Can / Could chỉ khả năng
Can / Could for ability
1Tổng quan
Chúng ta dùng can để nói về những việc mình có thể làm ở hiện tại. Chúng ta dùng could để nói về những việc mình đã có thể làm trong quá khứ. Can và could là động từ khuyết thiếu (modal verbs), nên sau can và could, động từ luôn ở dạng nguyên mẫu (base form).
- can = khả năng ở hiện tại: I can swim. (Tôi biết bơi.)
- could = khả năng trong quá khứ: I could swim when I was six. (Tôi biết bơi từ năm sáu tuổi.)
- Dùng chung một dạng cho mọi chủ ngữ: I can, she can, they can
- Sau chúng luôn là động từ nguyên mẫu: can go, không bao giờ là can goes hay can to go
- Dạng phủ định: can't / cannot và couldn't / could not
2Cấu trúc
Can và could không bao giờ thay đổi hình thức. Hãy đặt động từ nguyên mẫu ngay sau chúng.
| Form | Present (now) | Past |
|---|---|---|
| Affirmative | I / You / He / She / We / They can swim. | I / You / He / She / We / They could swim. |
| Negative | She can't (cannot) swim. | She couldn't (could not) swim. |
| Question | Can he swim? | Could he swim? |
| Short answer (yes) | Yes, he can. | Yes, he could. |
| Short answer (no) | No, he can't. | No, he couldn't. |
- cannot viết liền thành một từ. can't là dạng rút gọn và phổ biến hơn khi nói.
- Không thêm -s với he/she/it: He can sing, không phải He cans sing.
- Không dùng do/does/did trong câu hỏi hoặc câu phủ định: Can you…?, I can't…
3Cách dùng
1Kỹ năng và khả năng ở hiện tại
Dùng can cho những việc bạn biết làm. Đó là kỹ năng và tài năng của bạn.
2Khả năng ngay tại lúc nói
Dùng can với các động từ như see, hear và find để nói điều gì có thể xảy ra ngay lúc này.
3Khả năng chung trong quá khứ
Dùng could cho những việc bạn đã có thể làm vào một thời điểm trong quá khứ. Ta thường thêm when I was… hoặc at the age of….
4Không thể làm gì đó trong quá khứ
Dùng couldn't khi điều gì đó không thể xảy ra trong quá khứ. Có thể dùng cho một thời điểm hoặc cho cả một khoảng thời gian dài.
5Hỏi về khả năng
Đặt can hoặc could trước chủ ngữ để đặt câu hỏi. Dùng lại chúng trong câu trả lời ngắn.
4Dấu hiệu nhận biết
Những từ chỉ hiện tại đi với can. Những từ chỉ quá khứ đi với could / couldn't.
5So sánh
Can và could đều nói về khả năng. Điểm khác nhau là thời gian.
can
- Khả năng ở hiện tại
- Phủ định: can't / cannot
- Câu hỏi: Can you…?
could
- Khả năng trong quá khứ
- Phủ định: couldn't / could not
- Câu hỏi: Could you…?
6Lỗi thường gặp
can không bao giờ thêm -s, kể cả với he, she hay it.
Không dùng to sau can hoặc could. Chỉ dùng động từ nguyên mẫu.
Động từ sau can giữ nguyên dạng nguyên mẫu, không thêm -s.
Không dùng do/does/did với can. Chỉ cần đặt can lên đầu câu.
Tạo câu phủ định bằng can't hoặc cannot, không dùng don't can.
7Mẹo ghi nhớ
💡 Hãy coi can và could là những từ "đóng băng": chúng không bao giờ thay đổi, và động từ theo sau cũng không thay đổi.
💡 Phát âm: trong câu khẳng định, can đọc ngắn và nhẹ (/kən/). can't đọc mạnh và rõ, nên người nghe phân biệt được hai từ.
💡 Cách kiểm tra thời gian nhanh: hiện tại → can, quá khứ → could.
8Kiểm tra nhanh
1. My sister play the piano.
2. When I was five, I ride a bike.
3. you speak Chinese?
4. Tom sleep last night because of the noise.
5. Can Aisha swim? – Yes, she .
