Cụm động từ
Phrasal verbs
1Tổng quan
Cụm động từ (phrasal verb) gồm một động từ cộng với một từ nhỏ (tiểu từ – particle) như up, off, out hoặc on. Khi đi cùng nhau, chúng thường mang một nghĩa mới, ví dụ give up nghĩa là "ngừng cố gắng, bỏ cuộc". Người bản xứ dùng cụm động từ liên tục trong cả nói và viết hằng ngày. Phần khó nhất là trật tự từ: tân ngữ đứng ở đâu?
- Cụm động từ = động từ + tiểu từ (đôi khi + giới từ): get up, turn off, look forward to.
- Nghĩa của cụm thường khác với nghĩa của động từ chính khi đứng một mình.
- Một số cụm động từ không có tân ngữ: The car broke down.
- Cụm động từ tách được (separable): tân ngữ là danh từ có thể đứng trước hoặc sau tiểu từ, nhưng đại từ bắt buộc phải đứng ở giữa (turn it off).
- Cụm động từ không tách được (inseparable) và cụm ba thành phần: tân ngữ luôn đứng ở cuối (look after the kids).
2Cấu trúc
Cụm động từ chia theo thì giống như động từ thường. Chỉ phần động từ thay đổi, còn tiểu từ giữ nguyên.
| Phrasal verb | Meaning | Type | Example |
|---|---|---|---|
| get up | leave your bed | no object | I get up early. |
| break down | stop working (machine) | no object | The bus broke down. |
| turn on / off | start / stop a device | separable | Turn it off, please. |
| pick up | collect someone / something | separable | I'll pick you up at 8. |
| fill in | complete a form | separable | Fill this form in. |
| give up | stop doing / trying | separable | Don't give it up. |
| look after | take care of | inseparable | She looks after her dad. |
| come across | find by chance | inseparable | I came across an old photo. |
| get on | enter a bus / train | inseparable | We got on the train. |
| look forward to | be happy about a future event | three-part | I look forward to the trip. |
| run out of | have no more left | three-part | We ran out of milk. |
| get on with | have a good relationship | three-part | Ana gets on with her boss. |
- Chỉ chia phần động từ theo thì: get up → got up, give up → has given up.
- Một cụm động từ có thể có nhiều nghĩa: take off = cởi quần áo hoặc rời khỏi mặt đất (máy bay cất cánh).
- Từ điển tốt sẽ ghi rõ loại cụm động từ. Hãy tìm các mẫu như turn sth off (tách được) hoặc look after sb (không tách được).
3Cách dùng
1Cụm động từ không có tân ngữ
Một số cụm động từ đã đủ nghĩa mà không cần tân ngữ. Sau tiểu từ không có gì cả.
2Cụm động từ tách được với tân ngữ là danh từ
Với danh từ, bạn có thể đặt tân ngữ sau tiểu từ hoặc giữa động từ và tiểu từ. Cả hai cách đều đúng.
3Cụm động từ tách được với tân ngữ là đại từ
Với đại từ (it, them, him, her, me, you, us), đại từ bắt buộc phải đứng giữa động từ và tiểu từ.
4Cụm động từ không tách được
Với các cụm này, tân ngữ luôn đứng sau tiểu từ, kể cả khi đó là đại từ.
5Cụm động từ ba thành phần
Một số cụm động từ gồm động từ, tiểu từ và giới từ. Hãy giữ cả ba từ đi liền nhau, tân ngữ đứng ở cuối.
4So sánh
Câu hỏi lớn nhất với cụm động từ là: mình có tách chúng ra được không? Hãy so sánh hai loại chính. (Với các cặp động từ + giới từ đơn giản như depend on, xem bài Verbs + Prepositions.)
Tách được (turn off, pick up, give up)
- Danh từ có thể đứng trước hoặc sau tiểu từ.
- Đại từ bắt buộc đứng ở giữa.
- Thường là ngoại động từ (transitive verb) chỉ hành động tác động lên vật hoặc người.
Không tách được (look after, get on, run out of)
- Không bao giờ tách động từ và tiểu từ.
- Cả danh từ và đại từ đều đứng ở cuối.
- Tất cả cụm động từ ba thành phần đều không tách được.
5Lỗi thường gặp
Với cụm động từ tách được, đại từ phải đứng giữa động từ và tiểu từ.
Pick up là cụm tách được, nên đại từ you phải đứng ở giữa.
Look after là cụm không tách được, nên tân ngữ luôn đứng sau tiểu từ.
Run out of là cụm động từ ba thành phần, nên đừng bỏ giới từ of.
Trong look forward to, to là giới từ, nên theo sau nó là danh từ hoặc động từ dạng -ing.
6Mẹo ghi nhớ
💡 Hãy học mỗi cụm động từ kèm một ví dụ ngắn và loại của nó, như turn sth off hoặc look after sb. Vị trí của sth / sb cho bạn biết tân ngữ đứng ở đâu.
💡 Quy tắc đại từ cần nhớ: Turn it off, pick me up, put them on. Đại từ nhỏ luôn nằm ở giữa.
💡 Hãy nhóm cụm động từ theo chủ đề (thói quen buổi sáng: wake up, get up, put on; du lịch: get on, set off, check in). Cách này giúp bạn nhớ dễ hơn.
7Kiểm tra nhanh
1. These are your gloves. Please .
2. Can you my cat while I'm on holiday?
3. We can't make a cake. We've eggs.
4. Which sentence is NOT correct?
5. I'm looking forward to my cousins next week.
