İçeriğe geç
A2Temel dilbilgisi (A1–A2)· Ders 14/54

Bağlaçlar (Conjunctions)

Conjunctions

1Genel bakış

Bağlaçlar (conjunctions), kelimeleri, öbekleri ya da cümleleri birbirine bağlayan küçük sözcüklerdir. En sık kullanılanlar and, but, or, so ve because'tur. Birçok kısa cümle yerine daha uzun ve daha anlaşılır cümleler kurmanı sağlarlar.

  • and bilgi ekler (ve).
  • but zıtlık ya da beklenmedik bir durum gösterir (ama, fakat).
  • or seçenek sunar (veya, ya da).
  • so sonuç bildirir (bu yüzden), because ise sebep bildirir (çünkü).
  • Bağlaçlar iki kelimeyi (tea and coffee) ya da iki tam cümleyi (I was tired, so I went to bed.) birbirine bağlayabilir.

2Yapı

Bağlaç, birbirine bağladığı iki parçanın arasına gelir.

İki kelimeyi bağlama
N/Adj/V + and/or + N/Adj/V
I like rice and noodles.
Pilav ve erişte severim.
İki cümleyi bağlama (zıtlık)
S + V, but + S + V
The flat is small, but it's very bright.
Daire küçük ama çok aydınlık.
İki cümleyi bağlama (sonuç)
S + V, so + S + V
It was raining, so we took a taxi.
Yağmur yağıyordu, bu yüzden taksiye bindik.
İki cümleyi bağlama (sebep)
S + V + because + S + V
Mina is happy because she passed her test.
Mina mutlu çünkü sınavını geçti.
Seçenek sunan soru
Aux + S + V + A or B?
Do you want tea or coffee?
Çay mı yoksa kahve mi istersin?
Sık kullanılan beş bağlaç
ConjunctionMeaningExample
andadds informationShe sings and plays the guitar.
butcontrastI called him, but he didn't answer.
orchoice / alternativeWe can walk or take the bus.
soresultI was hungry, so I made a sandwich.
becausereasonI was hungry because I didn't have lunch.
  • İki tam cümleyi bağlarken but ve so bağlaçlarının önüne genellikle virgül koyarız.
  • Üç ya da daha fazla öğeden oluşan listelerde virgül kullan ve son öğeden önce and getir: bread, eggs and milk.
  • Because cümlenin başında da gelebilir; ama o zaman iki parça ve bir virgül gerekir: Because it was late, I took a taxi.
  • Olumsuz cümlelerde and değil or kullanılır: I don't eat meat or fish.

3Kullanımı

1and – bilgi ekleme

Benzer fikirleri birleştirmek için and kullan. Hem kelimeleri hem de tam cümleleri bağlayabilir.

Carlos and his sister live in Lisbon.
Carlos ve kız kardeşi Lizbon'da yaşıyor.
I finished work and went to the gym.
İşimi bitirdim ve spor salonuna gittim.
We need apples, bananas and oranges.
Elma, muz ve portakala ihtiyacımız var.

2but – zıtlık

İkinci fikir farklı ya da beklenmedik olduğunda but kullan. Genellikle virgülden sonra gelir.

The test was hard, but I passed.
Sınav zordu ama geçtim.
Yuki speaks Japanese, but she doesn't speak Chinese.
Yuki Japonca konuşuyor ama Çince konuşmuyor.
This phone is cheap but good.
Bu telefon ucuz ama iyi.

3or – seçenek

İki ya da daha fazla seçenek sunmak için or kullan. Ayrıca olumsuz cümlelerde and yerine or kullanılır.

Would you like water or juice?
Su mu yoksa meyve suyu mu istersiniz?
You can pay by card or in cash.
Kartla ya da nakit ödeyebilirsiniz.
He doesn't drink tea or coffee.
O ne çay ne de kahve içer.

4so – sonuç

Bunun sonucunda ne olduğunu göstermek için so kullan. Önce sebep gelir, sonuç ise so'dan sonra gelir.

The shop was closed, so we went home.
Dükkân kapalıydı, bu yüzden eve gittik.
Amir was tired, so he went to bed early.
Amir yorgundu, bu yüzden erken yattı.
It's cold outside, so take a jacket.
Dışarısı soğuk, bu yüzden bir ceket al.

5because – sebep

Bir şeyin neden olduğunu açıklamak için because kullan. Önce sonuç gelir, sebep ise because'tan sonra gelir.

We went home because the shop was closed.
Eve gittik çünkü dükkân kapalıydı.
I'm late because I missed the bus.
Geç kaldım çünkü otobüsü kaçırdım.
Because it was sunny, we had lunch outside.
Hava güneşli olduğu için öğle yemeğini dışarıda yedik.

4Karşılaştırma

So ve because aynı durumdan söz eder, ama sıralama farklıdır.

so (sonuç)

  • Sebep → so → sonuç
  • So'dan önce genellikle virgül olur
  • Cümlenin başında kullanılmaz
It was raining, so I stayed at home.
Yağmur yağıyordu, bu yüzden evde kaldım.

because (sebep)

  • Sonuç → because → sebep
  • Ortada virgüle gerek yoktur
  • Cümlenin başında kullanılabilir (virgül eklenir)
I stayed at home because it was raining.
Evde kaldım çünkü yağmur yağıyordu.

5Sık yapılan hatalar

✗ YanlışBecause it was late, so I took a taxi.
✓ DoğruBecause it was late, I took a taxi.

Sadece birini kullan: ya because ya da so; ikisi aynı cümlede birlikte kullanılmaz.

✗ YanlışI don't like tea and coffee.
✓ DoğruI don't like tea or coffee.

Olumsuz cümlelerde iki şeyi bağlamak için or kullanılır.

✗ YanlışI stayed home so I was sick.
✓ DoğruI stayed home because I was sick.

Hasta olmak sebeptir, bu yüzden because gerekir; so ise sonucu getirir.

✗ YanlışI was tired. Because I worked late.
✓ DoğruI was tired because I worked late.

Tek başına bir because parçası tam bir cümle değildir; onu ana fikre bağlamalısın.

✗ YanlışShe is kind, and she is not friendly.
✓ DoğruShe is kind, but she is not friendly.

İki fikir birbirine zıt, bu yüzden zıtlık için but kullanılır.

6İpuçları

💡 Kendine sor: bilgi mi ekliyorum (and), zıtlık mı kuruyorum (but), seçenek mi sunuyorum (or), sonuç mu (so) yoksa sebep mi (because) veriyorum?

💡 Sıralamayı unutma: sebep, so sonuç — sonuç because sebep.

💡 Because = Why? sorusunun cevabı diye düşün: Why are you late? — Because I missed the bus.

7Hızlı test

1. I wanted to go out,   it was too cold.

2. Do you want pizza   pasta for dinner?

3. The bus didn't come,   I walked to work.

4. Leila is happy   she got a new job.

5. He doesn't eat meat   eggs.