Raise vs Rise
1Pangkalahatang-ideya
Parehong may kahulugang tumaas o umangat ang raise at rise, pero magkaiba ang gamit nila. Ang raise ay nangangailangan ng layon (object): may itinataas kang isang bagay. Ang rise ay walang layon: ang isang bagay ay tumataas nang kusa. Regular ang raise (raised), pero iregular (irregular) ang rise (rose, risen).
- Raise + layon (object): raise your hand, raise prices.
- Walang layon ang rise: the sun rises, prices rise.
- Regular ang raise: raise – raised – raised.
- Iregular ang rise: rise – rose – risen.
- Raise lang ang puwedeng gawing balintiyak o passive: She was raised in Kenya.
2Anyo at estruktura
Tingnan kung may layon (object) pagkatapos ng pandiwa (verb). Doon mo malalaman kung alin ang gagamitin.
| Verb | Present | Past simple | Past participle | -ing form | Object? |
|---|---|---|---|---|---|
| raise | raise / raises | raised | raised | raising | Yes |
| rise | rise / rises | rose | risen | rising | No |
- Regular ang raise: raised, raising. Huwag na huwag isulat na rised.
- Iregular ang rise: rose (past), risen (past participle), rising.
- Hindi kailanman nagiging balintiyak (passive) ang rise. Hindi puwedeng sabihing was risen.
3Paano gamitin
1Raise: magtaas o magdagdag ng isang bagay
Gamitin ang raise kapag may tao o bagay na nagtataas sa isang bagay o nagpapataas nito. Palaging may layon (object) pagkatapos nito.
2Rise: tumaas nang kusa
Gamitin ang rise kapag ang isang bagay ay tumataas nang kusa. Walang layon na kasunod kaagad ng pandiwa, pero puwede kang magdagdag ng by, to o pariralang pamanahon.
3Iba pang karaniwang kahulugan ng raise
Ang raise ay nangangahulugan din ng pagpapalaki ng anak, paglikom ng pera, o pagsisimulang pag-usapan ang isang paksa. Lahat ng ito ay nangangailangan ng layon (object).
4Rise at raise bilang pangngalan
Ang a rise in ay nangangahulugang pagtaas o pagdami. Para sa dagdag na sahod sa trabaho, a pay rise ang sabi sa British English; a raise naman sa American English.
4Paghahambing
Itanong mo sa sarili mo: May taong nagtataas ba ng isang bagay, o kusang tumataas ito?
Raise
- Kailangan ng layon (transitive o palipat)
- Regular: raised – raised
- Puwedeng gawing balintiyak (passive)
- Gamit din sa: raise children, raise money, raise a question
Rise
- Walang layon (intransitive o katalusan)
- Iregular: rose – risen
- Hindi kailanman balintiyak (passive)
- Gamit din sa: the sun rises, temperatures rise
5Karaniwang mali
Kusang tumataas ang mga presyo at walang layon (object), kaya rise ang gamitin (past participle: risen).
Ang the rent ay layon (object), kaya raise ang kailangan.
Kusang sumisikat ang araw, kaya rise ang gamitin.
Iregular ang rise: ang past simple ay rose, hindi rised.
Para sa pagpapalaki ng anak, raise ang gamitin, at raise lang ang puwedeng maging balintiyak (passive).
6Mga tip
💡 Ang raise ay may a tulad ng a thing: nagtataas ka ng a thing. Ang rise naman ay nag-iisa — walang kasamang layon.
💡 Sumusunod ang rise sa pattern ng drive – drove – driven: rise – rose – risen.
💡 Katulad ito ng lay (+ layon) at lie (walang layon). Tingnan ang araling Lie vs Lay.
7Mabilis na pagsusulit
1. The government plans to taxes next year.
2. Unemployment sharply last month.
3. The number of visitors has every year since 2020.
4. Lucía was in Mexico but now lives in Canada.
5. After two years in the job, Tom asked for a pay . (UK)
