Yetenek için Can / Could
Can / Could for ability
1Genel bakış
Şu anda yapabildiğimiz şeylerden söz ederken can kullanırız. Geçmişte yapabildiğimiz şeyler için ise could kullanırız. Can ve could'dan sonra fiil her zaman yalın hâlindedir (base form).
- can = şimdiki yetenek: I can swim. (Yüzebilirim.)
- could = geçmişteki yetenek: I could swim when I was six. (Altı yaşındayken yüzebiliyordum.)
- Bütün öznelerle aynı biçim: I can, she can, they can
- Sonrasında her zaman yalın fiil: can go; asla can goes ya da can to go değil
- Olumsuzlar: can't / cannot ve couldn't / could not
2Yapı
Can ve could hiç değişmez. Hemen arkalarına fiilin yalın hâlini koyun.
| Form | Present (now) | Past |
|---|---|---|
| Affirmative | I / You / He / She / We / They can swim. | I / You / He / She / We / They could swim. |
| Negative | She can't (cannot) swim. | She couldn't (could not) swim. |
| Question | Can he swim? | Could he swim? |
| Short answer (yes) | Yes, he can. | Yes, he could. |
| Short answer (no) | No, he can't. | No, he couldn't. |
- cannot bitişik tek kelimedir. can't ise kısa biçimdir ve konuşmada daha yaygındır.
- He/she/it ile -s takısı yoktur: He can sing, He cans sing değil.
- Soru ve olumsuzlarda do/does/did kullanılmaz: Can you…?, I can't…
3Kullanımı
1Şimdiki beceriler ve yetenekler
Nasıl yapılacağını bildiğiniz şeyler için can kullanın. Bunlar sizin becerileriniz ve yetenekleriniz.
2Tam şu andaki olanak
Şu anda mümkün olan şeyler için see, hear, find gibi fiillerle can kullanın.
3Geçmişteki genel yetenek
Geçmişte bir dönem yapabildiğiniz şeyler için could kullanın. Çoğu zaman yanına when I was… ya da at the age of… ekleriz.
4Geçmişte yapamama
Geçmişte mümkün olmayan bir şey için couldn't kullanın. Hem tek bir an için hem de uzun bir dönem için işe yarar.
5Yetenek sorma
Soru sormak için can ya da could'u öznenin önüne koyun. Kısa cevaplarda da yine bunları kullanın.
4İpucu kelimeler
Şimdiki zamanı anlatan kelimeler can ile; geçmişi anlatan kelimeler could / couldn't ile kullanılır.
5Karşılaştırma
Can da could da yetenekten söz eder. Aradaki fark zamandır.
can
- Şimdiki yetenek
- Olumsuz: can't / cannot
- Soru: Can you…?
could
- Geçmişteki yetenek
- Olumsuz: couldn't / could not
- Soru: Could you…?
6Sık yapılan hatalar
can asla -s takısı almaz; he, she, it ile bile.
Can ya da could'dan sonra to kullanılmaz. Sadece fiilin yalın hâli gelir.
Can'den sonraki fiil yalın hâlde kalır, -s almaz.
Can ile do/does/did kullanılmaz. Sadece can'i başa alın.
Olumsuzu can't ya da cannot ile yapın, don't can ile değil.
7İpuçları
💡 can ve could'u "donmuş" kelimeler gibi düşünün: kendileri hiç değişmez, arkalarından gelen fiil de değişmez.
💡 Telaffuz: olumlu cümlelerde can kısa ve vurgusuzdur (/kən/). can't ise güçlü ve net söylenir, böylece farkı duyarsınız.
💡 Kolay zaman kontrolü: şimdi → can, geçmiş → could.
8Hızlı test
1. My sister play the piano.
2. When I was five, I ride a bike.
3. you speak Chinese?
4. Tom sleep last night because of the noise.
5. Can Aisha swim? – Yes, she .
