Do ile Make Arasındaki Fark
Do vs Make
1Genel bakış
Do ve make fiillerinin (verbs) ikisi de Türkçede çoğunlukla "yapmak" anlamına gelir, ama kullanım alanları farklıdır. Do'yu genellikle görevler, işler ve etkinlikler için kullanırız. Make'i ise yeni bir şey üretip ortaya çıkardığımızda kullanırız. Birçok ifade kalıplaşmıştır; bu yüzden onları tek tek kelime olarak değil, kalıp olarak öğrenmek çok işe yarar.
- Do = görevler, işler, ödevler ve etkinlikler (do homework, do the shopping).
- Make = yeni bir şey yaratmak veya üretmek (make a cake, make a table).
- Genel anlamlı kelimelerle do kullanılır: something, anything, nothing, what.
- Birçok kalıp ifade make ile kurulur: make a mistake, make a decision, make a phone call.
- Fiil çekimleri: do – did – done; make – made – made.
2Yapı
Do ve make sıradan birer fiildir. Kendilerinden sonra bir isim (noun) alırlar.
| do | make |
|---|---|
| do homework | make a mistake |
| do the shopping | make a decision |
| do the dishes | make a phone call |
| do the laundry | make a plan |
| do housework | make breakfast / lunch / dinner |
| do exercise | make a cake |
| do your best | make money |
| do a favour | make friends |
| do a course | make noise |
| do business | make an appointment |
| do a job | make the bed |
| do nothing | make progress |
- Geçmiş zaman biçimleri: do – did – done ve make – made – made.
- Soru ve olumsuz cümlelerde do iki kez görünebilir: "What do you do at the weekend?" Buradaki ilk do yardımcı fiildir (auxiliary verb).
- He/she/it öznesiyle sonuna -es veya -s eklenir: she does, he makes.
3Kullanımı
1Görevler, işler ve ev işleri için do
Çoğu zaman yapmak zorunda olduğumuz işler ve sorumluluklar için do kullanırız. Ev işleriyle ilgili kalıpların birçoğu do the ... biçimindedir.
2Yeni bir şey yaratmak için make
Sonunda ortada yeni bir şey (yemek, nesne vb.) oluşuyorsa make kullanılır. Şöyle düşünün: önce ortada bir şey yoktu, sonra bir şey var.
3Genel etkinliklerle do
Etkinliğin tam olarak ne olduğunu söylemediğimizde do kullanırız. Bu, something, anything, nothing ve what ile çok yaygındır.
4Make ile kurulan kalıp ifadeler
Bazı ifadelerde ortada "üretilen" bir şey olmasa bile her zaman make kullanılır. Bunları kalıp olarak öğrenin: make a mistake, make a decision, make a call, make money, make friends.
5Do ile kurulan kalıp ifadeler
Bazı ifadelerde ise her zaman do kullanılır. En yaygınları: do your best, do a favour ve do exercise.
4Karşılaştırma
Kendinize şunu sorun: Bu bir iş/görev mi, yoksa yeni bir şey mi ortaya çıkarıyorum?
Do
- Görevler, işler, sorumluluklar
- Ev işleri: do the dishes, do the laundry
- Genel eylemler: do something, do nothing
- Odak noktası: etkinliğin kendisi
Make
- Bir şey yaratmak veya üretmek
- Yiyecekler ve nesneler: make dinner, make a cake
- Kalıp ifadeler: make a mistake, make a decision
- Odak noktası: ortaya çıkan sonuç
5Sık yapılan hatalar
Mistake her zaman make ile kullanılır.
Ödev bir görevdir, bu yüzden do kullanırız.
Decision, make ile kurulan bir kalıp ifadedir.
Birine iyilik yapmak için her zaman do someone a favour deriz.
Egzersiz bir etkinliktir, bu yüzden do kullanırız.
6İpuçları
💡 Hızlı test: Sonucu elinize alabiliyor, yiyebiliyor ya da görebiliyorsanız make kullanın (make a cake). Bir iş ya da etkinlikse do kullanın (do the dishes).
💡 İstisnaları aklınızda tutun: yatağı toplamak make the bed, ama bulaşık yıkamak do the dishes.
💡 Tek tek kelimeleri değil, kalıpları öğrenin. Defterinize "make a mistake" ve "do homework" ifadelerini tek bir bütün olarak yazın.
7Hızlı test
1. Please don't so much noise. The baby is sleeping.
2. I usually the laundry on Saturdays.
3. Can you me a favour and close the window?
4. Yesterday Lucas a cake for his sister's birthday.
5. I'm bored. There's nothing to .
