Amaç bildirme: to, in order to, so that
Purpose: to, in order to, so that
1Genel bakış
Birinin bir şeyi neden yaptığını anlatmak için amaç yapılarını (purpose) kullanırız. En yaygın olanı to + yalın fiil (infinitive)'dir. In order to ve so as to daha resmidir. So that'ten sonra ise tam bir cümlecik gelir ve genellikle can, could, will ya da would kullanılır.
- Amacı belirtmenin en basit ve en yaygın yolu to + fiil yapısıdır.
- in order to / so as to aynı anlama gelir ama daha resmi bir tını taşır.
- Olumsuz amaç için in order not to, so as not to ya da so that … won't/wouldn't kullanın.
- Özne değiştiğinde so that + özne + modal (yardımcı fiil) yapısı çok işe yarar.
- Asla for + fiil demeyin (✗ for buy). to buy ya da for + isim kullanın.
2Yapı
Amaç bildiren ifadeler genellikle ana cümlenin arkasından gelir ve Neden? sorusunu yanıtlar.
| Main clause | After so that | Example |
|---|---|---|
| Present | can / will | I write notes so that I can remember. |
| Future | can / will | I'll call her so that she won't worry. |
| Past | could / would | He spoke loudly so that we could hear. |
| Past (negative) | wouldn't / couldn't | She whispered so that the baby wouldn't wake up. |
- so that'ten sonra şimdiki ya da gelecek zaman için can/will, geçmiş zaman için could/would kullanın.
- Günlük konuşmada that sıklıkla düşer: I'll text you so you know I'm safe.
- Vurgu için cümle in order to ile başlayabilir: In order to apply, fill in this form.
3Kullanımı
1to + mastar: günlük amaç anlatımı
Bir eylemin sebebini belirtmenin en doğal yoludur. Cümlenin iki bölümünde de özne aynı kişiyse bunu kullanın.
2in order to / so as to: resmi ya da vurgulu kullanım
Bunlar to ile aynı anlama gelir, ama daha resmi durur. E-postalarda, raporlarda ve yönergelerde sık görülür.
3Olumsuz amaç
Neyden kaçınmak istediğinizi söylemek için in order not to veya so as not to kullanın. so that … won't / wouldn't yapısı da mümkündür.
4so that + cümlecik: farklı özne ya da yeterlilik
Amacın öznesi farklı bir kişiyse so that kullanın. Yeterlilikten (can/could) söz ederken de çok uygundur.
5for + isim / for + -ing
Bir yere neden gittiğinizi ya da bir şeyi neden aldığınızı söylemek için for + isim kullanın. Bir nesnenin ne işe yaradığını anlatmak içinse for + -ing kullanın.
4Karşılaştırma
to / in order to ve so that ikisi de amaç bildirir, ama dilbilgisi yapıları farklıdır.
to / in order to
- Ardından fiilin yalın hâli gelir.
- Genellikle her iki bölümde de özne aynıdır.
- Daha kısadır ve daha yaygındır.
so that
- Ardından özne + yardımcı fiil + fiil gelir.
- Özne değiştiğinde çok iyi işler.
- Yeterlilik (can/could) ve bir şeyden kaçınma (won't/wouldn't) için uygundur.
5Sık yapılan hatalar
Yalın fiilden önce for kullanmayın. Amaç için to + fiil doğrudur.
for to standart İngilizcede yanlıştır. Sadece to kullanın.
so that tam bir cümlecik ister: özne + yardımcı fiil + fiil.
Bir kişinin amacını belirtirken to + fiil kullanın. for + -ing bir nesnenin ne işe yaradığını anlatır.
not sözcüğü to'dan önce gelir: in order not to, so as not to.
6İpuçları
💡 Kendinize Why? diye sorun. Cevap To… ile başlıyorsa elinizde bir amaç ifadesi var demektir: Why are you here? — To study.
💡 Unutmayın: so that'ten sonra tam bir cümle, to'dan sonra ise sadece bir fiil gelir.
💡 Geçmişte geçen bir olay mı anlatıyorsunuz? so that'ten sonra could ya da would'a geçin.
7Hızlı test
1. Tom went to the market some vegetables.
2. I set two alarms oversleep.
3. She spoke into the microphone so that everyone hear her.
4. This small brush is the keyboard.
5. I'll leave the key under the mat you can get in.
