Câu bị động
Passive Voice
1Tổng quan
Trong câu bị động (Passive Voice), tân ngữ của hành động trở thành chủ ngữ của câu. Ta dùng cấu trúc be + quá khứ phân từ (V3). Ta dùng câu bị động khi hành động hoặc kết quả quan trọng hơn người thực hiện, hoặc khi ta không biết ai là người thực hiện.
- Cấu trúc: be + V3 (ví dụ: is made, was built, has been sent).
- Chỉ có động từ be thay đổi theo thì. V3 thì luôn giữ nguyên.
- Chỉ dùng by + người/vật khi người thực hiện hành động là thông tin quan trọng.
- Chỉ những động từ có tân ngữ (build, send) mới chuyển được sang bị động, còn những động từ như happen hay arrive thì không.
- Câu bị động thường gặp trong tin tức, khoa học, hướng dẫn và văn viết trang trọng.
2Cấu trúc
Lấy tân ngữ của câu chủ động làm chủ ngữ, rồi thêm be + V3.
| Tense | Active | Passive |
|---|---|---|
| Present simple | They clean the room. | The room is cleaned. |
| Present continuous | They are cleaning the room. | The room is being cleaned. |
| Past simple | They cleaned the room. | The room was cleaned. |
| Past continuous | They were cleaning the room. | The room was being cleaned. |
| Present perfect | They have cleaned the room. | The room has been cleaned. |
| Past perfect | They had cleaned the room. | The room had been cleaned. |
| Future (will) | They will clean the room. | The room will be cleaned. |
| be going to | They are going to clean the room. | The room is going to be cleaned. |
| Modal (can/must) | They must clean the room. | The room must be cleaned. |
- Dùng đúng dạng của be theo thì: is/are, was/were, has been, will be, is being.
- Động từ bất quy tắc cần dùng đúng V3: write → written, take → taken, build → built.
- Ở các thì tiếp diễn, thêm being: Con đường đang được sửa chữa (The road is being repaired).
- Những động từ không có tân ngữ (happen, arrive, die, sleep) không có dạng bị động.
3Cách dùng
1Người thực hiện không rõ, hiển nhiên hoặc không quan trọng
Nhiều khi ta không biết hoặc không quan tâm ai đã làm hành động đó. Câu bị động cho phép ta bỏ hẳn người thực hiện.
2Nhấn mạnh hành động hoặc kết quả
Khi tin tức hoặc kết quả là điều chính, ta đặt nó lên đầu câu. Cách này rất phổ biến trong tin tức và thông báo.
3Nói ai là người thực hiện bằng "by"
Thêm by + người thực hiện khi đó là thông tin mới hoặc thú vị. Đặt cụm này ở cuối câu.
4Quy trình, quy định và văn viết trang trọng
Câu bị động nghe khách quan và trang trọng. Ta dùng nó để mô tả cách sản xuất đồ vật, cũng như trong quy định và hướng dẫn.
4So sánh
Câu chủ động và câu bị động có thể mô tả cùng một sự việc. Điểm khác biệt là trọng tâm của câu.
Câu chủ động (Active voice)
- Người thực hiện là chủ ngữ.
- Nhấn mạnh ai làm hành động.
- Phổ biến hơn trong giao tiếp hằng ngày.
Câu bị động (Passive voice)
- Đối tượng chịu tác động của hành động là chủ ngữ.
- Nhấn mạnh điều gì xảy ra hoặc kết quả.
- Phổ biến trong tin tức, khoa học và văn bản trang trọng.
5Lỗi thường gặp
Câu bị động cần quá khứ phân từ (V3), không dùng dạng quá khứ đơn.
Đừng quên be. Thiếu nó, câu sẽ có nghĩa là ngôi nhà tự xây.
Happen không có tân ngữ nên không thể chuyển sang bị động.
Dùng by cho người thực hiện hành động. Made from dùng để nói về nguyên liệu.
Bị động ở thì hiện tại tiếp diễn là is/are + being + V3. The room is cleaning nghĩa là căn phòng tự đi dọn dẹp.
6Mẹo ghi nhớ
💡 Tự hỏi: chủ ngữ thực hiện hay chịu tác động của hành động? Nếu chịu tác động, hãy dùng be + V3.
💡 Hãy nghĩ rằng thì "nằm" ở be: is → was → has been → will be. V3 luôn giữ nguyên.
💡 Đừng lạm dụng by. Nếu người thực hiện đã rõ (by someone, by people, hay by the police khi nói về việc bắt giữ), cứ bỏ đi.
7Kiểm tra nhanh
1. Rice in many parts of Asia.
2. My phone on the bus yesterday.
3. The new bridge next year.
4. This picture was painted a famous artist.
5. The accident at 6 p.m.
