Bỏ qua tới nội dung
B1Ngữ pháp cơ bản· Bài 31/54

Mệnh đề quan hệ

Relative Clauses

1Tổng quan

Mệnh đề quan hệ (relative clause) cung cấp thêm thông tin về một danh từ. Mệnh đề này thường bắt đầu bằng who, which, that, whose, where hoặc when. Mệnh đề xác định (defining clause) cho biết ta đang nói đến người hay vật nào. Mệnh đề không xác định (non-defining clause) chỉ bổ sung thông tin thêm và được đặt giữa các dấu phẩy.

  • Mệnh đề xác định giúp nhận ra danh từ đang nói đến. Không có dấu phẩy.
  • Mệnh đề không xác định chỉ thêm thông tin phụ. Cần có dấu phẩy.
  • Bạn có thể dùng that trong mệnh đề xác định, nhưng không bao giờ dùng trong mệnh đề không xác định.
  • Trong mệnh đề xác định, bạn thường có thể lược bỏ đại từ khi nó là tân ngữ (object).
  • Đừng lặp lại chủ ngữ hoặc tân ngữ trong mệnh đề (~~who he~~, ~~which it~~).

2Cấu trúc

Đặt mệnh đề quan hệ ngay sau danh từ mà nó bổ nghĩa.

Xác định (đại từ = chủ ngữ)
N + who/which/that + V …
The woman who lives next door is a nurse.
Người phụ nữ sống cạnh nhà tôi là y tá.
Xác định (đại từ = tân ngữ, có thể lược bỏ)
N + (who/which/that) + S + V …
The film we watched last night was great.
Bộ phim chúng tôi xem tối qua rất hay.
Không xác định
N, who/which + V …, …
My brother, who lives in Seoul, is visiting next week.
Anh trai tôi, người đang sống ở Seoul, sẽ đến thăm vào tuần sau.
Nhận xét về cả câu
Clause, which + V …
The train was late, which meant we missed the start.
Tàu bị trễ, điều đó có nghĩa là chúng tôi lỡ mất phần đầu.
Có giới từ
N + (that) + S + V + prep
The flat we're looking at is near the station.
Căn hộ chúng tôi đang xem nằm gần nhà ga.
Bạn có thể dùng đại từ nào?
PronounRefers toDefiningNon-defining
whopeople✔✔
whichthings, animals, ideas✔✔
thatpeople or things✔✘
whosepossession (his/her/its/their)✔✔
whereplaces✔✔
whentimes✔✔
(no pronoun)object of the clause✔✘
  • Mệnh đề không xác định dùng hai dấu phẩy khi nằm giữa câu, hoặc một dấu phẩy trước mệnh đề khi nằm cuối câu.
  • Không dùng that sau dấu phẩy: ~~Lisbon, that is…~~ → Lisbon, which is…
  • Chỉ được lược bỏ đại từ trong mệnh đề xác định, và chỉ khi nó là tân ngữ.
  • Whom mang tính trang trọng. Trong tiếng Anh hằng ngày, dùng who cho tân ngữ cũng được.

3Cách dùng

1Mệnh đề xác định: chỉ rõ người/vật nào

Mệnh đề này bắt buộc phải có. Thiếu nó, người nghe sẽ không biết bạn đang nói về ai hay cái gì. Không dùng dấu phẩy.

The woman who lives next door is a nurse.
Người phụ nữ sống cạnh nhà tôi là y tá.
I need a charger that works with this laptop.
Tôi cần một cái sạc dùng được với chiếc laptop này.
Students who finish early can leave.
Những học sinh làm xong sớm có thể ra về.

2Lược bỏ đại từ làm tân ngữ

Nếu đại từ là tân ngữ của mệnh đề (ngay sau nó là một chủ ngữ khác), bạn có thể bỏ nó đi. Cách này rất phổ biến trong văn nói.

Is this the bag you lost?
Đây có phải cái túi bạn làm mất không?
The cake Priya made was delicious.
Chiếc bánh Priya làm rất ngon.
The people I work with are really friendly.
Những người tôi làm việc cùng thật sự rất thân thiện.

3Mệnh đề không xác định: thêm thông tin phụ

Mệnh đề này chỉ là thông tin thêm. Bỏ đi thì câu vẫn rõ nghĩa. Dùng dấu phẩy và who hoặc which, không bao giờ dùng that.

My brother, who lives in Seoul, is visiting next week.
Anh trai tôi, người đang sống ở Seoul, sẽ đến thăm vào tuần sau.
Lisbon, which is on the coast, gets a lot of sunshine.
Lisbon, thành phố nằm ven biển, có rất nhiều nắng.
I spoke to Dr Okafor, who was very helpful.
Tôi đã nói chuyện với bác sĩ Okafor, người rất nhiệt tình giúp đỡ.

4which nói về cả câu

Dùng , which để nhận xét về cả ý đứng trước, chứ không chỉ một danh từ. Trường hợp này luôn là mệnh đề không xác định.

Kenji passed his driving test, which surprised everyone.
Kenji đã đỗ bài thi lái xe, điều khiến mọi người ngạc nhiên.
She lent me her car, which was really kind of her.
Cô ấy cho tôi mượn xe, một việc làm thật tử tế.

5Giới từ trong mệnh đề quan hệ

Trong tiếng Anh hằng ngày, giới từ thường đứng ở cuối mệnh đề. Trong văn phong trang trọng, giới từ có thể đứng trước which hoặc whom.

The flat we're looking at is near the station.
Căn hộ chúng tôi đang xem nằm gần nhà ga.
That's the colleague I told you about.
Đó là người đồng nghiệp tôi đã kể với bạn.
The company for which she works is based in Toronto. (formal)
Công ty mà cô ấy làm việc có trụ sở ở Toronto. (trang trọng)

4So sánh

Dấu phẩy có thể làm thay đổi nghĩa của câu. Hãy so sánh hai loại sau.

Xác định (Defining)

  • Cho biết là người/vật nào
  • Cần thiết cho nghĩa của câu
  • Không có dấu phẩy
  • who / which / that hoặc không dùng đại từ
My cousin who is an engineer lives in Dubai. (I have several cousins.)
Người anh họ làm kỹ sư của tôi sống ở Dubai. (Tôi có nhiều anh chị em họ.)

Không xác định (Non-defining)

  • Cung cấp thông tin thêm
  • Có thể bỏ đi
  • Cần có dấu phẩy
  • Chỉ dùng who / which, không bao giờ dùng that
My cousin, who is an engineer, lives in Dubai. (I have one cousin.)
Anh họ tôi, người làm kỹ sư, sống ở Dubai. (Tôi chỉ có một người anh họ.)

5Lỗi thường gặp

✗ SaiMy mother, that is a teacher, loves reading.
✓ ĐúngMy mother, who is a teacher, loves reading.

Không dùng that trong mệnh đề không xác định (sau dấu phẩy).

✗ SaiThe man who he called me was very polite.
✓ ĐúngThe man who called me was very polite.

Who đã là chủ ngữ rồi, nên đừng thêm he.

✗ SaiIs this the book which you were looking for it?
✓ ĐúngIs this the book (which) you were looking for?

Which đã thay thế cho it, nên đừng lặp lại tân ngữ.

✗ SaiAna, I met at the conference, is from Brazil.
✓ ĐúngAna, who I met at the conference, is from Brazil.

Không được lược bỏ đại từ trong mệnh đề không xác định.

✗ SaiThe people which work here are friendly.
✓ ĐúngThe people who work here are friendly.

Dùng who hoặc that cho người, không dùng which.

6Mẹo ghi nhớ

💡 Mẹo dấu phẩy: nếu bạn đặt mệnh đề vào ngoặc đơn mà câu vẫn rõ nghĩa, đó là mệnh đề không xác định và cần có dấu phẩy.

💡 Không có dấu phẩy thì dùng that thoải mái: that dùng tốt khi không có dấu phẩy, còn hễ có dấu phẩy thì "không dùng that".

💡 Để kiểm tra xem có thể bỏ đại từ không, hãy nhìn từ đứng ngay sau: nếu đó là chủ ngữ (I, she, Priya…), thường bạn có thể bỏ đại từ.

7Kiểm tra nhanh

1. The phone   I bought last week has stopped working.

2. My father,   is 70, still goes running every day.

3. Which sentence is correct?

4. She helped me move house,   was really kind of her.

5. In which sentence can you leave out the relative pronoun?