Lumaktaw sa nilalaman
A2Mga salitang madalas mapagkamalan· Aralin 8/19

Died vs Dead

1Pangkalahatang-ideya

Ang died ay ang anyong pangnagdaan (past form) ng pandiwang (verb) die. Sinasabi nitong may nangyari sa isang tiyak na sandali sa nakaraan. Ang dead naman ay pang-uri (adjective). Naglalarawan ito ng kalagayan: hindi na buhay ngayon, o hindi na gumagana.

  • died = pandiwa (verb), pangnagdaang anyo ng die. Isa itong pangyayari.
  • dead = pang-uri (adjective). Isa itong kalagayan, kadalasang kasunod ng be.
  • Gamitin ang died kasama ang ago, last year, in 2015.
  • Gamitin ang be dead kasama ang for + tagal ng panahon.
  • Sinasabi rin nating dead ang isang telepono o baterya kapag hindi na ito gumagana.

2Anyo at estruktura

Ang died ay gumagana tulad ng kahit anong pandiwa sa pangnagdaan. Ang dead ay gumagana tulad ng kahit anong pang-uri.

Pandiwa – paayon (affirmative)
S + died
Our goldfish died last week.
Namatay ang goldfish namin noong isang linggo.
Pandiwa – pasalungat (negative)
S + didn't + die
Luckily, the plant didn't die.
Sa mabuting palad, hindi namatay ang halaman.
Pandiwa – tanong
Did + S + die?
When did your cat die?
Kailan namatay ang pusa mo?
Pang-uri – pagkatapos ng be
S + be + dead
The tree in our garden is dead.
Patay na ang puno sa hardin namin.
Pang-uri – bago ang pangngalan
dead + N
There are dead leaves on the balcony.
May mga patay na dahon sa balkonahe.
Ang pamilya ng salitang die
WordTypeExample
dieverb (base)Plants die without water.
diedverb (past / past participle)Her grandfather died in 2009.
dyingverb (-ing form)The flowers are dying.
deadadjectiveThe battery is dead.
deathnounHis death was a surprise.
  • Ang pandiwa ay die (may -ie). Ang pangnagdaan nito ay died, hindi dieed o dead.
  • Ang anyong -ing ay dying (ang ie ay nagiging y).
  • Ang pangngalan (noun) ay death: after his death, hindi after his dead.
  • Huwag na huwag sabihing is died. Sabihing died o is dead.

3Paano gamitin

1Died: may nangyari sa nakaraan

Gamitin ang died para sa sandaling natapos ang buhay. Tapos nang pangyayari ito sa nakaraan, kaya madalas nating sinasabi kung kailan ito nangyari.

My great-grandmother died in 1998.
Namatay ang lola sa tuhod ko noong 1998.
The flowers died because nobody watered them.
Namatay ang mga bulaklak dahil walang nagdilig sa kanila.
Kenji's old dog died two years ago.
Namatay ang matandang aso ni Kenji dalawang taon na ang nakalipas.

2Dead: isang kalagayan, hindi na buhay ngayon

Gamitin ang dead para ilarawan kung ano ang kalagayan ng isang bagay. Kadalasan itong kasunod ng be (is, are, was) o nauuna sa pangngalan.

Don't touch that bee. It's dead.
Huwag mong hawakan ang bubuyog na iyan. Patay na iyan.
All the plants on my desk are dead.
Patay na lahat ng halaman sa mesa ko.
Amira threw away the dead flowers.
Itinapon ni Amira ang mga lantang bulaklak.

3Dead: hindi gumagana (pang-araw-araw na Ingles)

Madalas nating gamitin ang dead para sa mga bagay gaya ng telepono, baterya at kompyuter. Ibig sabihin, wala na itong kuryente o hindi na gumagana.

My phone is dead. Can I use yours?
Patay na ang telepono ko. Puwede bang gamitin ang sa iyo?
The car battery was dead this morning.
Patay ang baterya ng kotse kaninang umaga.
Sorry, the line went dead.
Pasensya na, biglang naputol ang linya.

4Pagsasabi ng panahon: ago vs for

Gamitin ang died + ago para sa oras ng pangyayari. Gamitin ang has been dead / have been dead + for para sa kung gaano na katagal ang kalagayan.

The writer died fifty years ago.
Namatay ang manunulat limampung taon na ang nakalipas.
The writer has been dead for fifty years.
Limampung taon nang patay ang manunulat.
These trees have been dead for a long time.
Matagal nang patay ang mga punong ito.

4Mga hudyat na salita

agolast yearin 2010yesterdayfornowalready

Ang ago, last year, in 2010 at yesterday ay kadalasang kasama ng died. Ang for, now at already ay kadalasang kasama ng be dead.

5Paghahambing

Tanungin ang sarili: pangyayari ba ang pinag-uusapan ko o kalagayan?

died (pandiwa)

  • Isang pangyayari sa tiyak na oras sa nakaraan
  • Anyong pangnagdaan ng die
  • Walang is/are/was bago ito
  • Kasama ang ago, in 2015, last week
The fish died on Monday.
Namatay ang isda noong Lunes.

dead (pang-uri)

  • Isang kalagayan: hindi na buhay o hindi na gumagana
  • Naglalarawan ng tao, hayop, halaman o bagay
  • Kasunod ng be o nauuna sa pangngalan
  • Kasama ang for, now, already
The fish is dead now.
Patay na ang isda ngayon.

6Karaniwang mali

✗ MaliMy grandfather dead in 2010.
✓ TamaMy grandfather died in 2010.

Kailangan mo ng pandiwa para sa pangyayari sa nakaraan. Ang dead ay pang-uri, hindi pandiwa.

✗ MaliHer cat is died.
✓ TamaHer cat is dead. / Her cat died.

Huwag maglagay ng is bago ang died. Gamitin ang is + dead para sa kalagayan, o died lang para sa pangyayari.

✗ MaliHe died for ten years.
✓ TamaHe died ten years ago. / He has been dead for ten years.

Ang pagkamatay ay nangyayari sa isang sandali, kaya hindi ito puwedeng tumagal nang for ten years. Gamitin ang ago kasama ang died, o ang has been dead kasama ang for.

✗ MaliEveryone was sad after his dead.
✓ TamaEveryone was sad after his death.

Pagkatapos ng his ay kailangan ng pangngalan. Ang pangngalan ay death, hindi dead.

✗ MaliMy phone is died.
✓ TamaMy phone is dead.

Para ilarawan ang teleponong walang baterya, gamitin ang pang-uring dead.

7Mga tip

💡 Died = nangyari ito (pandiwa). Dead = ganito ang kalagayan (pang-uri).

💡 Pagkatapos ng is, are, was, were → palaging dead, hinding-hindi died.

💡 Mabilisang pagsubok: ago → died; for → been dead.

8Mabilis na pagsusulit

1. The plant   last winter.

2. I can't call you. My phone is  .

3. Her grandfather   ten years ago.

4. The singer has been   for many years.

5. When did your cat  ?