Bỏ qua tới nội dung
B1Ngữ pháp cơ bản· Bài 27/54

Câu bị động

Passive Voice

1Tổng quan

Trong câu bị động (Passive Voice), tân ngữ của hành động trở thành chủ ngữ của câu. Ta dùng cấu trúc be + quá khứ phân từ (V3). Ta dùng câu bị động khi hành động hoặc kết quả quan trọng hơn người thực hiện, hoặc khi ta không biết ai là người thực hiện.

  • Cấu trúc: be + V3 (ví dụ: is made, was built, has been sent).
  • Chỉ có động từ be thay đổi theo thì. V3 thì luôn giữ nguyên.
  • Chỉ dùng by + người/vật khi người thực hiện hành động là thông tin quan trọng.
  • Chỉ những động từ có tân ngữ (build, send) mới chuyển được sang bị động, còn những động từ như happen hay arrive thì không.
  • Câu bị động thường gặp trong tin tức, khoa học, hướng dẫn và văn viết trang trọng.

2Cấu trúc

Lấy tân ngữ của câu chủ động làm chủ ngữ, rồi thêm be + V3.

Khẳng định
S + be + V3 (+ by + agent)
The office is cleaned every evening.
Văn phòng được dọn dẹp mỗi buổi tối.
Phủ định
S + be + not + V3
The emails weren't sent yesterday.
Những email đã không được gửi hôm qua.
Câu hỏi
(Wh-) + be + S + V3?
Was the report written by Amina?
Bản báo cáo có phải được viết bởi Amina không?
Với động từ khuyết thiếu (modal)
S + modal + be + V3
This form must be signed by a manager.
Biểu mẫu này phải được ký bởi một quản lý.
Dạng bị động ở các thì thông dụng
TenseActivePassive
Present simpleThey clean the room.The room is cleaned.
Present continuousThey are cleaning the room.The room is being cleaned.
Past simpleThey cleaned the room.The room was cleaned.
Past continuousThey were cleaning the room.The room was being cleaned.
Present perfectThey have cleaned the room.The room has been cleaned.
Past perfectThey had cleaned the room.The room had been cleaned.
Future (will)They will clean the room.The room will be cleaned.
be going toThey are going to clean the room.The room is going to be cleaned.
Modal (can/must)They must clean the room.The room must be cleaned.
  • Dùng đúng dạng của be theo thì: is/are, was/were, has been, will be, is being.
  • Động từ bất quy tắc cần dùng đúng V3: write → written, take → taken, build → built.
  • Ở các thì tiếp diễn, thêm being: Con đường đang được sửa chữa (The road is being repaired).
  • Những động từ không có tân ngữ (happen, arrive, die, sleep) không có dạng bị động.

3Cách dùng

1Người thực hiện không rõ, hiển nhiên hoặc không quan trọng

Nhiều khi ta không biết hoặc không quan tâm ai đã làm hành động đó. Câu bị động cho phép ta bỏ hẳn người thực hiện.

My bike was stolen last night.
Xe đạp của tôi đã bị đánh cắp tối qua.
English is spoken in many countries.
Tiếng Anh được nói ở nhiều quốc gia.
The streets are cleaned every morning.
Đường phố được quét dọn mỗi sáng.

2Nhấn mạnh hành động hoặc kết quả

Khi tin tức hoặc kết quả là điều chính, ta đặt nó lên đầu câu. Cách này rất phổ biến trong tin tức và thông báo.

A new hospital has been built in the city centre.
Một bệnh viện mới đã được xây ở trung tâm thành phố.
Tomorrow's meeting has been cancelled.
Cuộc họp ngày mai đã bị hủy.
The winners will be announced on Friday.
Những người thắng cuộc sẽ được công bố vào thứ Sáu.

3Nói ai là người thực hiện bằng "by"

Thêm by + người thực hiện khi đó là thông tin mới hoặc thú vị. Đặt cụm này ở cuối câu.

This song was written by a young singer from Ghana.
Bài hát này được sáng tác bởi một ca sĩ trẻ đến từ Ghana.
The photos were taken by Kenji.
Những bức ảnh được chụp bởi Kenji.
The app is used by millions of students.
Ứng dụng này được sử dụng bởi hàng triệu học sinh.

4Quy trình, quy định và văn viết trang trọng

Câu bị động nghe khách quan và trang trọng. Ta dùng nó để mô tả cách sản xuất đồ vật, cũng như trong quy định và hướng dẫn.

The tea leaves are dried in the sun.
Lá trà được phơi khô dưới nắng.
Phones must be switched off during the exam.
Điện thoại phải được tắt trong giờ thi.
All applications will be checked next week.
Tất cả đơn đăng ký sẽ được kiểm tra vào tuần tới.

4So sánh

Câu chủ động và câu bị động có thể mô tả cùng một sự việc. Điểm khác biệt là trọng tâm của câu.

Câu chủ động (Active voice)

  • Người thực hiện là chủ ngữ.
  • Nhấn mạnh ai làm hành động.
  • Phổ biến hơn trong giao tiếp hằng ngày.
Maria designed our new website.
Maria đã thiết kế trang web mới của chúng tôi.

Câu bị động (Passive voice)

  • Đối tượng chịu tác động của hành động là chủ ngữ.
  • Nhấn mạnh điều gì xảy ra hoặc kết quả.
  • Phổ biến trong tin tức, khoa học và văn bản trang trọng.
Our new website was designed by Maria.
Trang web mới của chúng tôi được thiết kế bởi Maria.

5Lỗi thường gặp

✗ SaiThe letter was wrote yesterday.
✓ ĐúngThe letter was written yesterday.

Câu bị động cần quá khứ phân từ (V3), không dùng dạng quá khứ đơn.

✗ SaiThis house built in 1990.
✓ ĐúngThis house was built in 1990.

Đừng quên be. Thiếu nó, câu sẽ có nghĩa là ngôi nhà tự xây.

✗ SaiThe accident was happened at night.
✓ ĐúngThe accident happened at night.

Happen không có tân ngữ nên không thể chuyển sang bị động.

✗ SaiThe cake was made from my mother.
✓ ĐúngThe cake was made by my mother.

Dùng by cho người thực hiện hành động. Made from dùng để nói về nguyên liệu.

✗ SaiThe room is cleaning now.
✓ ĐúngThe room is being cleaned now.

Bị động ở thì hiện tại tiếp diễn là is/are + being + V3. The room is cleaning nghĩa là căn phòng tự đi dọn dẹp.

6Mẹo ghi nhớ

💡 Tự hỏi: chủ ngữ thực hiện hay chịu tác động của hành động? Nếu chịu tác động, hãy dùng be + V3.

💡 Hãy nghĩ rằng thì "nằm" ở be: is → was → has been → will be. V3 luôn giữ nguyên.

💡 Đừng lạm dụng by. Nếu người thực hiện đã rõ (by someone, by people, hay by the police khi nói về việc bắt giữ), cứ bỏ đi.

7Kiểm tra nhanh

1. Rice   in many parts of Asia.

2. My phone   on the bus yesterday.

3. The new bridge   next year.

4. This picture was painted   a famous artist.

5. The accident   at 6 p.m.