklemeniz yeterlidir. do kullanmaya gerek yoktur.

My phone isn't in my bag.
Telefonum çantamda değil.
We aren't ready yet.
Henüz hazır değiliz.
The shop wasn't open yesterday.
Dükkân dün açık değildi.

2Geniş zaman: don't / doesn't

Diğer fiillerde şimdiki/geniş zaman için don't ya da doesn't + yalın fiil kullanılır. Ana fiil burada asla -s almaz.

I don't like cold weather.
Soğuk havayı sevmem.
Maria doesn't work on Sundays.
Maria pazar günleri çalışmaz.
They don't live near the station.
Onlar istasyonun yakınında oturmuyorlar.

3Geçmiş zaman: didn't

Geçmişteki eylemler için her özneyle didn't + yalın fiil kullanılır. Ana fiil yalın hâlde kalır, yani -ed almaz.

She didn't go to class on Monday.
Pazartesi günü derse gitmedi.
I didn't see your message.
Mesajını görmedim.
Kofi didn't finish his lunch.
Kofi öğle yemeğini bitirmedi.

4Kipli fiillerle olumsuzluk

can, will, should, must ile not'u doğrudan kipli fiilden sonra koyun. Ardından yalın fiil gelir.

Lin can't speak French.
Lin Fransızca konuşamaz.
I won't be late, I promise.
Geç kalmayacağım, söz veriyorum.
You shouldn't drink coffee at night.
Gece kahve içmemelisin.

5Sadece bir olumsuzluk

Standart İngilizcede bir cümlede yalnızca bir olumsuzluk sözcüğü bulunur. not … any ya da no kullanın; ikisini birlikte kullanmayın.

I don't have any money.
Hiç param yok.
I have no money.
Param yok.
He never eats breakfast.
O asla kahvaltı etmez.

4Karşılaştırma

Öğrenciler sık sık isn't/aren't ile don't/doesn't yapılarını karıştırır. Hemen sonraki kelimeye bakın.

be + not

  • Sıfattan, isimden veya yer bildiren bir ifadeden önce kullanılır.
  • Ayrıca -ing biçimlerinden önce de kullanılır.
  • do kullanmaya gerek yoktur.
Omar isn't tired.
Omar yorgun değil.

do/does + not

  • Yalın fiilden önce kullanılır (work, like, eat).
  • Ana fiil -s almaz.
  • Aynı cümlede be ile birlikte asla kullanılmaz.
Omar doesn't sleep much.
Omar fazla uyumaz.

5Sık yapılan hatalar

✗ YanlışI no like coffee.
✓ DoğruI don't like coffee.

İngilizcede yardımcı fiil gerekir. no + fiil değil, don't + fiil kullanın.

✗ YanlışShe don't work here.
✓ DoğruShe doesn't work here.

he, she, it ile doesn't kullanılır.

✗ YanlışHe doesn't plays tennis.
✓ DoğruHe doesn't play tennis.

-s zaten doesn't içinde var, bu yüzden ana fiil yalın hâlde kalır.

✗ YanlışWe didn't went to the park.
✓ DoğruWe didn't go to the park.

didn't'tan sonra geçmiş zaman biçimi değil, yalın fiil kullanılır.

✗ YanlışI don't have nothing.
✓ DoğruI don't have anything.

Yalnızca bir olumsuzluk sözcüğü kullanın: don't … anything ya da have nothing.

6İpuçları

💡 Kendinize sorun: Cümlede bir be biçimi ya da kipli fiil var mı? Varsa ardına not ekleyin. Yoksa don't / doesn't / didn't kullanın.

💡 Unutmayın: -s ve geçmiş zaman eki yardımcı fiile geçer. She works → She doesn't work. I saw → I didn't see.

💡 Konuşmada ve mesajlarda isn't, don't gibi kısaltmalar tam biçimlerden daha doğal durur.

7Hızlı test

1. My brother   like fish.

2. The tickets   expensive.

3. Sara didn't   the email yesterday.

4. I'm sorry, I   help you today.

5. There's no milk. We don't have   milk.