Câu điều kiện trong tiếng Anh
Conditional Sentences
1Tổng quan
Câu điều kiện gồm hai phần: mệnh đề if (if-clause, nêu điều kiện) và mệnh đề chính (main clause, nêu kết quả). Có bốn loại chính. Ta chọn loại câu tùy theo tình huống đó luôn đúng, có thể xảy ra trong tương lai, chỉ là tưởng tượng ở hiện tại, hay chỉ là tưởng tượng ở quá khứ.
- Loại 0 (Zero): sự thật và chân lý chung (if + hiện tại, hiện tại).
- Loại 1 (First): tình huống có thật, có thể xảy ra trong tương lai (if + hiện tại, will + V).
- Loại 2 (Second): tình huống tưởng tượng hoặc khó xảy ra ở hiện tại hoặc tương lai (if + quá khứ, would + V).
- Loại 3 (Third): tình huống tưởng tượng trong quá khứ (if + had + V3, would have + V3).
- Không bao giờ dùng will hoặc would trong mệnh đề if.
2Cấu trúc
Mỗi loại câu điều kiện có cấu trúc riêng cho mệnh đề if và mệnh đề chính.
| Type | If-clause | Main clause | Use |
|---|---|---|---|
| Zero | present simple | present simple | facts, general truths |
| First | present simple | will + V | real, possible future |
| Second | past simple | would + V | imaginary present / unlikely future |
| Third | past perfect (had + V3) | would have + V3 | imaginary past, regrets |
- Dùng dấu phẩy khi mệnh đề if đứng trước: If you call, I'll answer. Không cần dấu phẩy khi mệnh đề if đứng sau: I'll answer if you call.
- Trong câu điều kiện loại 2, were là dạng chuẩn cho mọi chủ ngữ: If she were here… (was khá phổ biến trong văn nói thân mật).
- Dạng viết tắt: 'll = will, 'd = would (trong mệnh đề chính) hoặc had (trong mệnh đề if của câu điều kiện loại 3).
- Unless nghĩa là if not (nếu không): Unless you study, you'll fail = If you don't study, you'll fail.
3Cách dùng
1Loại 1: khả năng có thật trong tương lai
Dùng khi điều gì đó có thể hoặc có khả năng xảy ra trong tương lai. Kết quả phụ thuộc vào điều kiện. Trong mệnh đề chính, bạn cũng có thể dùng can, may hoặc câu mệnh lệnh (imperative).
2Loại 0: sự thật và chân lý chung
Dùng cho những điều luôn đúng khi điều kiện xảy ra: sự thật khoa học, quy tắc và thói quen. Ở đây if có nghĩa gần với when (khi).
3Loại 2: tình huống tưởng tượng hoặc khó xảy ra
Dùng cho tình huống không có thật ở hiện tại hoặc khó xảy ra trong tương lai. Thì quá khứ ở đây không chỉ thời gian quá khứ; nó cho thấy tình huống là không có thật.
4Loại 3: quá khứ tưởng tượng và sự hối tiếc
Dùng để tưởng tượng về một quá khứ khác. Tình huống đó đã không xảy ra, nên kết quả cũng không xảy ra. Loại này thường dùng để nói về sự hối tiếc và chỉ trích.
5Đưa lời khuyên với 'If I were you'
Cụm cố định thuộc câu điều kiện loại 2 này là cách lịch sự để đưa ra lời khuyên. Trong cách nói này, luôn dùng were, không dùng was.
4So sánh
Câu điều kiện loại 1 và loại 2 thường bị nhầm lẫn. Cả hai đều có thể nói về tương lai, nhưng chúng cho thấy bạn nghĩ tình huống đó có thật đến mức nào.
Câu điều kiện loại 1
- Tình huống có thật và có thể xảy ra.
- if + hiện tại đơn, will + V
- Bạn nghĩ điều đó có thể thật sự xảy ra.
Câu điều kiện loại 2
- Tình huống chỉ là tưởng tượng hoặc khó xảy ra.
- if + quá khứ đơn, would + V
- Bạn đang mơ ước hoặc tưởng tượng.
5Lỗi thường gặp
Đừng dùng will trong mệnh đề if. Sau if, dùng thì hiện tại đơn để nói về tương lai.
Trong câu điều kiện loại 2, mệnh đề if dùng quá khứ đơn, không dùng would.
Câu điều kiện loại 3 dùng had + V3 trong mệnh đề if. Would have chỉ dùng trong mệnh đề chính.
Sau had, dùng quá khứ phân từ (V3): known, không phải knew.
Unless đã có nghĩa là if not rồi, nên đừng thêm một phủ định nữa.
6Mẹo ghi nhớ
💡 Hãy nhớ công thức: 0 = hiện tại + hiện tại, 1 = hiện tại + will, 2 = quá khứ + would, 3 = had + would have.
💡 Tự hỏi: Đây là sự thật? Có thể xảy ra? Tưởng tượng ở hiện tại? Tưởng tượng ở quá khứ? Câu trả lời sẽ cho bạn biết loại câu cần dùng.
💡 Không dùng will hay would sau if. Chúng thuộc về mệnh đề kết quả.
7Kiểm tra nhanh
1. If you water to 100°C, it boils.
2. If Priya finishes work early, she us at the café.
3. If I you, I would take the job.
4. If they had booked earlier, they cheaper tickets.
5. If Omar more free time, he would learn Japanese.
