Raise và Rise
Raise vs Rise
1Tổng quan
Raise và rise đều có nghĩa là đi lên hoặc nâng lên, nhưng cách dùng khác nhau. Raise cần có tân ngữ (object): bạn nâng một thứ gì đó lên. Rise không có tân ngữ: một thứ gì đó tự tăng lên hoặc mọc lên. Raise là động từ có quy tắc (raised), còn rise là động từ bất quy tắc (rose, risen).
- Raise + tân ngữ: raise your hand (giơ tay), raise prices (tăng giá).
- Rise không có tân ngữ: the sun rises (mặt trời mọc), prices rise (giá tăng).
- Raise có quy tắc: raise – raised – raised.
- Rise bất quy tắc: rise – rose – risen.
- Chỉ raise mới dùng được ở thể bị động (passive): She was raised in Kenya.
2Cấu trúc
Hãy xem sau động từ có tân ngữ hay không. Điều đó cho bạn biết nên dùng từ nào.
| Verb | Present | Past simple | Past participle | -ing form | Object? |
|---|---|---|---|---|---|
| raise | raise / raises | raised | raised | raising | Yes |
| rise | rise / rises | rose | risen | rising | No |
- Raise có quy tắc: raised, raising. Đừng bao giờ viết rised.
- Rise bất quy tắc: rose (quá khứ đơn), risen (quá khứ phân từ), rising.
- Rise không bao giờ ở thể bị động. Bạn không thể nói was risen.
3Cách dùng
1Raise: nâng lên hoặc làm tăng thứ gì đó
Dùng raise khi một người hoặc vật nâng thứ gì đó lên hoặc làm cho nó cao hơn. Sau nó luôn có tân ngữ.
2Rise: tự đi lên
Dùng rise khi một thứ tự tăng lên hoặc đi lên. Ngay sau động từ không có gì, nhưng bạn có thể thêm by, to hoặc cụm chỉ thời gian.
3Các nghĩa thông dụng khác của raise
Raise còn có nghĩa là nuôi dạy con cái, quyên góp tiền, hoặc nêu ra một chủ đề. Tất cả các nghĩa này đều cần tân ngữ.
4Rise và raise là danh từ
A rise in something nghĩa là sự gia tăng. Khi nói về tăng lương, tiếng Anh Anh dùng a pay rise, còn tiếng Anh Mỹ dùng a raise.
4So sánh
Hãy tự hỏi: Có ai đó đang nâng một thứ lên, hay nó tự đi lên?
Raise
- Cần tân ngữ (ngoại động từ – transitive)
- Có quy tắc: raised – raised
- Có thể dùng ở thể bị động
- Còn có: raise children (nuôi con), raise money (quyên tiền), raise a question (nêu câu hỏi)
Rise
- Không có tân ngữ (nội động từ – intransitive)
- Bất quy tắc: rose – risen
- Không bao giờ ở thể bị động
- Còn có: the sun rises (mặt trời mọc), temperatures rise (nhiệt độ tăng)
5Lỗi thường gặp
Giá cả tự tăng lên và không có tân ngữ, nên dùng rise (quá khứ phân từ là risen).
The rent là tân ngữ, nên bạn cần dùng raise.
Mặt trời tự di chuyển lên cao, nên dùng rise.
Rise là động từ bất quy tắc: quá khứ đơn là rose, không phải rised.
Để nói về việc nuôi dạy con cái, dùng raise, và chỉ raise mới dùng được ở thể bị động.
6Mẹo ghi nhớ
💡 Raise có chữ a như trong a thing: bạn raise a thing (một vật). Rise thì đứng một mình.
💡 Rise theo mẫu của drive – drove – driven: rise – rose – risen.
💡 Cặp này giống lay (+ tân ngữ) và lie (không tân ngữ). Xem bài Lie vs Lay.
7Kiểm tra nhanh
1. The government plans to taxes next year.
2. Unemployment sharply last month.
3. The number of visitors has every year since 2020.
4. Lucía was in Mexico but now lives in Canada.
5. After two years in the job, Tom asked for a pay . (UK)
