İçeriğe geç
B1Temel dilbilgisi (A1–A2)· Ders 36/54

Soru Ekleri (Question Tags)

Question Tag

1Genel bakış

Soru eki (question tag), cümlenin sonuna eklenen isn't it? ya da do you? gibi kısa bir sorudur. Türkçedeki \"değil mi?\" gibi düşünebilirsiniz. Bir bilgiyi doğrulamak ya da karşımızdakinden onay almak için kullanılır ve günlük konuşma İngilizcesinde çok yaygındır.

  • Olumlu cümle olumsuz bir ek alır. Olumsuz cümle olumlu bir ek alır.
  • Ek, cümledeki yardımcı fiilin (be, have, can, will…) aynısını kullanır. Cümlede yardımcı fiil yoksa do / does / did kullanılır.
  • Ekte her zaman bir zamir bulunur, asla isim kullanılmaz: Ana is here, isn't she?
  • Yükselen ton = gerçek bir soru. Alçalan ton = karşınızdakinin onaylamasını beklersiniz.

2Yapı

Cümledeki yardımcı fiili ekte aynen tekrarlayın ve olumlu–olumsuzu ters çevirin.

Olumlu cümle + olumsuz ek
S + (aux) V …, aux + n't + S?
You work from home, don't you?
Evden çalışıyorsun, değil mi?
Olumsuz cümle + olumlu ek
S + aux + not + V …, aux + S?
Lena isn't coming, is she?
Lena gelmiyor, değil mi?
Kısa cevaplar
Yes, S + aux. / No, S + aux + n't.
You've met Omar, haven't you? — Yes, I have.
Omar'la tanışmıştın, değil mi? — Evet, tanıştım.
Doğru eki seçmek
Verb in statementStatementTag
present simpleShe works here.doesn't she?
present simpleThey live nearby.don't they?
past simpleYou called Amir.didn't you?
be (present)He's tired.isn't he?
be (past)You weren't late.were you?
present perfectWe've met before.haven't we?
canShe can swim.can't she?
willIt'll rain later.won't it?
wouldYou'd like some tea.wouldn't you?
shouldThey shouldn't leave yet.should they?
  • Olumsuz ekler her zaman kısaltılır: didn't you? denir, did not you? denmez.
  • There is / There are → isn't there? / aren't there?
  • This / That → it. These / Those → they.
  • He has a car (sahiplik) cümlesi günümüz İngilizcesinde genellikle doesn't he? alır. hasn't he? daha İngiliz İngilizcesine özgü ve daha resmî durur.

3Kullanımı

1Bilgiyi doğrulama (yükselen ton ↗)

Bir şeyin doğru olduğunu düşünüyorsunuz ama emin değilsiniz. Sesiniz ekte yukarı çıkar, bu yüzden gerçek bir soru gibi duyulur.

You're from Kenya, aren't you? ↗
Kenyalısın, değil mi? ↗
The meeting starts at ten, doesn't it? ↗
Toplantı saat onda başlıyor, değil mi? ↗
Kenji hasn't eaten yet, has he? ↗
Kenji henüz yemek yemedi, değil mi? ↗

2Onay isteme (alçalan ton ↘)

Eminsiniz ve sadece karşınızdakinin size katılmasını istiyorsunuz. Günlük sohbet için çok uygundur.

It's a lovely day, isn't it? ↘
Çok güzel bir gün, değil mi? ↘
That film was really good, wasn't it? ↘
O film gerçekten güzeldi, değil mi? ↘
We worked hard this week, didn't we? ↘
Bu hafta çok çalıştık, değil mi? ↘

3Olumsuz anlamlı sözcükler → olumlu ek

never, hardly, nobody, nothing gibi sözcükler cümleyi olumsuz yapar. Bu yüzden ek olumlu olmalıdır.

You hardly ever cook, do you?
Neredeyse hiç yemek yapmıyorsun, değil mi?
Nothing happened, did it?
Hiçbir şey olmadı, değil mi?
Priya never drinks coffee, does she?
Priya hiç kahve içmez, değil mi?

4Özel ekler: I am, Let's, emir cümleleri

I am → aren't I? Let's → shall we? Emir ve rica cümleleri genellikle will you? ya da can you? alır.

I'm next, aren't I?
Sıra bende, değil mi?
Let's take a short break, shall we?
Kısa bir ara verelim, olur mu?
Close the window, will you?
Pencereyi kapatır mısın, lütfen?

5There, everyone, nobody

there is/are ile kurulan cümlelerde ekte yine there kullanılır. everyone, someone, nobody için they, everything, nothing için it kullanılır.

There's a bus stop near here, isn't there?
Buraya yakın bir otobüs durağı var, değil mi?
Everyone enjoyed the party, didn't they?
Herkes partide eğlendi, değil mi?
Everything is ready, isn't it?
Her şey hazır, değil mi?

4Karşılaştırma

Aynı ek farklı anlamlara gelebilir. Farkı yaratan şey ses tonunuzdur.

Yükselen ton ↗

  • Emin değilsiniz.
  • Gerçek bir sorudur.
  • Evet/hayır cevabı beklersiniz.
The train leaves at six, doesn't it? ↗
Tren altıda kalkıyor, değil mi? ↗

Alçalan ton ↘

  • Oldukça eminsiniz.
  • Karşınızdakinin onaylamasını istersiniz.
  • Günlük sohbette çok yaygındır.
This soup is delicious, isn't it? ↘
Bu çorba çok lezzetli, değil mi? ↘

5Sık yapılan hatalar

✗ YanlışYou like spicy food, isn't it?
✓ DoğruYou like spicy food, don't you?

isn't it? her cümleye uyan genel bir ek değildir. Cümledeki fiili esas alın: like (geniş zaman / present simple) → don't you?

✗ YanlışI'm late, amn't I?
✓ DoğruI'm late, aren't I?

amn't standart İngilizcede yoktur. I am cümlesinin eki aren't I? şeklindedir.

✗ YanlışShe never calls, doesn't she?
✓ DoğruShe never calls, does she?

never cümleyi zaten olumsuz yapar, bu yüzden ek olumlu olmalıdır.

✗ YanlışEveryone is here, isn't it?
✓ DoğruEveryone is here, aren't they?

İnsanlardan söz eden sözcüklerde (everyone, someone, nobody) ekte they ve çoğul fiil kullanılır.

✗ YanlışYou aren't busy, are you? — Yes, I'm not.
✓ DoğruYou aren't busy, are you? — No, I'm not.

İngilizcede cevap gerçeğe göre verilir: meşgul değilse No. Yes ile not asla bir arada kullanılmaz.

6İpuçları

💡 Ayna kuralı: olumlu cümle → olumsuz ek, olumsuz cümle → olumlu ek. Tıpkı bir yansıma gibi!

💡 Önce yardımcı fiili bulun. Yardımcı fiil yoksa do, does ya da did devreye girer.

💡 Sohbet başlatmak mı istiyorsunuz? Bir şey hakkında yorum yapıp alçalan tonla ek ekleyin: Busy today, isn't it?

7Hızlı test

1. Maria works in Lisbon,  ?

2. I'm on the list,  ?

3. They never eat meat,  ?

4. Let's order some food,  ?

5. Nobody saw the email,  ?