ประโยคเน้นแบบ Cleft (Cleft Sentences): It is… that, What I need is…
Cleft Sentences (It is… that, What I need is…)
1ภาพรวม
Cleft sentence คือการแยกประโยคเรียบง่ายหนึ่งประโยคออกเป็นสองส่วน เพื่อให้ข้อมูลที่ต้องการเน้นโดดเด่นขึ้น เราใช้ it-cleft (It was Leo that…) และ wh-cleft (What I need is…) เพื่อแก้ไขข้อมูล เปรียบเทียบความแตกต่าง สร้างความลุ้น หรือนำเสนอประเด็นสำคัญ พบได้ทั้งในภาษาพูดและภาษาเขียนที่เป็นทางการ
- It-cleft: It + be + ส่วนที่เน้น + that/who + ส่วนที่เหลือของประโยค
- Wh-cleft: What + อนุประโยค + be + ส่วนที่เน้น ข้อมูลใหม่หรือสำคัญจะมาอยู่ท้ายประโยค
- ใช้ What + S + do + be + (to) V เมื่อต้องการเน้นการกระทำ
- All, the thing, the reason, the place และ the person ใช้แทน what ได้
- It was not until… that… เน้นช่วงเวลาที่บางสิ่งเพิ่งเกิดขึ้นในที่สุด
2โครงสร้าง
เริ่มจากประโยคพื้นฐาน เช่น "Nadia fixed the printer" แล้วเลือกว่าจะเน้นส่วนไหน
| Focus on | Cleft frame | Example |
|---|---|---|
| a person | It is/was … who/that … | It was my manager who suggested it. |
| a thing | What … is/was … | What surprised me was the cost. |
| an action | What … do/did is/was (to) … | What we did was book a later flight. |
| an event | What happened was (that) … | What happened was that the train broke down. |
| a place | The place (where) … is/was … | The place I'd love to visit is Patagonia. |
| a time | It was … that … / The day … was … | It was on Friday that the results came out. |
| a reason | The reason (why) … is that … | The reason I left is that the commute was too long. |
| the only thing | All (that) … is/was … | All I want is a good night's sleep. |
- ใน it-cleft ใช้ who หรือ that กับคน และใช้ that กับสิ่งของ สถานที่ และเวลา ส่วน which พบได้น้อยในโครงสร้างนี้
- กาลของ be มักตรงกับเวลาของเหตุการณ์: It is you who… (ปัจจุบัน), It was in 2020 that… (อดีต)
- หลัง What… do/did is/was ส่วนใหญ่ใช้ infinitive ไม่มี to แต่ใช้ to + V ก็ถูกต้อง: What he did was (to) apologise.
- อนุประโยค wh- ใช้ลำดับคำปกติ ไม่สลับประธานกับกริยาแบบประโยคคำถาม: what she said ไม่ใช่ what did she say
3การใช้งาน
1การแก้ไขหรือเปรียบเทียบ (it-cleft)
ใช้ it-cleft เมื่อต้องการบอกว่าเป็น สิ่งนี้ ไม่ใช่สิ่งอื่น ใช้บ่อยมากเวลาแก้ความเข้าใจที่ผิด และมักมี not ร่วมด้วย
2การนำเสนอประเด็นสำคัญ (wh-cleft)
wh-cleft สร้างจังหวะหยุดสั้นๆ ก่อนถึงข้อมูลสำคัญที่อยู่ท้ายประโยค ฟังเป็นธรรมชาติในการนำเสนอ อีเมล และการอภิปราย
3การเน้นการกระทำและเหตุการณ์
ใช้ What + S + do + be เพื่อเน้นการกระทำ และใช้ What happened was (that)… เพื่อเล่าเหตุการณ์
4ตัวเลือกแทน what: all, the thing, the reason, the place
โครงสร้างเหล่านี้ทำงานคล้าย wh-cleft แต่เจาะจงกว่า All (that) หมายถึง สิ่งเดียวที่
5การเน้นเวลา: It was not until… that…
โครงสร้างนี้แสดงว่าบางสิ่งเกิดขึ้นช้ากว่าที่คาด หรือเกิดขึ้นหลังจากจุดหนึ่งเท่านั้น It's only when… that… ใช้ในลักษณะคล้ายกัน
6การสรุป (Reversed wh-cleft)
วางส่วนที่เน้นไว้ข้างหน้าและให้ what… อยู่ท้ายประโยค เพื่อสรุปหรือยืนยันประเด็น That's what… พบบ่อยมากในภาษาพูด
4การเปรียบเทียบ
ทั้งสองแบบช่วยเน้นข้อความ แต่ทำงานต่างกัน (สำหรับการเน้นด้วย do/does/did และการย้ายส่วนประโยคไปไว้หน้า ดูบท Emphasis and Fronting)
It-cleft
- ส่วนที่เน้นอยู่ ต้นประโยค ต่อจาก It is/was ทันที
- เหมาะกับการเปรียบเทียบและแก้ไขข้อมูล: X, not Y
- เน้นได้ทั้งคน สิ่งของ สถานที่ และเวลา แต่เน้นการกระทำทั้งหมดได้ไม่ค่อยสะดวก
Wh-cleft
- ส่วนที่เน้นอยู่ ท้ายประโยค หลัง is/was ช่วยสร้างความลุ้น
- เหมาะกับการนำเสนอข้อมูลใหม่หรือข้อมูลสำคัญ
- เน้นการกระทำได้: What he did was…
5ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
Who ทำหน้าที่เป็นประธานของอนุประโยคอยู่แล้ว จึงไม่ต้องใส่ประธาน he ซ้ำ
อนุประโยค wh- ทั้งก้อนทำหน้าที่เป็นประธาน จึงไม่ต้องเติม it ก่อน is
เมื่อส่วนที่เน้นเป็นวลีบุพบท เช่น in May ให้ใช้ that ไม่ใช่ when
หลัง All ใช้ that หรือไม่ใส่อะไรเลย All what ไม่ถูกต้อง
อนุประโยค wh- ไม่ใช่ประโยคคำถาม จึงใช้ลำดับคำปกติ: what she did
6เคล็ดลับ
💡 ถามตัวเองว่า: กำลัง แก้ไข ข้อมูลอยู่หรือเปล่า? ใช้ It was X that… ถ้ากำลัง เกริ่นนำ ไปสู่ประเด็นสำคัญ? ใช้ What… is…
💡 ลองวิธีนี้: เขียนประโยคธรรมดาก่อน แล้วย้ายคำสำคัญมาไว้ตรงจุดเน้น Ravi lost the keys กลายเป็น It was Ravi who lost the keys
💡 เวลาพูด ให้เน้นเสียงที่คำที่ต้องการเน้น: It was Ravi who lost them. จะทำให้ cleft ฟังเป็นธรรมชาติ ไม่เวอร์เกินไป
7แบบทดสอบสั้น
1. Not Tom! It was Lena won the award.
2. I need right now is a strong coffee.
3. What she did email the whole team.
4. It wasn't until I got home I noticed my phone was missing.
5. I want is some peace and quiet.
