Dolaylı Sorular (Indirect Questions) — Could you tell me where…
Indirect Questions (Could you tell me where…)
1Genel bakış
Dolaylı soru (indirect question), başka bir cümlenin içine yerleştirilmiş sorudur; örneğin Could you tell me where the station is? Dolaylı soruları daha kibar konuşmak için, özellikle tanımadığımız kişilerle veya iş ortamında kullanırız. Ayrıca bilmediğimiz ya da emin olmadığımız şeylerden söz ederken de kullanırız.
- Cümleye Could you tell me…, Do you know… veya I wonder… gibi bir giriş kalıbıyla başlayın.
- Soru sözcüğünden sonra düz cümle sırası kullanın: özne + fiil.
- İkinci bölümde do / does / did kullanmayın.
- Evet/hayır sorularında if veya whether kullanın.
- Soru işaretini yalnızca giriş kalıbı bir soruysa koyun.
2Yapı
Önce giriş kalıbını, sonra soru sözcüğünü (ya da if/whether) + özne + fiil sırasını kullanın.
| Opening phrase | Type | End with |
|---|---|---|
| Could you tell me… | polite question | ? |
| Can you tell me… | question (less formal) | ? |
| Do you know… | question | ? |
| Do you have any idea… | question | ? |
| Would you mind telling me… | very polite question | ? |
| I wonder… | statement | . |
| I'd like to know… | statement | . |
| I'm not sure… | statement | . |
| I don't know… | statement | . |
| I can't remember… | statement | . |
- do / does / did yardımcı fiilini atın ve zamanı ana fiile yükleyin: Where does he live? → Do you know where he lives?
- Soru sözcüğü özne ise (who, what), sözcük sırası değişmez: Who called? → Do you know who called?
- Whether, if'ten biraz daha resmîdir. Doğrudan or not öncesinde if değil whether kullanın: whether or not.
- Could you tell me…? veya Do you know…? ile başlayan cümleleri ? ile, I wonder… veya I don't know… ile başlayanları ise . ile bitirin.
3Kullanımı
1Kibarca bilgi istemek
Dolaylı sorular, doğrudan sorulara göre daha yumuşak ve kibar bir etki bırakır. Tanımadığınız kişilerle, müşterilerle ve iş arkadaşlarınızla kullanın.
2if veya whether ile evet/hayır soruları
Doğrudan soruda soru sözcüğü yoksa if ya da whether kullanın. Ardından normal düz cümle sırasıyla devam edin.
3Bilmediğiniz şeylerden söz etmek
I wonder, I'm not sure veya I don't know ifadelerinden sonra cümle bir düz cümledir. Bu yüzden soru işaretiyle değil, noktayla biter.
4Geçmiş zaman ve modal içeren sorular
Doğrudan sorudaki zamanı aynen koruyun. Sadece fiili öznenin arkasına alın.
4Karşılaştırma
Doğrudan ve dolaylı sorular aynı şeyi sorar, ama sözcük sırası farklıdır.
Doğrudan soru (direct question)
- Fiil ya da yardımcı fiil öznenin önünde gelir.
- do / does / did kullanılır.
- Tanımadığınız kişilere karşı doğrudan, hatta biraz sert gelebilir.
Dolaylı soru (indirect question)
- Özne fiilin önünde gelir.
- Soru sözcüğünden sonra do / does / did kullanılmaz.
- Daha kibar ve özenli bir etki bırakır.
5Sık yapılan hatalar
Dolaylı sorularda özne (the station) fiilden (is) önce gelir.
İkinci bölümde does kullanılmaz. Onun yerine ana fiile -s eklenir.
Evet/hayır sorularında if veya whether kullanın ve geçmiş zamanı ana fiile yükleyin.
I wonder bir düz cümle başlatır; bu yüzden cümle noktayla biter.
Doğrudan or not öncesinde if değil, whether kullanılır.
6İpuçları
💡 Şöyle düşünün: başta soru, sonda düz cümle. Giriş kalıbı sorudur, geri kalanı normal sözcük sırasıdır.
💡 İkinci bölümü tek başına söyleyin. Normal bir cümle gibi geliyorsa (the station is), sıra doğrudur.
💡 Soru sözcüğü yok mu? if ekleyin. O, evet/hayır soruları için köprü görevi görür.
7Hızlı test
1. Could you tell me where ?
2. Do you know what time the train ?
3. I'm not sure Mei speaks Japanese.
4. Can you tell me how much ?
5. Which sentence is correct?
