Bỏ qua tới nội dung
B1Ngữ pháp cơ bản· Bài 28/54

Cụm động từ

Phrasal verbs

1Tổng quan

Cụm động từ (phrasal verb) gồm một động từ cộng với một từ nhỏ (tiểu từ – particle) như up, off, out hoặc on. Khi đi cùng nhau, chúng thường mang một nghĩa mới, ví dụ give up nghĩa là "ngừng cố gắng, bỏ cuộc". Người bản xứ dùng cụm động từ liên tục trong cả nói và viết hằng ngày. Phần khó nhất là trật tự từ: tân ngữ đứng ở đâu?

  • Cụm động từ = động từ + tiểu từ (đôi khi + giới từ): get up, turn off, look forward to.
  • Nghĩa của cụm thường khác với nghĩa của động từ chính khi đứng một mình.
  • Một số cụm động từ không có tân ngữ: The car broke down.
  • Cụm động từ tách được (separable): tân ngữ là danh từ có thể đứng trước hoặc sau tiểu từ, nhưng đại từ bắt buộc phải đứng ở giữa (turn it off).
  • Cụm động từ không tách được (inseparable) và cụm ba thành phần: tân ngữ luôn đứng ở cuối (look after the kids).

2Cấu trúc

Cụm động từ chia theo thì giống như động từ thường. Chỉ phần động từ thay đổi, còn tiểu từ giữ nguyên.

Khẳng định
S + V + particle (+ O)
Maya gets up at six every day.
Maya thức dậy lúc sáu giờ mỗi ngày.
Phủ định
S + don't/didn't + V + particle (+ O)
We didn't give up.
Chúng tôi đã không bỏ cuộc.
Câu hỏi
Do/Did + S + V + particle (+ O)?
Did you turn off the lights?
Bạn đã tắt đèn chưa?
Tách được + danh từ
S + V + particle + N / S + V + N + particle
Please put on your coat. / Please put your coat on.
Làm ơn mặc áo khoác vào. / Làm ơn mặc áo khoác vào.
Tách được + đại từ
S + V + it/them/him/her + particle
Your coat is on the chair. Please put it on.
Áo khoác của bạn ở trên ghế. Làm ơn mặc nó vào.
Không tách được / ba thành phần
S + V + particle (+ preposition) + O
Kenji looks after his little sister.
Kenji chăm sóc em gái của mình.
Các cụm động từ thông dụng và loại của chúng
Phrasal verbMeaningTypeExample
get upleave your bedno objectI get up early.
break downstop working (machine)no objectThe bus broke down.
turn on / offstart / stop a deviceseparableTurn it off, please.
pick upcollect someone / somethingseparableI'll pick you up at 8.
fill incomplete a formseparableFill this form in.
give upstop doing / tryingseparableDon't give it up.
look aftertake care ofinseparableShe looks after her dad.
come acrossfind by chanceinseparableI came across an old photo.
get onenter a bus / traininseparableWe got on the train.
look forward tobe happy about a future eventthree-partI look forward to the trip.
run out ofhave no more leftthree-partWe ran out of milk.
get on withhave a good relationshipthree-partAna gets on with her boss.
  • Chỉ chia phần động từ theo thì: get up → got up, give up → has given up.
  • Một cụm động từ có thể có nhiều nghĩa: take off = cởi quần áo hoặc rời khỏi mặt đất (máy bay cất cánh).
  • Từ điển tốt sẽ ghi rõ loại cụm động từ. Hãy tìm các mẫu như turn sth off (tách được) hoặc look after sb (không tách được).

3Cách dùng

1Cụm động từ không có tân ngữ

Một số cụm động từ đã đủ nghĩa mà không cần tân ngữ. Sau tiểu từ không có gì cả.

What time do you usually wake up?
Bạn thường thức dậy lúc mấy giờ?
My laptop broke down this morning.
Máy tính xách tay của tôi bị hỏng sáng nay.
Lucas grew up in a small town.
Lucas lớn lên ở một thị trấn nhỏ.

2Cụm động từ tách được với tân ngữ là danh từ

Với danh từ, bạn có thể đặt tân ngữ sau tiểu từ hoặc giữa động từ và tiểu từ. Cả hai cách đều đúng.

Can you turn down the music? / Can you turn the music down?
Bạn có thể vặn nhỏ nhạc xuống được không? / Bạn có thể vặn nhạc nhỏ xuống được không?
Priya filled in the application form.
Priya đã điền vào đơn xin việc.
Please take your shoes off at the door.
Làm ơn cởi giày ra ở cửa.

3Cụm động từ tách được với tân ngữ là đại từ

Với đại từ (it, them, him, her, me, you, us), đại từ bắt buộc phải đứng giữa động từ và tiểu từ.

The TV is too loud. Can you turn it down?
Tivi to quá. Bạn có thể vặn nhỏ nó xuống được không?
I'll pick you up from the station.
Tôi sẽ đón bạn ở nhà ga.
These are your keys. Don't lose them… and put them away!
Đây là chìa khóa của bạn. Đừng làm mất chúng… và hãy cất chúng đi!

4Cụm động từ không tách được

Với các cụm này, tân ngữ luôn đứng sau tiểu từ, kể cả khi đó là đại từ.

Who looks after your dog when you travel?
Ai chăm sóc con chó của bạn khi bạn đi du lịch?
I ran into Omar at the supermarket.
Tôi đã tình cờ gặp Omar ở siêu thị.
Hurry, the bus is here. Let's get on it.
Nhanh lên, xe buýt đến rồi. Chúng ta lên xe thôi.

5Cụm động từ ba thành phần

Một số cụm động từ gồm động từ, tiểu từ và giới từ. Hãy giữ cả ba từ đi liền nhau, tân ngữ đứng ở cuối.

We've run out of coffee.
Chúng tôi hết cà phê rồi.
I look forward to meeting you.
Tôi mong chờ được gặp bạn.
Sofia can't put up with the noise anymore.
Sofia không thể chịu đựng tiếng ồn thêm nữa.

4So sánh

Câu hỏi lớn nhất với cụm động từ là: mình có tách chúng ra được không? Hãy so sánh hai loại chính. (Với các cặp động từ + giới từ đơn giản như depend on, xem bài Verbs + Prepositions.)

Tách được (turn off, pick up, give up)

  • Danh từ có thể đứng trước hoặc sau tiểu từ.
  • Đại từ bắt buộc đứng ở giữa.
  • Thường là ngoại động từ (transitive verb) chỉ hành động tác động lên vật hoặc người.
Turn off the oven. → Turn it off.
Tắt lò nướng đi. → Tắt nó đi.

Không tách được (look after, get on, run out of)

  • Không bao giờ tách động từ và tiểu từ.
  • Cả danh từ và đại từ đều đứng ở cuối.
  • Tất cả cụm động từ ba thành phần đều không tách được.
Look after the baby. → Look after her.
Hãy chăm sóc em bé. → Hãy chăm sóc em.

5Lỗi thường gặp

✗ SaiIt's cold in here. Can you turn off it?
✓ ĐúngIt's cold in here. Can you turn it off?

Với cụm động từ tách được, đại từ phải đứng giữa động từ và tiểu từ.

✗ SaiI'll pick up you at seven.
✓ ĐúngI'll pick you up at seven.

Pick up là cụm tách được, nên đại từ you phải đứng ở giữa.

✗ SaiShe looks her grandmother after.
✓ ĐúngShe looks after her grandmother.

Look after là cụm không tách được, nên tân ngữ luôn đứng sau tiểu từ.

✗ SaiWe ran out milk.
✓ ĐúngWe ran out of milk.

Run out of là cụm động từ ba thành phần, nên đừng bỏ giới từ of.

✗ SaiI look forward to see you.
✓ ĐúngI look forward to seeing you.

Trong look forward to, to là giới từ, nên theo sau nó là danh từ hoặc động từ dạng -ing.

6Mẹo ghi nhớ

💡 Hãy học mỗi cụm động từ kèm một ví dụ ngắn và loại của nó, như turn sth off hoặc look after sb. Vị trí của sth / sb cho bạn biết tân ngữ đứng ở đâu.

💡 Quy tắc đại từ cần nhớ: Turn it off, pick me up, put them on. Đại từ nhỏ luôn nằm ở giữa.

💡 Hãy nhóm cụm động từ theo chủ đề (thói quen buổi sáng: wake up, get up, put on; du lịch: get on, set off, check in). Cách này giúp bạn nhớ dễ hơn.

7Kiểm tra nhanh

1. These are your gloves. Please  .

2. Can you   my cat while I'm on holiday?

3. We can't make a cake. We've   eggs.

4. Which sentence is NOT correct?

5. I'm looking forward to   my cousins next week.