Từ nối và dấu hiệu diễn ngôn (Discourse Markers and Linking Words)
Discourse Markers and Linking Words
1Tổng quan
Từ nối và dấu hiệu diễn ngôn (discourse markers, linking words) giúp liên kết các ý với nhau. Chúng cho biết câu hoặc mệnh đề này liên quan thế nào đến câu hoặc mệnh đề khác: bổ sung, đối lập, nêu nguyên nhân hoặc kết quả, đưa ví dụ, hay sắp xếp bố cục bài viết. Chọn đúng từ nối, rồi dùng đúng ngữ pháp và dấu câu sau nó, sẽ giúp bài nói và bài viết của bạn rõ ràng và tự nhiên hơn.
- Từ nối có các chức năng: bổ sung, đối lập, nguyên nhân/kết quả, ví dụ, trình tự, kết luận.
- Từ nối cũng có các loại ngữ pháp: liên từ (conjunction) nối các mệnh đề, trạng từ câu (sentence adverb) mở đầu một câu mới, giới từ (preposition) đi với danh từ hoặc V-ing.
- Although + mệnh đề, nhưng despite + danh từ hoặc V-ing.
- Trạng từ câu như however và therefore thường cần dấu chấm hoặc dấu chấm phẩy đứng trước và dấu phẩy đứng sau.
- Dấu hiệu diễn ngôn trong văn nói (anyway, by the way, actually) giúp điều khiển cuộc hội thoại chứ không nối logic giữa các ý.
2Cấu trúc
Ngữ pháp theo sau từ nối phụ thuộc vào loại từ của nó, chứ không phải vào nghĩa.
| Function | Linker | Grammar type | Example |
|---|---|---|---|
| Adding | moreover / furthermore / in addition | sentence adverb | The flat is central. Moreover, it is cheap. |
| Adding | what's more (less formal) | sentence adverb | It's quiet. What's more, it has a garden. |
| Adding | as well as / in addition to | preposition (+ N / V-ing) | As well as teaching, she writes books. |
| Contrast | however / nevertheless / even so | sentence adverb | It was hard. Nevertheless, we finished. |
| Contrast | although / even though / whereas | conjunction | Although it was late, he called. |
| Contrast | despite / in spite of | preposition (+ N / V-ing) | Despite the cost, they agreed. |
| Contrast | on the other hand | sentence adverb | It's fast. On the other hand, it's noisy. |
| Cause | because of / due to / owing to | preposition (+ N) | The flight was late due to fog. |
| Result | therefore / as a result / consequently | sentence adverb | Sales fell. As a result, prices dropped. |
| Example | for example / for instance / such as | adverb / preposition | Some fruits, such as kiwis, are rich in vitamin C. |
| Clarifying | in other words / that is to say | sentence adverb | It's due today. In other words, now. |
| Concluding | in conclusion / overall / to sum up | sentence adverb | Overall, the project was a success. |
- Đừng nối hai câu hoàn chỉnh chỉ bằng một dấu phẩy trước however hoặc therefore. Hãy dùng dấu chấm hoặc dấu chấm phẩy.
- Dùng despite the fact that + mệnh đề nếu bạn muốn có một mệnh đề sau despite.
- In spite of luôn có of; despite thì không bao giờ có of.
- Từ nối trang trọng (moreover, consequently, nevertheless) phù hợp với bài luận và báo cáo. Trong hội thoại, also, so và but nghe tự nhiên hơn.
3Cách dùng
1Diễn đạt sự đối lập
Dùng however, nevertheless hoặc even so để mở đầu một câu mới có ý trái ngược hoặc bất ngờ. Dùng although hoặc whereas để nối hai mệnh đề trong cùng một câu. Whereas dùng để so sánh hai sự thật khác nhau.
2Bổ sung thông tin
Dùng moreover, furthermore hoặc in addition để thêm một ý mạnh hơn hoặc ý bổ sung, chủ yếu trong văn viết. What's more phổ biến trong văn nói. Sau as well as là danh từ hoặc V-ing.
3Nguyên nhân và kết quả
Dùng because of, due to hoặc owing to + danh từ để nêu nguyên nhân. Dùng therefore, as a result hoặc consequently để giới thiệu kết quả. Trong giao tiếp hằng ngày, so là lựa chọn tự nhiên nhất.
4Đưa ví dụ và giải thích rõ hơn
Dùng for example hoặc for instance trước một ví dụ đầy đủ. Such as đứng ngay trước danh từ. Dùng in other words để nói lại cùng một ý theo cách đơn giản hơn.
5Sắp xếp bố cục và kết luận bài viết
Các từ chỉ trình tự như firstly, secondly và finally dẫn dắt người đọc đi qua từng ý của bạn. Dùng in conclusion, to sum up hoặc overall để kết thúc. Tránh dùng at last khi liệt kê; nó có nghĩa là cuối cùng thì cũng… sau một thời gian dài chờ đợi.
6Dấu hiệu diễn ngôn trong văn nói
Trong hội thoại, các dấu hiệu này giúp bạn chuyển chủ đề, quay lại một ý, hoặc chỉnh lại lời người khác một cách lịch sự. Anyway đưa cuộc trò chuyện về chủ đề chính, by the way thêm một chủ đề phụ, còn actually giới thiệu một lời đính chính hoặc một sự thật bất ngờ.
4So sánh
Although và despite có nghĩa tương tự nhau, nhưng đi với cấu trúc ngữ pháp khác nhau.
although / even though
- Liên từ (conjunction): theo sau là một mệnh đề đầy đủ (S + V).
- Even though mạnh hơn và nhấn mạnh hơn.
- Có thể đứng ở đầu câu hoặc giữa câu.
despite / in spite of
- Giới từ (preposition): theo sau là danh từ, đại từ hoặc V-ing.
- Thêm the fact that nếu bạn cần dùng một mệnh đề.
- Despite không có of; in spite of luôn có of.
5Lỗi thường gặp
Despite là giới từ, nên phải đi với danh từ hoặc V-ing, không đi với một mệnh đề đầy đủ.
However là trạng từ câu chứ không phải liên từ; hãy dùng dấu chấm hoặc dấu chấm phẩy trước nó.
Dạng đầy đủ luôn là in spite of; bạn không thể bỏ of.
On the other hand diễn tả sự đối lập; muốn thêm một ý tích cực, hãy dùng in addition hoặc what's more.
Actually nghĩa là thật ra (in fact), không phải hiện nay; đây là lỗi nhầm nghĩa rất phổ biến ở người học.
6Mẹo ghi nhớ
💡 Hãy tự hỏi hai câu: Nghĩa là gì? (đối lập, kết quả…) và Sau đó là gì? (mệnh đề hay danh từ). Cả hai điều này quyết định lựa chọn của bạn.
💡 Nhớ quy tắc: although + mệnh đề, despite + danh từ. Mệnh đề có động từ; despite thì không cần động từ.
💡 Đừng lạm dụng từ nối trang trọng. Mỗi đoạn văn chỉ cần một moreover là đủ; khi nhắn tin hay trò chuyện, hãy dùng also, but và so.
7Kiểm tra nhanh
1. the heavy traffic, Amara arrived on time.
2. The software is powerful. , it is quite difficult to learn.
3. The supplier raised its prices. , we had to find a new one.
4. The hotel was clean and quiet. , the staff were very helpful.
5. So the meeting starts at ten. Oh, , did you get my email about the slides?
