Have at Have got
Have and Have got
1Pangkalahatang-ideya
Ginagamit natin ang have at have got para pag-usapan ang mga bagay na pag-aari natin, ang pamilya, ang hitsura ng tao at ang mga sakit. Pareho lang ang ibig sabihin ng dalawa sa mga ganitong kaso. Mas karaniwan ang have got sa pasalitang British English, at mas karaniwan naman ang have sa American English. Para sa mga kilos gaya ng have breakfast, have lamang ang tama.
- have = have got kapag pag-aari, pamilya, hitsura at sakit ang pinag-uusapan.
- Ang have got ay bumubuo ng tanong at negatibo gamit ang have/has: Have you got…? / I haven't got…
- Ang have ay bumubuo ng tanong at negatibo gamit ang do/does: Do you have…? / I don't have…
- Gamitin lamang ang have (walang got) para sa mga kilos: have lunch, have a shower, have fun.
- Sa nakaraan (past), had ang gamit sa dalawa: I had a cold. (hindi I had got)
2Anyo at estruktura
Magkaiba ang paraan ng dalawang anyo sa pagbuo ng patanong at negatibong pangungusap.
| Meaning | have | have got | Example |
|---|---|---|---|
| Possession | ✓ | ✓ | I've got / I have a bike. |
| Family and friends | ✓ | ✓ | She's got / She has a twin sister. |
| Appearance | ✓ | ✓ | He's got / He has green eyes. |
| Illness | ✓ | ✓ | I've got / I have a headache. |
| Meals and drinks | ✓ | ✗ | We have lunch at one. |
| Actions and activities | ✓ | ✗ | I have a shower every morning. |
| Experiences | ✓ | ✗ | Have a nice day! |
| Past | ✓ (had) | ✗ | I had a cold last week. |
- Mga pinaikling anyo (contractions) ng have got: I've got, you've got, she's got, we've got, they've got. Sa She's got, ang 's ay has, hindi is.
- Hindi kailanman nagbabago ang got: I've got, he's got (hindi he's gots).
- Walang got sa maiikling sagot: Have you got a pen? – Yes, I have. / No, I haven't.
- Sa have, ginagamit ang do/does sa maiikling sagot: Do you have a pen? – Yes, I do.
- Pangkasalukuyan lamang ang have got. Sa nakaraan, gamitin ang had; sa tanong at negatibo, gamitin ang did: Did you have a bike? – I didn't have one.
3Paano gamitin
1Mga bagay na pag-aari natin
Gamitin ang have o have got para sa mga bagay na sa iyo. Pareho lang ang kahulugan ng dalawa.
2Pamilya at mga relasyon
Gamitin ang dalawang anyo kapag pinag-uusapan ang mga kapamilya, kaibigan at alagang hayop.
3Hitsura at mga katangian
Gamitin ang dalawang anyo para ilarawan ang itsura ng tao, lugar o bagay.
4Mga sakit at kirot
Gamitin ang dalawang anyo para sa mga problema sa kalusugan gaya ng sipon o sakit ng ulo.
5Mga kilos at karanasan (have lamang)
Kapag ang have ay nangangahulugang kumain, uminom, mag- o gumawa, ito ay isang kilos. Gamitin lamang ang have, hindi kailanman ang have got.
4Paghahambing
Tama ang dalawang anyo para sa pag-aari, pero magkaiba ang kilos ng bawat isa.
have
- Ginagamit kasama ang do/does/did sa tanong at negatibo.
- Ginagamit para sa pag-aari at sa mga kilos (have lunch).
- May anyo sa nakaraan at hinaharap: had, will have.
- Mas karaniwan sa American English at sa pasulat.
have got
- Ginagamit kasama ang have/has sa tanong at negatibo.
- Ginagamit lamang para sa pag-aari, pamilya, hitsura at sakit.
- Pangkasalukuyan lamang – walang anyo sa nakaraan para sa pag-aari.
- Napakakaraniwan sa pasalitang British English.
5Karaniwang mali
Ang have breakfast ay isang kilos, kaya hindi puwede ang got.
Huwag paghaluin ang dalawang anyo. Gamitin ang Have…got? o Do…have?
Ilagay ang not pagkatapos ng has: has not got → hasn't got.
Sa nakaraan, had lamang ang gamitin para sa pag-aari at sakit.
Hindi isinasama ang got sa maiikling sagot.
6Mga tip
💡 Tanungin ang sarili: isa ba itong bagay na pag-aari mo o katangian mo? Puwede ang dalawang anyo. Isa ba itong bagay na ginagawa mo? have lamang ang gamitin.
💡 Ang got ay sumusunod sa have at has, hindi kailanman sa do o does.
💡 Nakaraan ba ang pinag-uusapan? Kalimutan ang got at sabihin na lang ang had.
7Mabilis na pagsusulit
1. We lunch at 1 pm every day.
2. you got a pen?
3. My brother got a car.
4. Last year I a small flat.
5. Does Leila any pets?
