Lumaktaw sa nilalaman
A2Basic na grammar (A1–A2)· Aralin 2/54

Have at Have got

Have and Have got

1Pangkalahatang-ideya

Ginagamit natin ang have at have got para pag-usapan ang mga bagay na pag-aari natin, ang pamilya, ang hitsura ng tao at ang mga sakit. Pareho lang ang ibig sabihin ng dalawa sa mga ganitong kaso. Mas karaniwan ang have got sa pasalitang British English, at mas karaniwan naman ang have sa American English. Para sa mga kilos gaya ng have breakfast, have lamang ang tama.

  • have = have got kapag pag-aari, pamilya, hitsura at sakit ang pinag-uusapan.
  • Ang have got ay bumubuo ng tanong at negatibo gamit ang have/has: Have you got…? / I haven't got…
  • Ang have ay bumubuo ng tanong at negatibo gamit ang do/does: Do you have…? / I don't have…
  • Gamitin lamang ang have (walang got) para sa mga kilos: have lunch, have a shower, have fun.
  • Sa nakaraan (past), had ang gamit sa dalawa: I had a cold. (hindi I had got)

2Anyo at estruktura

Magkaiba ang paraan ng dalawang anyo sa pagbuo ng patanong at negatibong pangungusap.

Paturol/Positibo (Affirmative) – have got
S + have/has got + O
She has got two brothers.
Siya ay may dalawang kapatid na lalaki.
Negatibo (Negative) – have got
S + haven't/hasn't got + O
We haven't got a car.
Wala kaming kotse.
Patanong (Question) – have got
Have/Has + S + got + O?
Have you got a minute?
May sandaling oras ka ba?
Paturol/Positibo – have
S + have/has + O
Kenji has a new laptop.
May bagong laptop si Kenji.
Negatibo – have
S + don't/doesn't have + O
I don't have any cash.
Wala akong dalang pera.
Patanong – have
Do/Does + S + have + O?
Does Maria have a dog?
May aso ba si Maria?
Alin ang puwede kong gamitin?
Meaninghavehave gotExample
Possession✓✓I've got / I have a bike.
Family and friends✓✓She's got / She has a twin sister.
Appearance✓✓He's got / He has green eyes.
Illness✓✓I've got / I have a headache.
Meals and drinks✓✗We have lunch at one.
Actions and activities✓✗I have a shower every morning.
Experiences✓✗Have a nice day!
Past✓ (had)✗I had a cold last week.
  • Mga pinaikling anyo (contractions) ng have got: I've got, you've got, she's got, we've got, they've got. Sa She's got, ang 's ay has, hindi is.
  • Hindi kailanman nagbabago ang got: I've got, he's got (hindi he's gots).
  • Walang got sa maiikling sagot: Have you got a pen? – Yes, I have. / No, I haven't.
  • Sa have, ginagamit ang do/does sa maiikling sagot: Do you have a pen? – Yes, I do.
  • Pangkasalukuyan lamang ang have got. Sa nakaraan, gamitin ang had; sa tanong at negatibo, gamitin ang did: Did you have a bike? – I didn't have one.

3Paano gamitin

1Mga bagay na pag-aari natin

Gamitin ang have o have got para sa mga bagay na sa iyo. Pareho lang ang kahulugan ng dalawa.

I 've got a new phone.
May bago akong telepono.
Do you have a pen I can borrow?
May ballpen ka bang puwede kong hiramin?
Amir hasn't got a car. He cycles to work.
Wala si Amir ng kotse. Nagbibisikleta siya papasok sa trabaho.

2Pamilya at mga relasyon

Gamitin ang dalawang anyo kapag pinag-uusapan ang mga kapamilya, kaibigan at alagang hayop.

Priya has got two older sisters.
May dalawang nakatatandang kapatid na babae si Priya.
Have you got any brothers?
May kapatid ka bang lalaki?
We have a cat called Mochi.
May pusa kaming nagngangalang Mochi.

3Hitsura at mga katangian

Gamitin ang dalawang anyo para ilarawan ang itsura ng tao, lugar o bagay.

Lucas has got curly hair.
May kulot na buhok si Lucas.
Our flat has a small balcony.
May maliit na balkonahe ang aming apartment.
Does your baby have blue eyes?
May asul bang mga mata ang sanggol mo?

4Mga sakit at kirot

Gamitin ang dalawang anyo para sa mga problema sa kalusugan gaya ng sipon o sakit ng ulo.

I 've got a headache.
May sakit ako ng ulo.
Fatima can't come today. She has a cold.
Hindi makakapunta si Fatima ngayon. May sipon siya.
Has he got a fever?
May lagnat ba siya?

5Mga kilos at karanasan (have lamang)

Kapag ang have ay nangangahulugang kumain, uminom, mag- o gumawa, ito ay isang kilos. Gamitin lamang ang have, hindi kailanman ang have got.

We have breakfast at seven.
Nag-aalmusal kami nang alas-siyete.
Chen is having a shower right now.
Naliligo si Chen ngayon mismo.
Did you have a good time at the party?
Nag-enjoy ka ba sa party?

4Paghahambing

Tama ang dalawang anyo para sa pag-aari, pero magkaiba ang kilos ng bawat isa.

have

  • Ginagamit kasama ang do/does/did sa tanong at negatibo.
  • Ginagamit para sa pag-aari at sa mga kilos (have lunch).
  • May anyo sa nakaraan at hinaharap: had, will have.
  • Mas karaniwan sa American English at sa pasulat.
Do you have a car? – No, I don't.
May kotse ka ba? – Hindi, wala.

have got

  • Ginagamit kasama ang have/has sa tanong at negatibo.
  • Ginagamit lamang para sa pag-aari, pamilya, hitsura at sakit.
  • Pangkasalukuyan lamang – walang anyo sa nakaraan para sa pag-aari.
  • Napakakaraniwan sa pasalitang British English.
Have you got a car? – No, I haven't.
May kotse ka ba? – Hindi, wala ako.

5Karaniwang mali

✗ MaliI have got breakfast at 8.
✓ TamaI have breakfast at 8.

Ang have breakfast ay isang kilos, kaya hindi puwede ang got.

✗ MaliDo you have got a car?
✓ TamaHave you got a car? / Do you have a car?

Huwag paghaluin ang dalawang anyo. Gamitin ang Have…got? o Do…have?

✗ MaliShe has got not a bike.
✓ TamaShe hasn't got a bike.

Ilagay ang not pagkatapos ng has: has not got → hasn't got.

✗ MaliI had got a cold last week.
✓ TamaI had a cold last week.

Sa nakaraan, had lamang ang gamitin para sa pag-aari at sakit.

✗ MaliHas she got a brother? – Yes, she has got.
✓ TamaHas she got a brother? – Yes, she has.

Hindi isinasama ang got sa maiikling sagot.

6Mga tip

💡 Tanungin ang sarili: isa ba itong bagay na pag-aari mo o katangian mo? Puwede ang dalawang anyo. Isa ba itong bagay na ginagawa mo? have lamang ang gamitin.

💡 Ang got ay sumusunod sa have at has, hindi kailanman sa do o does.

💡 Nakaraan ba ang pinag-uusapan? Kalimutan ang got at sabihin na lang ang had.

7Mabilis na pagsusulit

1. We   lunch at 1 pm every day.

2.   you got a pen?

3. My brother   got a car.

4. Last year I   a small flat.

5. Does Leila   any pets?