Bỏ qua tới nội dung
B1Ngữ pháp nâng cao· Bài 7/37

Phân biệt tiếng Anh Anh và tiếng Anh Mỹ

American or British English

1Tổng quan

Tiếng Anh Mỹ (US) và tiếng Anh Anh (UK) là hai dạng chuẩn chính của tiếng Anh. Chúng giống nhau khoảng 95%, nhưng khác ở một số điểm về chính tả, từ vựng và một vài điểm ngữ pháp. Cả hai đều đúng, vì vậy hãy chọn một phong cách và dùng nhất quán.

  • Cả hai biến thể đều đúng và được hiểu ở mọi nơi.
  • Chính tả khác nhau theo các quy luật như color / colour và center / centre.
  • Một số từ thông dụng khác nhau: apartment / flat, elevator / lift.
  • Khác biệt ngữ pháp nhỏ: have / have got, gotten / got, on / at the weekend.
  • Hãy chọn một phong cách và giữ nhất quán trong cùng một văn bản.

2Cấu trúc

Những khác biệt chính nằm ở chính tả, từ vựng hằng ngày và một vài cấu trúc ngữ pháp.

Chính tả: -or / -our
US -or | UK -our
What color (US) / colour (UK) is your bag?
Túi của bạn màu gì? (color – Mỹ / colour – Anh)
Chính tả: -ize / -ise
US -ize | UK -ise (or -ize)
We need to organize (US) / organise (UK) the files.
Chúng ta cần sắp xếp các tệp tin. (organize – Mỹ / organise – Anh)
Sở hữu: câu khẳng định
US S + have + O | UK S + have got + O
I have a new laptop. (US) / I've got a new laptop. (UK)
Tôi có một chiếc laptop mới. (Mỹ: have / Anh: I've got)
Sở hữu: câu phủ định
US S + don't have + O | UK S + haven't got + O
I don't have time. (US) / I haven't got time. (UK)
Tôi không có thời gian. (Mỹ: don't have / Anh: haven't got)
Sở hữu: câu hỏi
US Do + S + have + O? | UK Have + S + got + O?
Do you have a pen? (US) / Have you got a pen? (UK)
Bạn có bút không? (Mỹ: Do you have / Anh: Have you got)
Phân từ quá khứ của get
US have + gotten | UK have + got
It has gotten cold. (US) / It has got cold. (UK)
Trời đã trở nên lạnh. (Mỹ: has gotten / Anh: has got)
Từ vựng hằng ngày thường gặp
American (US)British (UK)Meaning
apartmentflata home on one floor of a building
elevatorlifta machine that carries people between floors
trucklorrya large vehicle for goods
cookiebiscuita small, sweet, baked snack
fallautumnthe season after summer
vacationholidaytime off work or school for travel or rest
sidewalkpavementthe path for walking next to a road
linequeuepeople waiting one behind another
cell phonemobile phonea phone you carry with you
gaspetrolfuel for a car
checkbillthe paper that shows what you pay in a restaurant
first floorground floorthe floor at street level
Các quy luật chính tả thường gặp
PatternUSUK
-or / -ourcolor, favorite, neighborcolour, favourite, neighbour
-er / -recenter, theater, metercentre, theatre, metre
-ize / -iseorganize, realizeorganise, realise
-l / -lltraveled, canceledtravelled, cancelled
-og / -oguecatalog, dialogcatalogue, dialogue
-se / -cedefense, offensedefence, offence
  • Cách viết -ize cũng đúng trong tiếng Anh Anh, nhưng -ise phổ biến hơn ở Anh.
  • Tiếng Anh Mỹ thường chỉ có một chữ l ở dạng quá khứ, còn tiếng Anh Anh có hai: traveled / travelled, canceled / cancelled.
  • Về practice / practise và license / licence, hãy xem bài Practice vs Practise.
  • Ở Mỹ, gotten nghĩa là có được hoặc trở nên. Từ này không bao giờ dùng để chỉ sự sở hữu.

3Cách dùng

1Từ vựng hằng ngày

Một số vật quen thuộc có tên gọi khác nhau. Hầu hết người nói đều hiểu cả hai từ, nhưng hãy dùng từ phù hợp với người nghe của bạn.

Let's take the elevator to the tenth floor. (US)
Chúng ta đi thang máy lên tầng mười nhé. (Mỹ)
Kenji lives in a small flat near the station. (UK)
Kenji sống trong một căn hộ nhỏ gần nhà ga. (Anh)
We waited in a long queue for tickets. (UK)
Chúng tôi đã đợi trong một hàng dài để mua vé. (Anh)

2Chính tả

Chính tả Mỹ thường ngắn hơn và gần với cách phát âm hơn. Trong văn bản trang trọng như email, bài luận và báo cáo, hãy chọn một hệ thống và giữ nguyên.

My favorite color is green. (US)
Màu yêu thích của tôi là màu xanh lá. (Mỹ)
The meeting is at the city centre. (UK)
Cuộc họp diễn ra ở trung tâm thành phố. (Anh)
Amara travelled to Spain last month. (UK)
Amara đã đi du lịch Tây Ban Nha vào tháng trước. (Anh)

3Have và have got

Để chỉ sự sở hữu, người Mỹ thường dùng have với do trong câu hỏi và câu phủ định. Người Anh thường dùng have got, đặc biệt trong lời nói.

Do you have any brothers or sisters? (US)
Bạn có anh chị em nào không? (Mỹ)
Have you got a minute? (UK)
Bạn có rảnh một phút không? (Anh)
Sofia has got a cold today. (UK)
Hôm nay Sofia bị cảm lạnh. (Anh)

4Gotten và got

Trong tiếng Anh Mỹ, phân từ quá khứ (past participle) của get thường là gotten. Trong tiếng Anh Anh, đó là got.

Your English has gotten much better. (US)
Tiếng Anh của bạn đã tiến bộ nhiều. (Mỹ)
Your English has got much better. (UK)
Tiếng Anh của bạn đã tiến bộ nhiều. (Anh)
I've gotten three emails from the client today. (US)
Hôm nay tôi đã nhận được ba email từ khách hàng. (Mỹ)

5Just, already, yet

Với just, already và yet, tiếng Anh Anh ưu tiên thì hiện tại hoàn thành (Present Perfect). Tiếng Anh Mỹ thường dùng thì quá khứ đơn (Past Simple), đặc biệt trong hội thoại.

I just ate, thanks. (US)
Tôi vừa ăn xong, cảm ơn nhé. (Mỹ)
I've just eaten, thanks. (UK)
Tôi vừa ăn xong, cảm ơn nhé. (Anh)
Did you finish the report yet? (US) / Have you finished the report yet? (UK)
Bạn đã hoàn thành báo cáo chưa? (Mỹ: Did you finish / Anh: Have you finished)

6Giới từ và danh từ tập hợp

Một số giới từ (prepositions) khác nhau. Ở Anh, danh từ tập hợp (group nouns) như team hoặc family có thể đi với động từ số nhiều, còn ở Mỹ thường đi với động từ số ít.

What are you doing on the weekend? (US) / at the weekend? (UK)
Bạn định làm gì vào cuối tuần? (Mỹ: on the weekend / Anh: at the weekend)
Omar plays on a team. (US) / in a team. (UK)
Omar chơi trong một đội. (Mỹ: on a team / Anh: in a team)
The team is ready. (US) / The team are ready. (UK)
Đội đã sẵn sàng. (Mỹ: is / Anh: are)

4So sánh

Dưới đây là cái nhìn tổng quan nhanh về hai phong cách.

Tiếng Anh Mỹ (US)

  • Chính tả: -or, -er, -ize, một chữ l (color, center, organize, traveled)
  • Từ vựng: apartment, elevator, vacation, cookie
  • Sở hữu: have + do trong câu hỏi
  • Phân từ quá khứ: gotten
  • on the weekend
Do you have plans on the weekend? I just got my vacation days.
Bạn có kế hoạch gì vào cuối tuần không? Tôi vừa được duyệt những ngày nghỉ phép.

Tiếng Anh Anh (UK)

  • Chính tả: -our, -re, -ise, hai chữ l (colour, centre, organise, travelled)
  • Từ vựng: flat, lift, holiday, biscuit
  • Sở hữu: thường dùng have got
  • Phân từ quá khứ: got
  • at the weekend
Have you got plans at the weekend? I've just got my holiday days.
Bạn có kế hoạch gì vào cuối tuần không? Tôi vừa được duyệt những ngày nghỉ phép.

5Lỗi thường gặp

✗ SaiMy favourite color is green.
✓ ĐúngMy favourite colour is green. / My favorite color is green.

Câu này trộn lẫn chính tả Anh và Mỹ trong cùng một câu. Hãy chọn một phong cách và giữ nhất quán.

✗ SaiWe usually meet in the weekend.
✓ ĐúngWe usually meet on the weekend. (US) / We usually meet at the weekend. (UK)

In the weekend không chuẩn ở cả hai biến thể. Hãy dùng on (Mỹ) hoặc at (Anh).

✗ SaiShe has gotten two brothers.
✓ ĐúngShe has two brothers. / She has got two brothers.

Gotten không bao giờ chỉ sự sở hữu. Hãy dùng have (Mỹ) hoặc have got (Anh).

✗ SaiDo you have got a pen?
✓ ĐúngDo you have a pen? / Have you got a pen?

Đừng trộn lẫn hai dạng câu hỏi. Hãy dùng Do you have…? hoặc Have you got…?

6Mẹo ghi nhớ

💡 Hãy viết theo người đọc của bạn: dùng phong cách Mỹ cho độc giả Mỹ và phong cách Anh cho độc giả Anh. Trên hết, hãy nhất quán.

💡 Cách viết ngày tháng cũng khác: ở Mỹ, 04/07 nghĩa là ngày 7 tháng 4. Ở Anh, nó nghĩa là ngày 4 tháng 7. Hãy viết tháng bằng chữ để tránh nhầm lẫn.

💡 Hãy đặt công cụ kiểm tra chính tả trên điện thoại hoặc máy tính là English (US) hoặc English (UK). Nó sẽ giúp bạn giữ một phong cách duy nhất.

7Kiểm tra nhanh

1. Which word is typically British for "apartment"?

2. Which spelling is American?

3. (US) She has   much better at tennis this year.

4. (UK) Have you   a minute to talk?

5. (UK) What are you doing   the weekend?