Phân biệt tiếng Anh Anh và tiếng Anh Mỹ
American or British English
1Tổng quan
Tiếng Anh Mỹ (US) và tiếng Anh Anh (UK) là hai dạng chuẩn chính của tiếng Anh. Chúng giống nhau khoảng 95%, nhưng khác ở một số điểm về chính tả, từ vựng và một vài điểm ngữ pháp. Cả hai đều đúng, vì vậy hãy chọn một phong cách và dùng nhất quán.
- Cả hai biến thể đều đúng và được hiểu ở mọi nơi.
- Chính tả khác nhau theo các quy luật như color / colour và center / centre.
- Một số từ thông dụng khác nhau: apartment / flat, elevator / lift.
- Khác biệt ngữ pháp nhỏ: have / have got, gotten / got, on / at the weekend.
- Hãy chọn một phong cách và giữ nhất quán trong cùng một văn bản.
2Cấu trúc
Những khác biệt chính nằm ở chính tả, từ vựng hằng ngày và một vài cấu trúc ngữ pháp.
| American (US) | British (UK) | Meaning |
|---|---|---|
| apartment | flat | a home on one floor of a building |
| elevator | lift | a machine that carries people between floors |
| truck | lorry | a large vehicle for goods |
| cookie | biscuit | a small, sweet, baked snack |
| fall | autumn | the season after summer |
| vacation | holiday | time off work or school for travel or rest |
| sidewalk | pavement | the path for walking next to a road |
| line | queue | people waiting one behind another |
| cell phone | mobile phone | a phone you carry with you |
| gas | petrol | fuel for a car |
| check | bill | the paper that shows what you pay in a restaurant |
| first floor | ground floor | the floor at street level |
| Pattern | US | UK |
|---|---|---|
| -or / -our | color, favorite, neighbor | colour, favourite, neighbour |
| -er / -re | center, theater, meter | centre, theatre, metre |
| -ize / -ise | organize, realize | organise, realise |
| -l / -ll | traveled, canceled | travelled, cancelled |
| -og / -ogue | catalog, dialog | catalogue, dialogue |
| -se / -ce | defense, offense | defence, offence |
- Cách viết -ize cũng đúng trong tiếng Anh Anh, nhưng -ise phổ biến hơn ở Anh.
- Tiếng Anh Mỹ thường chỉ có một chữ l ở dạng quá khứ, còn tiếng Anh Anh có hai: traveled / travelled, canceled / cancelled.
- Về practice / practise và license / licence, hãy xem bài Practice vs Practise.
- Ở Mỹ, gotten nghĩa là có được hoặc trở nên. Từ này không bao giờ dùng để chỉ sự sở hữu.
3Cách dùng
1Từ vựng hằng ngày
Một số vật quen thuộc có tên gọi khác nhau. Hầu hết người nói đều hiểu cả hai từ, nhưng hãy dùng từ phù hợp với người nghe của bạn.
2Chính tả
Chính tả Mỹ thường ngắn hơn và gần với cách phát âm hơn. Trong văn bản trang trọng như email, bài luận và báo cáo, hãy chọn một hệ thống và giữ nguyên.
3Have và have got
Để chỉ sự sở hữu, người Mỹ thường dùng have với do trong câu hỏi và câu phủ định. Người Anh thường dùng have got, đặc biệt trong lời nói.
4Gotten và got
Trong tiếng Anh Mỹ, phân từ quá khứ (past participle) của get thường là gotten. Trong tiếng Anh Anh, đó là got.
5Just, already, yet
Với just, already và yet, tiếng Anh Anh ưu tiên thì hiện tại hoàn thành (Present Perfect). Tiếng Anh Mỹ thường dùng thì quá khứ đơn (Past Simple), đặc biệt trong hội thoại.
6Giới từ và danh từ tập hợp
Một số giới từ (prepositions) khác nhau. Ở Anh, danh từ tập hợp (group nouns) như team hoặc family có thể đi với động từ số nhiều, còn ở Mỹ thường đi với động từ số ít.
4So sánh
Dưới đây là cái nhìn tổng quan nhanh về hai phong cách.
Tiếng Anh Mỹ (US)
- Chính tả: -or, -er, -ize, một chữ l (color, center, organize, traveled)
- Từ vựng: apartment, elevator, vacation, cookie
- Sở hữu: have + do trong câu hỏi
- Phân từ quá khứ: gotten
- on the weekend
Tiếng Anh Anh (UK)
- Chính tả: -our, -re, -ise, hai chữ l (colour, centre, organise, travelled)
- Từ vựng: flat, lift, holiday, biscuit
- Sở hữu: thường dùng have got
- Phân từ quá khứ: got
- at the weekend
5Lỗi thường gặp
Câu này trộn lẫn chính tả Anh và Mỹ trong cùng một câu. Hãy chọn một phong cách và giữ nhất quán.
In the weekend không chuẩn ở cả hai biến thể. Hãy dùng on (Mỹ) hoặc at (Anh).
Gotten không bao giờ chỉ sự sở hữu. Hãy dùng have (Mỹ) hoặc have got (Anh).
Đừng trộn lẫn hai dạng câu hỏi. Hãy dùng Do you have…? hoặc Have you got…?
6Mẹo ghi nhớ
💡 Hãy viết theo người đọc của bạn: dùng phong cách Mỹ cho độc giả Mỹ và phong cách Anh cho độc giả Anh. Trên hết, hãy nhất quán.
💡 Cách viết ngày tháng cũng khác: ở Mỹ, 04/07 nghĩa là ngày 7 tháng 4. Ở Anh, nó nghĩa là ngày 4 tháng 7. Hãy viết tháng bằng chữ để tránh nhầm lẫn.
💡 Hãy đặt công cụ kiểm tra chính tả trên điện thoại hoặc máy tính là English (US) hoặc English (UK). Nó sẽ giúp bạn giữ một phong cách duy nhất.
7Kiểm tra nhanh
1. Which word is typically British for "apartment"?
2. Which spelling is American?
3. (US) She has much better at tennis this year.
4. (UK) Have you a minute to talk?
5. (UK) What are you doing the weekend?
