Bỏ qua tới nội dung
B1Ngữ pháp cơ bản· Bài 15/54

Câu điều kiện trong tiếng Anh

Conditional Sentences

1Tổng quan

Câu điều kiện gồm hai phần: mệnh đề if (if-clause, nêu điều kiện) và mệnh đề chính (main clause, nêu kết quả). Có bốn loại chính. Ta chọn loại câu tùy theo tình huống đó luôn đúng, có thể xảy ra trong tương lai, chỉ là tưởng tượng ở hiện tại, hay chỉ là tưởng tượng ở quá khứ.

  • Loại 0 (Zero): sự thật và chân lý chung (if + hiện tại, hiện tại).
  • Loại 1 (First): tình huống có thật, có thể xảy ra trong tương lai (if + hiện tại, will + V).
  • Loại 2 (Second): tình huống tưởng tượng hoặc khó xảy ra ở hiện tại hoặc tương lai (if + quá khứ, would + V).
  • Loại 3 (Third): tình huống tưởng tượng trong quá khứ (if + had + V3, would have + V3).
  • Không bao giờ dùng will hoặc would trong mệnh đề if.

2Cấu trúc

Mỗi loại câu điều kiện có cấu trúc riêng cho mệnh đề if và mệnh đề chính.

Câu điều kiện loại 0 (Zero conditional)
If + S + V (present), S + V (present)
If you heat ice, it melts.
Nếu bạn đun nóng đá, nó tan chảy.
Câu điều kiện loại 1 (First conditional)
If + S + V (present), S + will + V
If it rains tomorrow, we will stay at home.
Nếu ngày mai trời mưa, chúng tôi sẽ ở nhà.
Câu điều kiện loại 2 (Second conditional)
If + S + V2 (past), S + would + V
If I had more time, I would learn the guitar.
Nếu tôi có nhiều thời gian hơn, tôi sẽ học guitar.
Câu điều kiện loại 3 (Third conditional)
If + S + had + V3, S + would have + V3
If Maya had left earlier, she would have caught the train.
Nếu Maya đã rời đi sớm hơn, cô ấy đã bắt kịp chuyến tàu.
Câu phủ định
If + S + don't/didn't/hadn't + V…, S + won't/wouldn't + V…
If you don't hurry, you won't get a seat.
Nếu bạn không nhanh lên, bạn sẽ không có chỗ ngồi.
Câu hỏi
What + would + S + V + if + S + V2?
What would you do if you lost your phone?
Bạn sẽ làm gì nếu bạn làm mất điện thoại?
Tổng quan bốn loại câu điều kiện
TypeIf-clauseMain clauseUse
Zeropresent simplepresent simplefacts, general truths
Firstpresent simplewill + Vreal, possible future
Secondpast simplewould + Vimaginary present / unlikely future
Thirdpast perfect (had + V3)would have + V3imaginary past, regrets
  • Dùng dấu phẩy khi mệnh đề if đứng trước: If you call, I'll answer. Không cần dấu phẩy khi mệnh đề if đứng sau: I'll answer if you call.
  • Trong câu điều kiện loại 2, were là dạng chuẩn cho mọi chủ ngữ: If she were here… (was khá phổ biến trong văn nói thân mật).
  • Dạng viết tắt: 'll = will, 'd = would (trong mệnh đề chính) hoặc had (trong mệnh đề if của câu điều kiện loại 3).
  • Unless nghĩa là if not (nếu không): Unless you study, you'll fail = If you don't study, you'll fail.

3Cách dùng

1Loại 1: khả năng có thật trong tương lai

Dùng khi điều gì đó có thể hoặc có khả năng xảy ra trong tương lai. Kết quả phụ thuộc vào điều kiện. Trong mệnh đề chính, bạn cũng có thể dùng can, may hoặc câu mệnh lệnh (imperative).

If Kenji passes the test, he will get his driving licence.
Nếu Kenji đỗ bài kiểm tra, anh ấy sẽ nhận được bằng lái xe.
If you need help, call me.
Nếu bạn cần giúp đỡ, hãy gọi cho tôi.
We won't finish on time if we don't start now.
Chúng ta sẽ không xong đúng giờ nếu không bắt đầu ngay bây giờ.

2Loại 0: sự thật và chân lý chung

Dùng cho những điều luôn đúng khi điều kiện xảy ra: sự thật khoa học, quy tắc và thói quen. Ở đây if có nghĩa gần với when (khi).

If you mix blue and yellow, you get green.
Nếu bạn trộn màu xanh dương và màu vàng, bạn được màu xanh lá.
If I drink coffee late, I can't sleep.
Nếu tôi uống cà phê muộn, tôi không thể ngủ được.
Plants die if they don't get water.
Cây cối chết nếu chúng không được tưới nước.

3Loại 2: tình huống tưởng tượng hoặc khó xảy ra

Dùng cho tình huống không có thật ở hiện tại hoặc khó xảy ra trong tương lai. Thì quá khứ ở đây không chỉ thời gian quá khứ; nó cho thấy tình huống là không có thật.

If I lived near the sea, I would swim every day.
Nếu tôi sống gần biển, tôi sẽ bơi mỗi ngày.
If Amara won the lottery, she would travel the world.
Nếu Amara trúng xổ số, cô ấy sẽ đi du lịch khắp thế giới.
They wouldn't be late if they had a car.
Họ sẽ không bị muộn nếu họ có xe hơi.

4Loại 3: quá khứ tưởng tượng và sự hối tiếc

Dùng để tưởng tượng về một quá khứ khác. Tình huống đó đã không xảy ra, nên kết quả cũng không xảy ra. Loại này thường dùng để nói về sự hối tiếc và chỉ trích.

If I had studied harder, I would have passed the exam.
Nếu tôi đã học chăm chỉ hơn, tôi đã đỗ kỳ thi.
If Lucas hadn't missed the bus, he wouldn't have been late.
Nếu Lucas đã không lỡ chuyến xe buýt, anh ấy đã không bị muộn.
We would have helped if you had asked us.
Chúng tôi đã giúp nếu bạn đã nhờ chúng tôi.

5Đưa lời khuyên với 'If I were you'

Cụm cố định thuộc câu điều kiện loại 2 này là cách lịch sự để đưa ra lời khuyên. Trong cách nói này, luôn dùng were, không dùng was.

If I were you, I would talk to your manager.
Nếu tôi là bạn, tôi sẽ nói chuyện với quản lý của bạn.
I wouldn't buy that phone if I were you.
Nếu tôi là bạn, tôi sẽ không mua chiếc điện thoại đó.

4So sánh

Câu điều kiện loại 1 và loại 2 thường bị nhầm lẫn. Cả hai đều có thể nói về tương lai, nhưng chúng cho thấy bạn nghĩ tình huống đó có thật đến mức nào.

Câu điều kiện loại 1

  • Tình huống có thật và có thể xảy ra.
  • if + hiện tại đơn, will + V
  • Bạn nghĩ điều đó có thể thật sự xảy ra.
If I get the job, I will move to Berlin.
Nếu tôi nhận được công việc, tôi sẽ chuyển đến Berlin.

Câu điều kiện loại 2

  • Tình huống chỉ là tưởng tượng hoặc khó xảy ra.
  • if + quá khứ đơn, would + V
  • Bạn đang mơ ước hoặc tưởng tượng.
If I got the job, I would move to Berlin.
Nếu tôi nhận được công việc đó, tôi sẽ chuyển đến Berlin.

5Lỗi thường gặp

✗ SaiIf it will rain tomorrow, we will stay in.
✓ ĐúngIf it rains tomorrow, we will stay in.

Đừng dùng will trong mệnh đề if. Sau if, dùng thì hiện tại đơn để nói về tương lai.

✗ SaiIf I would have money, I would buy a car.
✓ ĐúngIf I had money, I would buy a car.

Trong câu điều kiện loại 2, mệnh đề if dùng quá khứ đơn, không dùng would.

✗ SaiIf she would have known, she would have come.
✓ ĐúngIf she had known, she would have come.

Câu điều kiện loại 3 dùng had + V3 trong mệnh đề if. Would have chỉ dùng trong mệnh đề chính.

✗ SaiIf I had knew the answer, I would have told you.
✓ ĐúngIf I had known the answer, I would have told you.

Sau had, dùng quá khứ phân từ (V3): known, không phải knew.

✗ SaiUnless you don't hurry, you'll miss the bus.
✓ ĐúngUnless you hurry, you'll miss the bus.

Unless đã có nghĩa là if not rồi, nên đừng thêm một phủ định nữa.

6Mẹo ghi nhớ

💡 Hãy nhớ công thức: 0 = hiện tại + hiện tại, 1 = hiện tại + will, 2 = quá khứ + would, 3 = had + would have.

💡 Tự hỏi: Đây là sự thật? Có thể xảy ra? Tưởng tượng ở hiện tại? Tưởng tượng ở quá khứ? Câu trả lời sẽ cho bạn biết loại câu cần dùng.

💡 Không dùng will hay would sau if. Chúng thuộc về mệnh đề kết quả.

7Kiểm tra nhanh

1. If you   water to 100°C, it boils.

2. If Priya finishes work early, she   us at the café.

3. If I   you, I would take the job.

4. If they had booked earlier, they   cheaper tickets.

5. If Omar   more free time, he would learn Japanese.