Câu trực tiếp, câu gián tiếp
Reported Speech
1Tổng quan
Câu tường thuật dùng để thuật lại lời người khác nói mà không trích nguyên văn. Ở trình độ B2, bạn cần biết khi nào nên lùi thì (backshift) và khi nào giữ nguyên thì, cách đổi các từ chỉ thời gian và nơi chốn, cũng như cách dùng nhiều động từ tường thuật (reporting verbs) như advise, deny và suggest. Bài học này nối tiếp phần kiến thức cơ bản trong bài Narration (Direct and Indirect Speech basics).
- Sau động từ tường thuật ở quá khứ, thì của động từ thường lùi một bậc: is → was, has done → had done.
- Bạn không cần lùi thì nếu thông tin vẫn còn đúng hoặc động từ tường thuật ở thì hiện tại.
- Từ chỉ thời gian và nơi chốn thay đổi cho phù hợp với hoàn cảnh mới: tomorrow → the next day, here → there.
- Câu hỏi tường thuật dùng trật tự từ của câu khẳng định, còn câu hỏi yes/no dùng if hoặc whether.
- Mỗi động từ tường thuật có cấu trúc riêng: advise sb to do, deny doing, suggest doing.
2Cấu trúc
Mỗi loại câu nói được thuật lại theo một cấu trúc khác nhau.
| Direct speech | Reported speech | Example (reported) |
|---|---|---|
| present simple | past simple | She said she worked in Seoul. |
| present continuous | past continuous | He said he was waiting outside. |
| present perfect | past perfect | They said they had finished. |
| past simple | past perfect (or past simple) | Ana said she had called me. |
| past continuous | past perfect continuous | He said he had been sleeping. |
| will | would | Kenji said he would help. |
| can | could | She said she could swim. |
| may | might | They said it might rain. |
| must | had to / must | He said he had to go. |
| Direct speech | Reported speech |
|---|---|
| now | then / at that time |
| today | that day |
| tonight | that night |
| yesterday | the day before / the previous day |
| tomorrow | the next day / the following day |
| last week | the week before / the previous week |
| next month | the following month |
| two days ago | two days before / earlier |
| here | there |
| this / these | that / those |
- That có thể lược bỏ sau say và tell: She said (that) she was busy.
- Say không có tân ngữ chỉ người đi liền sau (said that…), còn tell thì bắt buộc có (told me that…).
- Could, would, should, might và ought to không thay đổi trong câu tường thuật.
- Must có thể giữ nguyên hoặc đổi thành had to khi diễn tả sự bắt buộc.
3Cách dùng
1Lùi thì với tình huống đã qua hoặc đã kết thúc
Khi động từ tường thuật ở quá khứ, hãy lùi thì của câu nói một bậc. Đây là cách thông thường, nhất là khi tình huống đã thay đổi hoặc đã kết thúc.
2Không lùi thì: thông tin vẫn đúng hoặc động từ tường thuật ở hiện tại
Nếu sự việc vẫn còn đúng ở hiện tại, bạn có thể giữ nguyên thì gốc. Nếu động từ tường thuật ở hiện tại (says, has said), đừng đổi thì.
3Câu hỏi tường thuật
Dùng trật tự từ của câu khẳng định và không dùng do/does/did. Với câu hỏi yes/no, dùng if hoặc whether. Với các câu hỏi lịch sự như Could you tell me…, xem bài Indirect Questions.
4Mệnh lệnh, yêu cầu và lời khuyên
Dùng tell, ask, advise, warn hoặc remind + tân ngữ + (not) to + động từ. Cấu trúc này ngắn gọn và tự nhiên hơn việc thuật lại cả câu.
5Các động từ tường thuật khác và cấu trúc của chúng
Nhiều động từ thuật lại ý nghĩa chứ không phải nguyên văn lời nói. Hãy học từng động từ cùng cấu trúc đi kèm: + to-inf, + -ing hoặc + that.
6Động từ khuyết thiếu trong câu tường thuật
Will, can, may lùi thành would, could, might. Could, would, should, might giữ nguyên. Must chỉ sự bắt buộc thường đổi thành had to.
4So sánh
Say và tell là hai động từ tường thuật phổ biến nhất, nhưng chúng có cấu trúc khác nhau.
say
- Không có tân ngữ chỉ người đi liền sau: said that…
- Muốn nhắc đến người nghe, dùng to: said to me.
- Không dùng cho câu mệnh lệnh với to-infinitive.
tell
- Cần có tân ngữ chỉ người: told me / told the team.
- Dùng cho câu mệnh lệnh: told him to wait.
- Cụm cố định: tell the truth, tell a story, tell a lie.
5Lỗi thường gặp
Say không thể có tân ngữ chỉ người đi liền sau. Hãy dùng tell + người hoặc say to + người.
Câu hỏi tường thuật dùng trật tự từ của câu khẳng định, không dùng trợ động từ did.
Mệnh lệnh phủ định được tường thuật bằng not to + động từ.
Sau suggest là -ing hoặc mệnh đề that, không phải tân ngữ + to-infinitive.
Sau deny và admit là dạng -ing.
6Mẹo ghi nhớ
💡 Hãy nghĩ lùi một bậc về thời gian: hiện tại → quá khứ, quá khứ → quá khứ hoàn thành, will → would.
💡 Tự hỏi: Việc này có còn đúng không? Nếu còn, bạn có thể không cần lùi thì.
💡 Học động từ tường thuật theo từng cụm nhỏ: advise sb to, admit doing, offer to, apologise for doing.
7Kiểm tra nhanh
1. Last night Mei said, "I'm exhausted." → Last night Mei said she exhausted.
2. "Have you finished the report?" → My boss asked me I had finished the report.
3. "You should drink more water." → The doctor advised him more water.
4. Tom me that the meeting was cancelled.
5. "I didn't break the window!" → She denied the window.
