Bỏ qua tới nội dung
B2Ngữ pháp cơ bản· Bài 32/54

Câu trực tiếp, câu gián tiếp

Reported Speech

1Tổng quan

Câu tường thuật dùng để thuật lại lời người khác nói mà không trích nguyên văn. Ở trình độ B2, bạn cần biết khi nào nên lùi thì (backshift) và khi nào giữ nguyên thì, cách đổi các từ chỉ thời gian và nơi chốn, cũng như cách dùng nhiều động từ tường thuật (reporting verbs) như advise, deny và suggest. Bài học này nối tiếp phần kiến thức cơ bản trong bài Narration (Direct and Indirect Speech basics).

  • Sau động từ tường thuật ở quá khứ, thì của động từ thường lùi một bậc: is → was, has done → had done.
  • Bạn không cần lùi thì nếu thông tin vẫn còn đúng hoặc động từ tường thuật ở thì hiện tại.
  • Từ chỉ thời gian và nơi chốn thay đổi cho phù hợp với hoàn cảnh mới: tomorrow → the next day, here → there.
  • Câu hỏi tường thuật dùng trật tự từ của câu khẳng định, còn câu hỏi yes/no dùng if hoặc whether.
  • Mỗi động từ tường thuật có cấu trúc riêng: advise sb to do, deny doing, suggest doing.

2Cấu trúc

Mỗi loại câu nói được thuật lại theo một cấu trúc khác nhau.

Câu tường thuật dạng khẳng định/phủ định
S + said (that) / told + O + (that) + S + V (backshifted)
Amir said that he was working from home.
Amir nói rằng anh ấy đang làm việc ở nhà.
Câu hỏi yes/no tường thuật
S + asked (+ O) + if / whether + S + V
She asked me if I had seen her keys.
Cô ấy hỏi tôi liệu tôi có thấy chìa khóa của cô ấy không.
Câu hỏi wh- tường thuật
S + asked (+ O) + wh-word + S + V
They asked where the station was.
Họ hỏi nhà ga ở đâu.
Câu mệnh lệnh / yêu cầu tường thuật
S + told / asked + O + (not) to + V
The manager told us not to leave early.
Quản lý bảo chúng tôi không được về sớm.
Động từ tường thuật + V-ing
S + admit / deny / suggest + V-ing
Lucas admitted forgetting the password.
Lucas thừa nhận đã quên mật khẩu.
Lùi thì của động từ thường và động từ khuyết thiếu
Direct speechReported speechExample (reported)
present simplepast simpleShe said she worked in Seoul.
present continuouspast continuousHe said he was waiting outside.
present perfectpast perfectThey said they had finished.
past simplepast perfect (or past simple)Ana said she had called me.
past continuouspast perfect continuousHe said he had been sleeping.
willwouldKenji said he would help.
cancouldShe said she could swim.
maymightThey said it might rain.
musthad to / mustHe said he had to go.
Thay đổi từ chỉ thời gian và nơi chốn
Direct speechReported speech
nowthen / at that time
todaythat day
tonightthat night
yesterdaythe day before / the previous day
tomorrowthe next day / the following day
last weekthe week before / the previous week
next monththe following month
two days agotwo days before / earlier
herethere
this / thesethat / those
  • That có thể lược bỏ sau say và tell: She said (that) she was busy.
  • Say không có tân ngữ chỉ người đi liền sau (said that…), còn tell thì bắt buộc có (told me that…).
  • Could, would, should, might và ought to không thay đổi trong câu tường thuật.
  • Must có thể giữ nguyên hoặc đổi thành had to khi diễn tả sự bắt buộc.

3Cách dùng

1Lùi thì với tình huống đã qua hoặc đã kết thúc

Khi động từ tường thuật ở quá khứ, hãy lùi thì của câu nói một bậc. Đây là cách thông thường, nhất là khi tình huống đã thay đổi hoặc đã kết thúc.

"I'm feeling sick." → Priya said she was feeling sick.
“Tôi thấy buồn nôn.” → Priya nói cô ấy đang thấy buồn nôn.
"We've booked the tickets." → They told me they had booked the tickets.
“Chúng tôi đã đặt vé rồi.” → Họ nói với tôi rằng họ đã đặt vé rồi.
"I'll call you tomorrow." → Omar said he would call me the next day.
“Mai tôi sẽ gọi cho bạn.” → Omar nói anh ấy sẽ gọi cho tôi vào ngày hôm sau.

2Không lùi thì: thông tin vẫn đúng hoặc động từ tường thuật ở hiện tại

Nếu sự việc vẫn còn đúng ở hiện tại, bạn có thể giữ nguyên thì gốc. Nếu động từ tường thuật ở hiện tại (says, has said), đừng đổi thì.

Elena told me she lives in Madrid. (She still lives there.)
Elena nói với tôi rằng cô ấy sống ở Madrid. (Cô ấy vẫn đang sống ở đó.)
The teacher said water boils at 100°C.
Cô giáo nói nước sôi ở 100°C.
Jin says he is running late.
Jin nói anh ấy đang bị trễ.

3Câu hỏi tường thuật

Dùng trật tự từ của câu khẳng định và không dùng do/does/did. Với câu hỏi yes/no, dùng if hoặc whether. Với các câu hỏi lịch sự như Could you tell me…, xem bài Indirect Questions.

"Do you speak French?" → She asked if I spoke French.
“Bạn có nói tiếng Pháp không?” → Cô ấy hỏi liệu tôi có nói tiếng Pháp không.
"Where have you been?" → My dad asked where I had been.
“Con đã đi đâu vậy?” → Bố tôi hỏi tôi đã đi đâu.
"Will the shop open on Sunday?" → Hana asked whether the shop would open on Sunday.
“Cửa hàng có mở cửa vào Chủ nhật không?” → Hana hỏi liệu cửa hàng có mở cửa vào Chủ nhật không.

4Mệnh lệnh, yêu cầu và lời khuyên

Dùng tell, ask, advise, warn hoặc remind + tân ngữ + (not) to + động từ. Cấu trúc này ngắn gọn và tự nhiên hơn việc thuật lại cả câu.

"Please close the door." → She asked me to close the door.
“Làm ơn đóng cửa lại.” → Cô ấy nhờ tôi đóng cửa.
"Don't touch the screen." → The technician warned us not to touch the screen.
“Đừng chạm vào màn hình.” → Kỹ thuật viên cảnh báo chúng tôi không được chạm vào màn hình.
"You should rest." → The doctor advised Mateo to rest.
“Anh nên nghỉ ngơi.” → Bác sĩ khuyên Mateo nên nghỉ ngơi.

5Các động từ tường thuật khác và cấu trúc của chúng

Nhiều động từ thuật lại ý nghĩa chứ không phải nguyên văn lời nói. Hãy học từng động từ cùng cấu trúc đi kèm: + to-inf, + -ing hoặc + that.

"I'll carry your bag." → Kofi offered to carry my bag.
“Để tôi xách túi cho bạn.” → Kofi đề nghị xách túi giúp tôi.
"I didn't take your charger." → Sara denied taking my charger.
“Mình không lấy sạc của bạn.” → Sara phủ nhận việc đã lấy sạc của tôi.
"Let's order pizza." → Ben suggested ordering pizza.
“Mình gọi pizza đi.” → Ben gợi ý gọi pizza.

6Động từ khuyết thiếu trong câu tường thuật

Will, can, may lùi thành would, could, might. Could, would, should, might giữ nguyên. Must chỉ sự bắt buộc thường đổi thành had to.

"You should apply." → Mei said I should apply.
“Bạn nên nộp đơn.” → Mei nói tôi nên nộp đơn.
"I must finish this report." → Leo said he had to finish the report.
“Tôi phải hoàn thành báo cáo này.” → Leo nói anh ấy phải hoàn thành báo cáo.
"I might be late." → Aisha said she might be late.
“Có thể mình sẽ đến muộn.” → Aisha nói cô ấy có thể sẽ đến muộn.

4So sánh

Say và tell là hai động từ tường thuật phổ biến nhất, nhưng chúng có cấu trúc khác nhau.

say

  • Không có tân ngữ chỉ người đi liền sau: said that…
  • Muốn nhắc đến người nghe, dùng to: said to me.
  • Không dùng cho câu mệnh lệnh với to-infinitive.
Nadia said (that) the meeting was over.
Nadia nói (rằng) cuộc họp đã kết thúc.

tell

  • Cần có tân ngữ chỉ người: told me / told the team.
  • Dùng cho câu mệnh lệnh: told him to wait.
  • Cụm cố định: tell the truth, tell a story, tell a lie.
Nadia told us (that) the meeting was over.
Nadia nói với chúng tôi (rằng) cuộc họp đã kết thúc.

5Lỗi thường gặp

✗ SaiShe said me that she was tired.
✓ ĐúngShe told me that she was tired.

Say không thể có tân ngữ chỉ người đi liền sau. Hãy dùng tell + người hoặc say to + người.

✗ SaiHe asked me where did I live.
✓ ĐúngHe asked me where I lived.

Câu hỏi tường thuật dùng trật tự từ của câu khẳng định, không dùng trợ động từ did.

✗ SaiThe teacher told us don't use our phones.
✓ ĐúngThe teacher told us not to use our phones.

Mệnh lệnh phủ định được tường thuật bằng not to + động từ.

✗ SaiHe suggested me to take a taxi.
✓ ĐúngHe suggested taking a taxi. / He suggested that I take a taxi.

Sau suggest là -ing hoặc mệnh đề that, không phải tân ngữ + to-infinitive.

✗ SaiShe denied to take the money.
✓ ĐúngShe denied taking the money.

Sau deny và admit là dạng -ing.

6Mẹo ghi nhớ

💡 Hãy nghĩ lùi một bậc về thời gian: hiện tại → quá khứ, quá khứ → quá khứ hoàn thành, will → would.

💡 Tự hỏi: Việc này có còn đúng không? Nếu còn, bạn có thể không cần lùi thì.

💡 Học động từ tường thuật theo từng cụm nhỏ: advise sb to, admit doing, offer to, apologise for doing.

7Kiểm tra nhanh

1. Last night Mei said, "I'm exhausted." → Last night Mei said she   exhausted.

2. "Have you finished the report?" → My boss asked me   I had finished the report.

3. "You should drink more water." → The doctor advised him   more water.

4. Tom   me that the meeting was cancelled.

5. "I didn't break the window!" → She denied   the window.