Bỏ qua tới nội dung
A1Ngữ pháp cơ bản· Bài 47/54

Can / Could chỉ khả năng

Can / Could for ability

1Tổng quan

Chúng ta dùng can để nói về những việc mình có thể làm ở hiện tại. Chúng ta dùng could để nói về những việc mình đã có thể làm trong quá khứ. Can và could là động từ khuyết thiếu (modal verbs), nên sau can và could, động từ luôn ở dạng nguyên mẫu (base form).

  • can = khả năng ở hiện tại: I can swim. (Tôi biết bơi.)
  • could = khả năng trong quá khứ: I could swim when I was six. (Tôi biết bơi từ năm sáu tuổi.)
  • Dùng chung một dạng cho mọi chủ ngữ: I can, she can, they can
  • Sau chúng luôn là động từ nguyên mẫu: can go, không bao giờ là can goes hay can to go
  • Dạng phủ định: can't / cannot và couldn't / could not

2Cấu trúc

Can và could không bao giờ thay đổi hình thức. Hãy đặt động từ nguyên mẫu ngay sau chúng.

Khẳng định (hiện tại)
S + can + V
She can speak three languages.
Cô ấy có thể nói ba thứ tiếng.
Phủ định (hiện tại)
S + can't / cannot + V
I can't drive.
Tôi không biết lái xe.
Nghi vấn (hiện tại)
Can + S + V?
Can you cook?
Bạn có biết nấu ăn không?
Khẳng định (quá khứ)
S + could + V
Kenji could read at the age of four.
Kenji đã biết đọc từ năm bốn tuổi.
Phủ định (quá khứ)
S + couldn't / could not + V
We couldn't find the café.
Chúng tôi đã không tìm thấy quán cà phê.
Nghi vấn (quá khứ)
Could + S + V?
Could you swim as a child?
Hồi nhỏ bạn có biết bơi không?
Can và could: tất cả các dạng
FormPresent (now)Past
AffirmativeI / You / He / She / We / They can swim.I / You / He / She / We / They could swim.
NegativeShe can't (cannot) swim.She couldn't (could not) swim.
QuestionCan he swim?Could he swim?
Short answer (yes)Yes, he can.Yes, he could.
Short answer (no)No, he can't.No, he couldn't.
  • cannot viết liền thành một từ. can't là dạng rút gọn và phổ biến hơn khi nói.
  • Không thêm -s với he/she/it: He can sing, không phải He cans sing.
  • Không dùng do/does/did trong câu hỏi hoặc câu phủ định: Can you…?, I can't…

3Cách dùng

1Kỹ năng và khả năng ở hiện tại

Dùng can cho những việc bạn biết làm. Đó là kỹ năng và tài năng của bạn.

Amara can play the guitar.
Amara biết chơi guitar.
I can't swim very well.
Tôi bơi không giỏi lắm.
My little brother can count to one hundred.
Em trai tôi biết đếm đến một trăm.

2Khả năng ngay tại lúc nói

Dùng can với các động từ như see, hear và find để nói điều gì có thể xảy ra ngay lúc này.

I can see the bus. It's coming!
Tôi thấy xe buýt rồi. Nó đang tới!
Sorry, I can't hear you. Can you speak louder?
Xin lỗi, tôi không nghe thấy bạn. Bạn nói to hơn được không?
We can't open the door. It's locked.
Chúng tôi không mở được cửa. Cửa bị khóa rồi.

3Khả năng chung trong quá khứ

Dùng could cho những việc bạn đã có thể làm vào một thời điểm trong quá khứ. Ta thường thêm when I was… hoặc at the age of….

When I was ten, I could run very fast.
Năm mười tuổi, tôi có thể chạy rất nhanh.
Lucía could speak French as a child.
Lúc nhỏ, Lucía đã nói được tiếng Pháp.
My grandfather could fix any old radio.
Ông tôi có thể sửa bất kỳ chiếc radio cũ nào.

4Không thể làm gì đó trong quá khứ

Dùng couldn't khi điều gì đó không thể xảy ra trong quá khứ. Có thể dùng cho một thời điểm hoặc cho cả một khoảng thời gian dài.

I couldn't sleep last night. It was too hot.
Đêm qua tôi không ngủ được. Trời nóng quá.
Omar couldn't find his keys this morning.
Sáng nay Omar không tìm thấy chìa khóa của mình.
Two years ago, she couldn't speak any English.
Hai năm trước, cô ấy không nói được tiếng Anh.

5Hỏi về khả năng

Đặt can hoặc could trước chủ ngữ để đặt câu hỏi. Dùng lại chúng trong câu trả lời ngắn.

Can you ride a bike? – Yes, I can.
Bạn có biết đi xe đạp không? – Có, tôi biết.
Could your sister read at four? – No, she couldn't.
Chị/em gái bạn có biết đọc lúc bốn tuổi không? – Không, không biết.
What languages can you speak?
Bạn có thể nói những thứ tiếng nào?

4Dấu hiệu nhận biết

nowat the momentwhen I was a childwhen I was (five)at the age oflast nighttwo years agobefore

Những từ chỉ hiện tại đi với can. Những từ chỉ quá khứ đi với could / couldn't.

5So sánh

Can và could đều nói về khả năng. Điểm khác nhau là thời gian.

can

  • Khả năng ở hiện tại
  • Phủ định: can't / cannot
  • Câu hỏi: Can you…?
Now I can type very fast.
Bây giờ tôi có thể gõ rất nhanh.

could

  • Khả năng trong quá khứ
  • Phủ định: couldn't / could not
  • Câu hỏi: Could you…?
Ten years ago, I couldn't type at all.
Mười năm trước, tôi hoàn toàn không biết gõ phím.

6Lỗi thường gặp

✗ SaiShe cans swim.
✓ ĐúngShe can swim.

can không bao giờ thêm -s, kể cả với he, she hay it.

✗ SaiI can to drive.
✓ ĐúngI can drive.

Không dùng to sau can hoặc could. Chỉ dùng động từ nguyên mẫu.

✗ SaiHe can speaks Spanish.
✓ ĐúngHe can speak Spanish.

Động từ sau can giữ nguyên dạng nguyên mẫu, không thêm -s.

✗ SaiDo you can cook?
✓ ĐúngCan you cook?

Không dùng do/does/did với can. Chỉ cần đặt can lên đầu câu.

✗ SaiI don't can come today.
✓ ĐúngI can't come today.

Tạo câu phủ định bằng can't hoặc cannot, không dùng don't can.

7Mẹo ghi nhớ

💡 Hãy coi can và could là những từ "đóng băng": chúng không bao giờ thay đổi, và động từ theo sau cũng không thay đổi.

💡 Phát âm: trong câu khẳng định, can đọc ngắn và nhẹ (/kən/). can't đọc mạnh và rõ, nên người nghe phân biệt được hai từ.

💡 Cách kiểm tra thời gian nhanh: hiện tại → can, quá khứ → could.

8Kiểm tra nhanh

1. My sister   play the piano.

2. When I was five, I   ride a bike.

3.   you speak Chinese?

4. Tom   sleep last night because of the noise.

5. Can Aisha swim? – Yes, she  .