Bỏ qua tới nội dung
A2Các thì trong tiếng Anh· Bài 3/21

So sánh thì hiện tại đơn và hiện tại tiếp diễn

Present Simple vs Present Continuous

1Tổng quan

Tiếng Anh có hai thì hiện tại. Dùng hiện tại đơn (Present Simple) cho thói quen, hoạt động hằng ngày, sự thật và tình huống lâu dài. Dùng hiện tại tiếp diễn (Present Continuous) cho hành động đang xảy ra ngay lúc nói hoặc quanh thời điểm này, tình huống tạm thời và những thay đổi.

  • Hiện tại đơn = thói quen, hoạt động thường ngày, sự thật: I walk to work every day.
  • Hiện tại tiếp diễn = ngay lúc nói hoặc quanh thời điểm này: I am walking to work right now.
  • Tình huống lâu dài = hiện tại đơn. Tình huống tạm thời = hiện tại tiếp diễn.
  • Những tình huống đang thay đổi, phát triển dùng hiện tại tiếp diễn.
  • Các động từ như know, like và want thường không dùng ở thì tiếp diễn.

2Cấu trúc

Hãy so sánh cấu trúc của hai thì.

Hiện tại đơn – Khẳng định
S + V(s/es)
She works in a hospital.
Cô ấy làm việc ở bệnh viện.
Hiện tại đơn – Phủ định
S + don't/doesn't + V
He doesn't eat meat.
Anh ấy không ăn thịt.
Hiện tại đơn – Nghi vấn
Do/Does + S + V?
Do you live near here?
Bạn có sống gần đây không?
Hiện tại tiếp diễn – Khẳng định
S + am/is/are + V-ing
She is working at home today.
Hôm nay cô ấy đang làm việc ở nhà.
Hiện tại tiếp diễn – Phủ định
S + am/is/are + not + V-ing
They aren't listening to me.
Họ không hề nghe tôi nói.
Hiện tại tiếp diễn – Nghi vấn
Am/Is/Are + S + V-ing?
Are you waiting for the bus?
Bạn đang đợi xe buýt à?
Dùng thì nào? Hướng dẫn nhanh
UsePresent SimplePresent Continuous
Timealways, often, every daynow, at the moment, today
Actionshabits and routinesactions in progress
Situationspermanenttemporary
Factsgeneral truthschanging situations
ExampleI cook dinner every evening.I'm cooking dinner now.
  • Hiện tại đơn: thêm -s/-es sau he, she và it (works, watches, goes).
  • Hiện tại tiếp diễn: luôn dùng am/is/are trước động từ đuôi -ing. She working là sai.
  • Chính tả đuôi -ing: make → making, sit → sitting, lie → lying. Xem các bài riêng để biết đầy đủ quy tắc.

3Cách dùng

1Thói quen và hành động đang diễn ra

Dùng hiện tại đơn cho những việc bạn làm đều đặn. Dùng hiện tại tiếp diễn cho những việc đang xảy ra ngay lúc nói.

Kenji usually takes the train, but today he is driving.
Kenji thường đi tàu, nhưng hôm nay anh ấy đang lái xe.
I play tennis on Saturdays. Right now I am doing my homework.
Tôi chơi quần vợt vào các ngày thứ Bảy. Bây giờ tôi đang làm bài tập về nhà.
Shh! The children are sleeping. They always go to bed at eight.
Suỵt! Bọn trẻ đang ngủ. Chúng lúc nào cũng đi ngủ lúc tám giờ.

2Tình huống lâu dài và tình huống tạm thời

Dùng hiện tại đơn cho tình huống lâu dài hoặc cố định. Dùng hiện tại tiếp diễn cho tình huống chỉ đúng trong thời gian ngắn, thường đi với this week hoặc these days.

Lucia lives in Madrid, but this month she is staying with her aunt in Lisbon.
Lucia sống ở Madrid, nhưng tháng này cô ấy đang ở với dì ở Lisbon.
I work in sales. This week I am helping the marketing team.
Tôi làm bên kinh doanh. Tuần này tôi đang giúp nhóm marketing.
We are using the small room while they paint our office.
Chúng tôi đang dùng căn phòng nhỏ trong lúc họ sơn văn phòng của chúng tôi.

3Sự thật và tình huống đang thay đổi

Dùng hiện tại đơn cho những sự thật luôn đúng. Dùng hiện tại tiếp diễn cho những tình huống đang thay đổi hoặc phát triển.

The sun rises in the east.
Mặt trời mọc ở hướng đông.
The weather is getting warmer.
Thời tiết đang trở nên ấm hơn.
More people are working from home these days.
Dạo này ngày càng nhiều người đang làm việc tại nhà.

4Động từ thường không dùng ở thì tiếp diễn

Một số động từ diễn tả trạng thái chứ không phải hành động, ví dụ know, like, love, want, need, understand, believe. Ta thường dùng chúng ở hiện tại đơn, kể cả khi nói về lúc này. Xem thêm bài State Verbs vs Action Verbs (động từ trạng thái và động từ hành động).

I understand the problem now.
Bây giờ tôi hiểu vấn đề rồi.
Omar wants a new phone.
Omar muốn một chiếc điện thoại mới.
Do you know the answer?
Bạn có biết câu trả lời không?

4Dấu hiệu nhận biết

alwaysusuallyoftensometimesneverevery dayon Mondaysnowright nowat the momenttodaythis weekthese daysLook!Listen!

Những từ như always và every day thường đi với hiện tại đơn. Những từ như now, at the moment và Look! thường đi với hiện tại tiếp diễn.

5So sánh

Cùng một động từ có thể dùng ở cả hai thì, nhưng nghĩa sẽ thay đổi.

Hiện tại đơn (Present Simple)

  • Thói quen và hoạt động thường ngày
  • Tình huống lâu dài
  • Sự thật và chân lý chung
  • Hay dùng với động từ trạng thái (know, like, want)
Priya teaches English at a school in Delhi.
Priya dạy tiếng Anh ở một trường học tại Delhi.

Hiện tại tiếp diễn (Present Continuous)

  • Hành động đang xảy ra lúc này
  • Tình huống tạm thời
  • Tình huống đang thay đổi
  • Hay dùng với now, today, this week
Priya is teaching an online class right now.
Ngay lúc này Priya đang dạy một lớp học trực tuyến.

6Lỗi thường gặp

✗ SaiLook! It rains.
✓ ĐúngLook! It's raining.

Hành động đang xảy ra ngay lúc nói, nên dùng hiện tại tiếp diễn.

✗ SaiI am going to the gym every Monday.
✓ ĐúngI go to the gym every Monday.

Every Monday cho thấy đây là thói quen, nên dùng hiện tại đơn.

✗ SaiI am liking this song.
✓ ĐúngI like this song.

Like là động từ trạng thái, nên thường không dùng ở thì tiếp diễn.

✗ SaiWhat do you do now? – I'm cooking.
✓ ĐúngWhat are you doing now? – I'm cooking.

What do you do? hỏi về nghề nghiệp của ai đó; What are you doing? hỏi về hành động đang diễn ra.

✗ SaiShe is work at home today.
✓ ĐúngShe is working at home today.

Hiện tại tiếp diễn cần am/is/are + V-ing, không dùng động từ nguyên mẫu.

7Mẹo ghi nhớ

💡 Tự hỏi: đây là thói quen hay đang xảy ra ngay bây giờ? Thói quen = hiện tại đơn. Bây giờ = hiện tại tiếp diễn.

💡 Hãy hình dung một tấm ảnh và một cuốn lịch: hiện tại tiếp diễn là tấm ảnh chụp khoảnh khắc này; hiện tại đơn là cuốn lịch ghi những việc diễn ra đều đặn.

💡 Nếu động từ nói về suy nghĩ hoặc cảm xúc (know, want, like), hãy ưu tiên chọn hiện tại đơn.

8Kiểm tra nhanh

1. Listen! The baby  .

2. My dad   coffee every morning.

3. Amara usually works from home, but this week she   in the office.

4. I   the answer now.

5. What  ? – I'm a nurse.