Do vs Make
1Pangkalahatang-ideya
Parehong karaniwang pandiwa (verb) ang do at make, pero magkaiba ang kahulugan nila. Ginagamit ang do para sa mga gawain, trabaho at aktibidad. Ginagamit naman ang make kapag may nililikha o ginagawang bagong bagay. Marami sa mga ito ay mga tiyak na parirala (fixed phrases), kaya mas mabuting isaulo ang mga ito nang buo.
- Do = mga gawain, trabaho at aktibidad (do homework, do the shopping).
- Make = lumikha o gumawa ng bagong bagay (make a cake, make a table).
- Gamitin ang do sa mga pangkalahatang salita: something, anything, nothing, what.
- Maraming tiyak na parirala ang gumagamit ng make: make a mistake, make a decision, make a phone call.
- Mga anyo: do – did – done; make – made – made.
2Anyo at estruktura
Karaniwang pandiwa lang ang do at make. Sinusundan sila ng pangngalan (noun).
| do | make |
|---|---|
| do homework | make a mistake |
| do the shopping | make a decision |
| do the dishes | make a phone call |
| do the laundry | make a plan |
| do housework | make breakfast / lunch / dinner |
| do exercise | make a cake |
| do your best | make money |
| do a favour | make friends |
| do a course | make noise |
| do business | make an appointment |
| do a job | make the bed |
| do nothing | make progress |
- Mga anyo sa pangnagdaan: do – did – done at make – made – made.
- Sa mga tanong at negatibo, minsan dalawang beses mong makikita ang do: "What do you do at the weekend?" Ang unang do ay pantulong na pandiwa (auxiliary verb).
- Sa he/she/it, dagdagan ng -es o -s: she does, he makes.
3Paano gamitin
1Do para sa mga gawain, trabaho at gawaing bahay
Gamitin ang do para sa trabaho at mga tungkulin — kadalasan ay mga bagay na kailangan nating gawin. Maraming gawaing bahay ang gumagamit ng do the ....
2Make para sa paglikha ng bagong bagay
Gamitin ang make kapag may bagong bagay na nabubuo sa huli, tulad ng pagkain o isang bagay. Isipin mo: bago nito, wala pa; pagkatapos, may bago nang bagay.
3Do para sa pangkalahatang aktibidad
Gamitin ang do kapag hindi natin tinutukoy ang eksaktong aktibidad. Karaniwan ito sa something, anything, nothing at what.
4Mga tiyak na parirala gamit ang make
May mga pariralang laging gumagamit ng make, kahit walang literal na 'ginagawa'. Isaulo mo ang mga ito nang buo: make a mistake, make a decision, make a call, make money, make friends.
5Mga tiyak na parirala gamit ang do
May mga pariralang laging gumagamit ng do. Karaniwan dito ang do your best, do a favour at do exercise.
4Paghahambing
Tanungin mo ang sarili mo: isa ba itong gawain, o may nililikha ba ako?
Do
- Mga gawain, trabaho, tungkulin
- Gawaing bahay: do the dishes, do the laundry
- Pangkalahatang kilos: do something, do nothing
- Nakatuon sa aktibidad
Make
- Paglikha o paggawa ng isang bagay
- Pagkain at mga bagay: make dinner, make a cake
- Mga tiyak na parirala: make a mistake, make a decision
- Nakatuon sa resulta
5Karaniwang mali
Ang mistake ay laging kasama ng make.
Gawain ang homework, kaya do ang ginagamit.
Ang decision ay tiyak na parirala na may make.
Lagi nating sinasabi ang do someone a favour.
Aktibidad ang exercise, kaya do ang ginagamit.
6Mga tip
💡 Mabilisang pagsubok: kung kayang hawakan, kainin o makita ang resulta, gamitin ang make (make a cake). Kung trabaho o aktibidad naman, gamitin ang do (do the dishes).
💡 Tandaan ang mga kakaiba: make your bed (ayusin ang kama), pero do the dishes (maghugas ng pinggan).
💡 Mag-aral ng parirala, hindi ng isa-isang salita. Isulat sa notebook mo ang "make a mistake" at "do homework" bilang isang buong yunit.
7Mabilis na pagsusulit
1. Please don't so much noise. The baby is sleeping.
2. I usually the laundry on Saturdays.
3. Can you me a favour and close the window?
4. Yesterday Lucas a cake for his sister's birthday.
5. I'm bored. There's nothing to .
