İçeriğe geç
B1Temel dilbilgisi (A1–A2)· Ders 21/54

İlgi Zamirleri (Relative Pronouns)

Relative Pronoun

1Genel bakış

who, which, that ve whose gibi ilgi zamirleri (relative pronouns) iki düşünceyi tek cümlede birleştirir. Bir ismin yerine geçerler, böylece aynı ismi tekrar etmek zorunda kalmazsınız. Hangi kişiden ya da hangi şeyden söz ettiğinizi belirtmek veya onun hakkında ek bilgi vermek için kullanılırlar.

  • who = insanlar, which = eşyalar ve hayvanlar, that = hem insanlar hem şeyler.
  • whose aitlik bildirir (onun, onların: his, her, their, its).
  • Zamir, yan cümlenin nesnesi olduğunda çoğu zaman kullanılmayabilir.
  • İlgi zamirinden sonra ismi tekrar etmeyin ya da fazladan bir zamir eklemeyin.
  • where (yer) ve when (zaman) da benzer şekilde çalışır.

2Yapı

İlgi zamiri, nitelediği ismin hemen arkasından gelir.

İnsanlar (özne)
N + who/that + V
I have a friend who speaks four languages.
Dört dil konuşan bir arkadaşım var.
Şeyler (özne)
N + which/that + V
This is the bus that goes to the airport.
Bu, havaalanına giden otobüs.
Aitlik
N + whose + N + V
That's the neighbour whose dog barks all night.
İşte bütün gece havlayan köpeğin sahibi komşu.
Nesne (zamir isteğe bağlı)
N + (who/which/that) + S + V
The film (that) we watched was really funny.
İzlediğimiz film gerçekten çok komikti.
Yer / zaman
N + where/when + S + V
This is the café where I met Aiko.
Burası Aiko ile tanıştığım kafe.
Bir bakışta ilgi zamirleri
PronounRefers toSubject?Object?Example
whopeopleyesyes (informal)the doctor who helped me
whompeople (formal)noyesthe person to whom I wrote
whichthings, animalsyesyesthe phone which I lost
thatpeople, thingsyesyesthe shop that sells shoes
whosepossession+ noun+ nounthe boy whose bike broke
whereplaces——the town where I grew up
whentimes——the day when we met
  • İlgi zamiri bir kelimenin yerine geçer. Ayrıca he, she, it veya them eklemeyin.
  • who's = who is (kim ...dır). whose ise aitlik bildirir. Telaffuzları aynı, anlamları farklıdır.
  • Virgül kullanımı ile tanımlayan (defining) ve tanımlamayan (non-defining) yan cümleler arasındaki fark Relative Clauses dersinde anlatılıyor.

3Kullanımı

1İnsanlar için who / that

İnsanlardan söz ederken who veya that kullanın. Özellikle zamir özne konumundayken who çok daha yaygındır.

The woman who lives upstairs is a nurse.
Üst katta oturan kadın hemşire.
We need someone who can drive.
Araba kullanabilen birine ihtiyacımız var.
Rahul is the colleague that trained me.
Rahul, bana eğitim veren iş arkadaşım.

2Şeyler ve hayvanlar için which / that

Nesneler, hayvanlar ve kavramlar için which ya da that kullanılır. Günlük konuşmada that çok yaygındır.

I bought a laptop that weighs only one kilo.
Sadece bir kilo gelen bir dizüstü bilgisayar aldım.
The plant which you gave me is growing fast.
Bana verdiğin bitki hızla büyüyor.
It's a problem that many students have.
Bu, birçok öğrencinin yaşadığı bir sorun.

3Zamiri kullanmamak

İlgi zamiri nesne konumundaysa (hemen ardından yeni bir özne geliyorsa) onu atabilirsiniz. Özne konumundayken ise atamazsınız.

The book (that) Sofia recommended is great.
Sofia'nın önerdiği kitap harika.
Is this the jacket (which) you wanted?
Bu, istediğin ceket mi?
The man who called you is waiting outside. (must keep who)
Seni arayan adam dışarıda bekliyor. (who mutlaka kalmalı)

4Aitlik için whose

whose, his, her, its veya their yerine geçer. Her zaman arkasından bir isim gelir ve hem insanlar hem de şeyler için kullanılır.

I know a girl whose brother plays in a band.
Ağabeyi bir grupta çalan bir kız tanıyorum.
They're the family whose house was on TV.
Onlar, evi televizyona çıkan aile.
It's a company whose products are very popular.
Bu, ürünleri çok popüler olan bir şirket.

5Yer ve zaman için where / when

Yer bildiren isimlerden sonra where, zaman bildirenlerden sonra when kullanın. Ardından tam bir cümlecik (özne + fiil) gelir.

That's the office where Kemal works.
Orası Kemal'in çalıştığı ofis.
I remember the day when we moved here.
Buraya taşındığımız günü hatırlıyorum.
Summer is the season when hotels are busiest.
Yaz, otellerin en yoğun olduğu mevsimdir.

6Resmî İngilizcede whom

whom, insanlar için kullanılan resmî bir nesne zamiridir. En doğal kullanımı doğrudan bir edattan sonra gelmesidir; günlük konuşmada insanlar who der ya da hiç kullanmaz.

The person to whom I spoke was very helpful.
Kendisiyle konuştuğum kişi çok yardımcı oldu.
She is a manager whom everyone respects.
O, herkesin saygı duyduğu bir yönetici.
Informal: She's a manager everyone respects.
Resmî olmayan kullanım: O, herkesin saygı duyduğu bir yönetici.

4Karşılaştırma

who ve whose birbirine benzer görünür ama farklı işler yapar.

who

  • Kişinin kendisini gösterir.
  • Ardından bir fiil (ya da özne + fiil) gelir.
  • he, she, they yerine geçer.
That's the boy who won the race.
İşte yarışı kazanan çocuk.

whose

  • Bir şeyin birine ait olduğunu gösterir.
  • Ardından her zaman bir isim gelir.
  • his, her, their, its yerine geçer.
That's the boy whose mother is a pilot.
İşte annesi pilot olan çocuk.

5Sık yapılan hatalar

✗ YanlışThe man which fixed my car was friendly.
✓ DoğruThe man who fixed my car was friendly.

İnsanlar için which değil, who (ya da that) kullanılır.

✗ YanlışThe book that I bought it is very long.
✓ DoğruThe book that I bought is very long.

that zaten the book yerine geçiyor, bu yüzden ayrıca it eklemeyin.

✗ YanlışThe woman lives next door is a doctor.
✓ DoğruThe woman who lives next door is a doctor.

Zamir yan cümlenin öznesi olduğunda atılamaz.

✗ YanlışShe's the student who's essay won the prize.
✓ DoğruShe's the student whose essay won the prize.

who's = who is demektir; aitlik için whose kullanılır.

✗ YanlışThis is the house where I lived in as a child.
✓ DoğruThis is the house where I lived as a child.

where zaten in which anlamı taşır, bu yüzden ayrıca in eklemeyin. (Şu da doğru: the house that I lived in.)

6İpuçları

💡 Hızlı test: zamirin hemen ardından isim/özne + fiil geliyorsa, zamir muhtemelen nesnedir ve atılabilir.

💡 whose = his/her/their diye düşünün. his car diyebiliyorsanız whose car da diyebilirsiniz.

💡 who mu which mi emin değil misiniz? that kullanın; basit cümlelerin çoğunda ikisinin de yerine geçer.

7Hızlı test

1. I have a cousin   works as a chef in Lisbon.

2. The phone   I bought last week has stopped working.

3. Do you know anyone   car is for sale?

4. Which sentence is correct?

5. This is the park   we had our first picnic.