Sıfat Cümlecikleri (Relative Clauses) – tanımlayıcı ve açıklayıcı
Relative Clauses
1Genel bakış
Sıfat cümleciği (relative clause) bir isim hakkında daha fazla bilgi verir. Genellikle who, which, that, whose, where ya da when ile başlar. Tanımlayıcı (defining) cümlecik hangi kişiden veya şeyden söz ettiğimizi belirtir. Açıklayıcı (non-defining) cümlecik ise ek bilgi verir ve virgüller arasında yer alır.
- Tanımlayıcı cümlecikler ismi belirler; virgül almazlar.
- Açıklayıcı cümlecikler ek bilgi verir; virgül gerektirir.
- Tanımlayıcı cümleciklerde that kullanabilirsiniz, ama açıklayıcı cümleciklerde asla kullanılmaz.
- Tanımlayıcı cümleciklerde ilgi zamiri nesne konumundaysa çoğu zaman düşürülebilir.
- Cümleciğin içinde özneyi ya da nesneyi tekrar etmeyin (~~who he~~, ~~which it~~).
2Yapı
Sıfat cümleciğini, tanımladığı ismin hemen arkasına koyun.
| Pronoun | Refers to | Defining | Non-defining |
|---|---|---|---|
| who | people | ✔ | ✔ |
| which | things, animals, ideas | ✔ | ✔ |
| that | people or things | ✔ | ✘ |
| whose | possession (his/her/its/their) | ✔ | ✔ |
| where | places | ✔ | ✔ |
| when | times | ✔ | ✔ |
| (no pronoun) | object of the clause | ✔ | ✘ |
- Açıklayıcı cümlecikler cümlenin ortasında iki virgül, cümlenin sonunda ise cümlecikten önce tek bir virgül alır.
- Virgülden sonra that kullanmayın: ~~Lisbon, that is…~~ → Lisbon, which is…
- İlgi zamirini yalnızca tanımlayıcı cümleciklerde ve yalnızca nesne konumundayken düşürebilirsiniz.
- Whom resmîdir. Günlük İngilizcede nesne için de who kullanmak gayet doğaldır.
3Kullanımı
1Tanımlayıcı: hangisinden söz ettiğinizi belirtmek
Bu cümlecik zorunludur. O olmadan dinleyen kişi kimden ya da neden bahsettiğinizi anlamaz. Virgül kullanılmaz.
2Nesne durumundaki ilgi zamirini düşürmek
İlgi zamiri cümleciğin nesnesi ise (arkasından başka bir özne geliyorsa) onu düşürebilirsiniz. Bu, konuşma dilinde çok yaygındır.
3Açıklayıcı: ek bilgi vermek
Bu cümlecik fazladan bilgidir. O olmadan da cümle anlaşılır. Virgül kullanın ve who ya da which tercih edin; asla that kullanmayın.
4Tüm cümleye gönderme yapan which
, which yapısını yalnızca tek bir isme değil, kendinden önceki fikrin tamamına yorum yapmak için kullanın. Bu her zaman açıklayıcıdır.
5Sıfat cümleciklerinde edatlar
Günlük İngilizcede edat genellikle cümleciğin sonuna gelir. Resmî İngilizcede ise which ya da whom sözcüğünün önüne gelebilir.
4Karşılaştırma
Virgüller anlamı değiştirebilir. Bu iki türü karşılaştırın.
Tanımlayıcı
- Hangisi olduğunu söyler
- Anlam için zorunludur
- Virgül yok
- who / which / that ya da zamirsiz
Açıklayıcı
- Ek bilgi verir
- Çıkarılabilir
- Virgül gerekir
- Yalnızca who / which, asla that değil
5Sık yapılan hatalar
That, açıklayıcı cümlecikte (yani virgülden sonra) kullanılamaz.
Who zaten öznedir, bu yüzden ayrıca he eklemeyin.
Which zaten it yerine geçer, bu yüzden nesneyi tekrar etmeyin.
Açıklayıcı cümlecikte ilgi zamirini düşüremezsiniz.
İnsanlar için which değil, who ya da that kullanın.
6İpuçları
💡 Parantez testi: Cümleciği parantez içine aldığınızda anlam hâlâ açıksa, o cümlecik açıklayıcıdır ve virgül ister.
💡 Virgül yoksa that serbesttir: that virgülsüz yapılarda gayet uygundur, ama virgül varsa that yok demektir.
💡 İlgi zamirini düşürüp düşüremeyeceğinizi anlamak için bir sonraki kelimeye bakın: eğer bir özne ise (I, she, Priya…), genellikle düşürebilirsiniz.
7Hızlı test
1. The phone I bought last week has stopped working.
2. My father, is 70, still goes running every day.
3. Which sentence is correct?
4. She helped me move house, was really kind of her.
5. In which sentence can you leave out the relative pronoun?
