Bỏ qua tới nội dung
C1Ngữ pháp nâng cao· Bài 32/37

Tỉnh lược và thay thế (Ellipsis and Substitution): so, not, one, do so

Ellipsis and Substitution (so, not, one, do so)

1Tổng quan

Thay thế (Substitution) là dùng một dạng ngắn như so, not, one hoặc do so thay cho một từ, cụm từ hay mệnh đề. Tỉnh lược (Ellipsis) là bỏ hẳn một số từ khi người nghe có thể tự suy ra từ ngữ cảnh. Cả hai giúp bạn tránh lặp từ, nói và viết tự nhiên, ngắn gọn và mạch lạc hơn.

  • Dùng so và not để thay cho cả một mệnh đề sau các động từ như think, hope, expect và be afraid.
  • Dùng one/ones để thay cho danh từ đếm được. Danh từ không đếm được thì dùng tỉnh lược.
  • Dùng do so để thay cho cụm động từ chỉ hành động, chủ yếu trong tiếng Anh trang trọng.
  • Dừng lại ở trợ động từ (auxiliary) hoặc ở to khi phần còn lại của cụm động từ đã rõ.
  • Đừng bỏ từ nếu làm nghĩa câu trở nên khó hiểu.

2Cấu trúc

Mỗi cấu trúc thay thế hoặc lược bỏ một thành phần đã được nhắc đến hoặc đã được hiểu ngầm.

Thay thế mệnh đề (khẳng định)
S + think/expect/hope + so
Will the report be ready by Friday? I think so.
Báo cáo có xong trước thứ Sáu không? Tôi nghĩ là có.
Thay thế mệnh đề (phủ định)
S + hope/be afraid + not / S + don't think + so
Is the train delayed again? I hope not.
Tàu lại bị hoãn nữa à? Tôi hy vọng là không.
Thay thế danh từ
(the/a) + Adj + one/ones
This chair is broken. Can I take the blue one?
Chiếc ghế này bị hỏng. Tôi lấy cái màu xanh được không?
Thay thế cụm động từ
S + (modal) + do so
Guests who wish to leave early may do so after lunch.
Khách nào muốn về sớm có thể làm như vậy sau bữa trưa.
Tỉnh lược sau trợ động từ
S + aux (+ not)
Aisha said she would help, and she did.
Aisha nói sẽ giúp, và cô ấy đã giúp thật.
Tỉnh lược sau to
S + V + to
You can join us if you want to.
Bạn có thể tham gia cùng chúng tôi nếu bạn muốn.
Các động từ dùng với so và not
VerbPositiveNegative (common)Negative (formal / less common)
thinkI think so.I don't think so.I think not.
believeI believe so.I don't believe so.I believe not.
expectI expect so.I don't expect so.I expect not.
supposeI suppose so.I don't suppose so.I suppose not.
imagineI imagine so.I don't imagine so.I imagine not.
hopeI hope so.I hope not.—
be afraidI'm afraid so.I'm afraid not.—
guess (informal)I guess so.I guess not.—
seem / appearIt seems so.It seems not.It doesn't seem so.
ifIf so, …If not, …—
  • Với think, believe, expect, suppose, imagine, dạng phủ định thường dùng là I don't think so. I think not mang tính trang trọng hoặc cổ.
  • Với hope, be afraid và guess, dạng phủ định dùng not: I hope not, I'm afraid not. Không bao giờ nói I don't hope so.
  • Khi tỉnh lược, trợ động từ ở cuối mệnh đề không được viết tắt: Yes, I am (không phải Yes, I'm).
  • one/ones không thể thay cho danh từ không đếm được: I prefer hot tea to cold (không phải to cold one).

3Cách dùng

1so / not thay cho cả mệnh đề

Sau các động từ chỉ ý kiến, hy vọng và kỳ vọng, so thay cho mệnh đề khẳng định còn not thay cho mệnh đề phủ định. If so và if not cũng hoạt động tương tự trong câu điều kiện.

Is Kenji coming to the workshop? I believe so.
Kenji có đến buổi workshop không? Tôi tin là có.
Did we miss the deadline? I'm afraid so.
Chúng ta lỡ hạn chót rồi à? Tôi e là vậy.
Check whether the room is free. If not, we'll meet online.
Hãy kiểm tra xem phòng có trống không. Nếu không, chúng ta sẽ họp trực tuyến.

2one / ones thay cho danh từ đếm được

Dùng one (số ít) và ones (số nhiều) để tránh lặp lại danh từ đếm được. Chúng thường đứng sau tính từ, the, this/that hoặc which.

My phone is quite old, so I'm getting a new one.
Điện thoại của tôi khá cũ nên tôi sắp mua một cái mới.
These boots are too tight. Do you have any bigger ones?
Đôi bốt này chật quá. Bạn có đôi nào to hơn không?
Which laptop is yours? The one on the left.
Laptop nào là của bạn? Cái bên trái.

3Tỉnh lược sau trợ động từ và động từ khuyết thiếu

Chỉ giữ lại trợ động từ hoặc động từ khuyết thiếu (modal) khi cụm động từ chính đã rõ từ ngữ cảnh. Cách này rất phổ biến trong câu trả lời ngắn, câu đối lập và câu hỏi đuôi.

Have you sent the invoice? Yes, I have.
Bạn đã gửi hóa đơn chưa? Rồi, tôi đã gửi rồi.
Lucas can't drive, but his sister can.
Lucas không biết lái xe, nhưng chị gái anh ấy biết.
I didn't expect to enjoy the course, but I did.
Tôi không nghĩ mình sẽ thích khóa học này, nhưng thực ra tôi lại thích.

4Tỉnh lược sau to

Sau các động từ như want, like, try, need, mean và would love, bạn có thể giữ to và bỏ phần còn lại của động từ nguyên mẫu. Đừng bỏ luôn cả to.

Would you like to join us for dinner? I'd love to.
Bạn có muốn ăn tối cùng chúng tôi không? Tôi rất muốn.
I meant to call you yesterday, but I forgot to.
Hôm qua tôi định gọi cho bạn, nhưng tôi quên mất.
You don't have to stay late if you don't want to.
Bạn không cần ở lại muộn nếu bạn không muốn.

5do so cho hành động (trang trọng)

do so thay cho cụm động từ chỉ hành động, thường dùng trong văn viết trang trọng, hướng dẫn và báo cáo. Không dùng với động từ chỉ trạng thái như know, own hay believe.

Staff were asked to update their passwords, and most did so within a day.
Nhân viên được yêu cầu cập nhật mật khẩu, và hầu hết đã làm vậy trong vòng một ngày.
Anyone wishing to apply should do so before 1 March.
Ai muốn nộp đơn nên làm vậy trước ngày 1 tháng 3.
The committee promised to review the policy but has not yet done so.
Ủy ban đã hứa xem xét lại chính sách nhưng vẫn chưa thực hiện.

6Tỉnh lược trong các mệnh đề liên kết

Trong các mệnh đề đẳng lập, chủ ngữ hoặc động từ lặp lại thường được lược bỏ. Cách này phổ biến trong danh sách, câu đối lập và văn kể chuyện.

Priya ordered the soup, and Omar the salad.
Priya gọi món súp, còn Omar gọi món salad.
She opened the email, read it twice and replied immediately.
Cô ấy mở email, đọc hai lần rồi trả lời ngay.
Some colleagues work from home, others in the office.
Một số đồng nghiệp làm việc tại nhà, số khác làm ở văn phòng.

4So sánh

Thay thế và tỉnh lược đều giúp tránh lặp từ, nhưng cách hoạt động khác nhau.

Thay thế (Substitution)

  • Thay các từ bằng một dạng ngắn: so, not, one(s), do so.
  • Chỗ trống được lấp bằng một từ thay thế.
  • do so nghe trang trọng; so/not thì trung tính.
I need a charger. Do you have one?
Tôi cần một cái sạc. Bạn có cái nào không?

Tỉnh lược (Ellipsis)

  • Bỏ hẳn các từ đi.
  • Câu dừng lại ở trợ động từ, động từ khuyết thiếu hoặc to.
  • Rất phổ biến trong hội thoại và câu trả lời ngắn.
I wanted to help, but I couldn't.
Tôi muốn giúp, nhưng tôi không thể.

5Lỗi thường gặp

✗ SaiWill it rain during the trip? I don't hope so.
✓ ĐúngWill it rain during the trip? I hope not.

hope tạo dạng phủ định bằng not, không dùng don't hope so.

✗ SaiIs the shop open today? I think it.
✓ ĐúngIs the shop open today? I think so.

Tiếng Anh dùng so, không dùng it, để thay cho mệnh đề sau think.

✗ SaiMy bag is torn, so I'll buy a new.
✓ ĐúngMy bag is torn, so I'll buy a new one.

Tính từ không thể đứng một mình sau a trong trường hợp này. Hãy thêm one để thay cho danh từ đếm được.

✗ SaiAre you ready for the meeting? Yes, I'm.
✓ ĐúngAre you ready for the meeting? Yes, I am.

Trợ động từ không được viết tắt ở cuối mệnh đề tỉnh lược.

✗ SaiI'd like to come, but I don't want.
✓ ĐúngI'd like to come, but I don't want to.

Khi tỉnh lược động từ nguyên mẫu, phải giữ to. Chỉ bỏ phần còn lại của cụm động từ.

6Mẹo ghi nhớ

💡 Mẹo nhớ: hope và afraid đi với not. think đi với don't … so.

💡 Trước khi dùng one, hãy tự hỏi: danh từ này đếm được không? Nếu không, chỉ cần bỏ danh từ đi.

💡 Dùng do so trong email, báo cáo và hướng dẫn. Trong hội thoại, do it hoặc tỉnh lược đơn giản nghe tự nhiên hơn.

7Kiểm tra nhanh

1. Has the client rejected our proposal? I'm afraid  . We'll need a new plan.

2. Is Daniel coming tonight? I don't   so; he's travelling this week.

3. These gloves are too small. Do you have any bigger  ?

4. Participants wishing to leave early may   after the second session.

5. You don't have to present the results if you don't want  .