Lumaktaw sa nilalaman
B1Advanced na grammar (B2–C1)· Aralin 11/37

Mga Modal ng Obligasyon, Pahintulot at Payo (Modals of Obligation, Permission and Advice)

Modals of Obligation, Permission and Advice

1Pangkalahatang-ideya

Ang mga modal verb (pandiwang modal) tulad ng must, have to, can, may at should ay nagsasabi kung gaano kailangan, pinapayagan o matalino ang isang gawain. Gamitin ang mga ito kapag pinag-uusapan ang mga patakaran, kapag humihingi o nagbibigay ng pahintulot, at kapag nagpapayo. Nakakatulong ang mga ito para maging malinaw at magalang ka sa trabaho, sa paaralan at sa pang-araw-araw na buhay.

  • Obligasyon: must, have to, need to = kailangan talaga.
  • Pagbabawal: mustn't, can't = hindi pinapayagan.
  • Walang obligasyon: don't have to, don't need to, needn't = hindi naman kailangan.
  • Pahintulot: can, could, may, be allowed to.
  • Payo: should, ought to, had better.

2Anyo at estruktura

Karamihan sa mga modal ay sinusundan ng base form ng pandiwa na walang to. Espesyal ang have to, need to, ought to at be allowed to.

Patapat / Positibo (modal)
S + modal + V
You should take a break.
Dapat kang magpahinga sandali.
Negatibo (modal)
S + modal + not + V
Visitors mustn't park here.
Ang mga bisita ay bawal pumarada dito.
Tanong (modal)
Modal + S + V?
Can I use your charger?
Puwede ko bang gamitin ang charger mo?
Patapat / Positibo (have to)
S + have/has to + V
Ana has to wear a uniform at work.
Si Ana ay kailangang magsuot ng uniporme sa trabaho.
Negatibo (have to)
S + don't/doesn't have to + V
We don't have to finish it today.
Hindi natin kailangang tapusin ito ngayong araw.
Tanong (have to)
Do/Does + S + have to + V?
Does he have to sign the form?
Kailangan ba niyang pirmahan ang form?
Mabilisang gabay: kahulugan at modal
MeaningModalExample
Strong obligationmust / have toYou must show your ID.
Necessityneed toI need to call my bank.
Prohibitionmustn't / can'tYou can't smoke in here.
No obligationdon't have to / don't need toYou don't have to pay now.
No obligation (mainly UK, formal)needn'tYou needn't bring anything.
Permission (informal)canYou can sit here.
Asking politelycouldCould I leave early today?
Permission (formal)mayMay I come in?
Rules / permissionbe allowed toWe aren't allowed to use phones.
Adviceshould / ought toYou ought to rest.
Strong advice / warninghad betterYou'd better hurry.
  • Hindi kailanman nilalagyan ng -s ang mga modal: she must, hindi she musts.
  • Walang anyong -ing o pangnagdaan ang mga modal. Para sa nakaraan, gamitin ang had to (obligasyon) at was/were allowed to o could (pahintulot).
  • Patalastas na anyo ang ought to at had better: ought not to, had better not.
  • Tungkol sa ngayon o sa hinaharap ang had better, hindi sa nakaraan. Pinaikling anyo: You'd better…

3Paano gamitin

1Obligasyon at pangangailangan

Gamitin ang must, have to o need to kapag kailangan talagang gawin ang isang bagay. Madalas na nagpapakita ang must ng opinyon ng nagsasalita o ng nakasulat na patakaran. Ang have to naman ay kadalasang tungkol sa patakarang galing sa labas (tingnan ang araling Must vs Have to).

I must remember to call my mum tonight.
Dapat kong matandaan na tawagan si Nanay mamayang gabi.
Nurses have to work at night sometimes.
Ang mga nars ay kailangang magtrabaho sa gabi kung minsan.
You need to update the app first.
Kailangan mo munang i-update ang app.

2Payo at rekomendasyon

Gamitin ang should o ought to para sabihin kung ano ang magandang gawin. Mas malakas ang had better at nagpapahiwatig ito ng problema kapag hindi mo ginawa.

You should try the new café near the station.
Dapat mong subukan ang bagong café malapit sa istasyon.
Kenji ought to see a doctor about his back.
Dapat magpatingin si Kenji sa doktor tungkol sa likod niya.
We 'd better leave now, or we'll miss the train.
Mas mabuting umalis na tayo ngayon, baka hindi natin maabutan ang tren.

3Paghingi at pagbibigay ng pahintulot

Karaniwan at palakaibigan ang can. Mas magalang ang could kapag humihingi. Pormal at magalang naman ang may.

Can I borrow your pen for a second?
Puwede ko bang hiramin ang bolpen mo sandali?
Could we change the meeting to Friday?
Puwede ba nating ilipat ang pulong sa Biyernes?
May I ask a question?
Maaari po bang magtanong ako?

4Pagbabawal: hindi ito pinapayagan

Gamitin ang mustn't o can't para sabihing ipinagbabawal ang isang bagay. Ang not be allowed to ay naglalarawan ng mga patakarang madalas gawa ng ibang tao.

You mustn't touch the paintings.
Bawal mong hawakan ang mga pinta.
Sorry, you can't eat in the library.
Pasensiya na, hindi ka puwedeng kumain sa aklatan.
Students aren't allowed to use phones in exams.
Ang mga estudyante ay hindi pinapayagang gumamit ng cellphone sa mga pagsusulit.

5Walang obligasyon: hindi naman kailangan

Gamitin ang don't have to, don't need to o needn't kapag may pagpipilian ka. HINDI ito nangangahulugang "huwag mong gawin".

You don't have to wear a tie on Fridays.
Hindi mo kailangang magsuot ng kurbata tuwing Biyernes.
Fatima doesn't need to book; the event is free.
Si Fatima ay hindi kailangang magpa-book; libre ang kaganapan.
You needn't wait for me.
Hindi mo na kailangang hintayin ako.

6Pagsasalita tungkol sa nakaraan

Walang anyong pangnagdaan ang must, kaya gamitin ang had to. Para sa pahintulot sa nakaraan, gamitin ang was/were allowed to o could.

I had to work late yesterday.
Kailangan kong mag-overtime kahapon.
When we were kids, we weren't allowed to stay up late.
Noong mga bata pa kami, hindi kami pinapayagang magpuyat.
At my old job, I could work from home on Mondays.
Sa dati kong trabaho, puwede akong magtrabaho mula sa bahay tuwing Lunes.

4Paghahambing

Madalas pagkamalian ng mga mag-aaral ang obligasyon at payo. Patakaran ba ito, o magandang ideya lang?

must / have to (obligasyon)

  • Kailangan talaga; wala kang tunay na pagpipilian.
  • Ginagamit para sa mga patakaran, batas at matinding personal na tungkulin.
  • Kapag hindi ginawa, puwedeng magdulot ng seryosong problema.
You have to have a visa to enter the country.
Kailangan mong magkaroon ng visa para makapasok sa bansa.

should / ought to (payo)

  • Magandang ideya ito; may pagpipilian ka.
  • Ginagamit para sa mga mungkahi at opinyon.
  • Mas malambot at mas magalang kaysa sa must.
You should learn a few local words before your trip.
Dapat kang matuto ng ilang lokal na salita bago ang biyahe mo.

5Karaniwang mali

✗ MaliYou must to finish the report.
✓ TamaYou must finish the report.

Ang mga modal tulad ng must, can at should ay sinusundan ng base form ng pandiwa na walang to.

✗ MaliShe cans drive.
✓ TamaShe can drive.

Hindi kailanman nilalagyan ng -s ang mga modal, kahit sa he, she o it.

✗ MaliYou don't must park here.
✓ TamaYou mustn't park here.

Direktang ginagamit ng mga modal ang not para sa negatibo: must not / mustn't. Huwag gumamit ng do.

✗ MaliYou had better to call him.
✓ TamaYou had better call him.

Ang had better ay sinusundan ng base form ng pandiwa, walang to.

✗ MaliYou mustn't come to the party if you're busy.
✓ TamaYou don't have to come to the party if you're busy.

Ang mustn't ay nangangahulugang ipinagbabawal. Para sabihing hindi naman kailangan, gamitin ang don't have to.

6Mga tip

💡 Isipin mo ang isang sukatan: should (magandang ideya) → had better (babala) → must / have to (kailangan talaga).

💡 Mustn't = pulang ilaw (huminto!). Don't have to = berdeng ilaw na may pagpipilian (nasa iyo ang desisyon).

💡 Para maging magalang sa trabaho, magtanong gamit ang Could I…? o May I…? sa halip na Can I…?

7Mabilis na pagsusulit

1. It's raining heavily. You   take an umbrella.

2. Tomorrow is a holiday, so we   go to work.

3.   I open the window? It's very warm in here.

4. Passengers   smoke on the plane. It's against the law.

5. Last year, Omar   work every Saturday.