Lumaktaw sa nilalaman
B1Basic na grammar (A1–A2)· Aralin 24/54

Pagsasalaysay (Mga batayan ng Tuwirang at Di-tuwirang Pananalita / Direct and Indirect Speech)

Narration

1Pangkalahatang-ideya

Ang narration (pagsasalaysay) ay ang paraan ng pagsasabi sa iba kung ano ang sinabi ng isang tao. Puwede nating ulitin ang eksaktong mga salita (tuwirang pananalita / direct speech) o ibigay ang kahulugan sa sarili nating pangungusap (di-tuwirang pananalita / indirect speech). Sasaklawin ng araling ito ang mga batayan: bantas, say laban sa tell, at mga pagbabago sa panghalip, pananda ng oras at pananda ng lugar.

  • Ang tuwirang pananalita (direct speech) ay inuulit ang eksaktong mga salita sa loob ng panipi: "I'm ready," she said.
  • Ang di-tuwirang pananalita (indirect speech) ay walang panipi at madalas gumagamit ng that: She said (that) she was ready.
  • Gamitin ang say nang walang kausap at ang tell na may kausap: said that… / told me that…
  • Palitan ang mga panghalip, pananda ng oras at pananda ng lugar para maging makatuwiran sa bagong nagsasalita.
  • Ang mga pagbabago sa panahunan (backshift) ay tinalakay nang mas detalyado sa araling Reported Speech.

2Anyo at estruktura

Narito ang mga batayang anyo ng tuwiran at di-tuwirang pananalita.

Tuwirang pananalita
"Words," S + said. / S + said, "Words."
"I'm hungry," Leo said.
"Gutom ako," sabi ni Leo.
Di-tuwirang pahayag (say)
S + said (that) + S + V
Leo said (that) he was hungry.
Sinabi ni Leo (na) siya ay gutom.
Di-tuwirang pahayag (tell)
S + told + O + (that) + S + V
Leo told me (that) he was hungry.
Sinabi sa akin ni Leo (na) siya ay gutom.
Di-tuwirang tanong na oo/hindi
S + asked (+ O) + if/whether + S + V
Mina asked me if I was free.
Tinanong ako ni Mina kung libre ako.
Di-tuwirang pakiusap / utos
S + told/asked + O + (not) to + V
The teacher told us to close our books.
Sinabihan kami ng guro na isara ang aming mga libro.
Karaniwang pagbabago sa oras at lugar (kapag mas huli na ang pag-uulat o nasa ibang lugar)
Direct speechIndirect speech
nowthen / at that time
todaythat day
tonightthat night
yesterdaythe day before / the previous day
tomorrowthe next day / the following day
last weekthe week before / the previous week
next monththe following month
agobefore / earlier
herethere
thisthat
thesethose
  • Sa tuwirang pananalita, ang kuwit, tuldok, tandang pananong o tandang padamdam ay nasa loob ng pansarang panipi: "Wait!" he shouted.
  • Kapag ang pandiwang nag-uulat ay nasa hulihan ng mga salita, gumamit ng kuwit, hindi tuldok: "I'm late," she said.
  • Opsyonal ang that pagkatapos ng say at tell. Karaniwan ito sa pasulat at madalas inaalis sa pasalita.
  • Sa pasulat na British, madalas gamitin ang isahang panipi ('…'); sa American, dalawahan ("…"). Parehong tama.
  • Pagkatapos ng pangalan, puwedeng magbago ang ayos sa mga kuwento: "Let's go," said Tom. Sa mga panghalip, panatilihin ang karaniwang ayos: "Let's go," he said.

3Paano gamitin

1Tuwirang pananalita: pag-uulit ng eksaktong mga salita

Gamitin ang tuwirang pananalita sa mga kuwento, sipi at mensahe kapag mahalaga ang eksaktong mga salita. Ilagay ang mga salita sa loob ng panipi at sundin ang mga tuntunin sa bantas.

"I'll call you later," Priya said.
"Tatawagan kita mamaya," sabi ni Priya.
Daniel asked, "Where is the meeting room?"
Nagtanong si Daniel, "Nasaan ang meeting room?"
"This is great," said Yuki, "but it's a bit expensive."
"Ang ganda nito," sabi ni Yuki, "pero medyo mahal."

2Di-tuwirang pananalita gamit ang say at tell

Gamitin ang di-tuwirang pananalita para iulat ang kahulugan, hindi ang eksaktong mga salita. Ang say ay sinusundan agad ng mga salita; ang tell ay kailangan ng tao (me, him, Anna…).

Carlos said that the train was late.
Sinabi ni Carlos na huli ang tren.
Carlos told us that the train was late.
Sinabi sa amin ni Carlos na huli ang tren.
She told her manager she needed a day off.
Sinabi niya sa kanyang manager na kailangan niya ng isang araw na pahinga.

3Pagpapalit ng panghalip at panghalip na paari

Nagbabago ang mga panghalip para tumugma sa taong nag-uulat. Isipin: sino ang nagsabi, at sino ang nagsasalaysay ngayon?

"I love my new job." → Aisha said she loved her new job.
"Gustung-gusto ko ang bago kong trabaho." → Sinabi ni Aisha na gustung-gusto niya ang kanyang bagong trabaho.
"We can help you." → They said they could help me.
"Matutulungan ka namin." → Sinabi nila na matutulungan nila ako.
"Is this your bag?" → He asked me if it was my bag.
"Bag mo ba ito?" → Tinanong niya ako kung akin ba ang bag.

4Pagpapalit ng mga salitang pang-oras at panlugar

Kung iuulat mo ang mga salita sa mas huling oras o sa ibang lugar, madalas nagbabago ang mga salitang tulad ng today, tomorrow at here. Kung pareho pa rin ang araw at lugar, puwede mong panatilihin ang mga ito.

"I'm busy today." → (a week later) Ken said he was busy that day.
"Abala ako ngayong araw." → (makalipas ang isang linggo) Sinabi ni Ken na abala siya noong araw na iyon.
"Meet me here tomorrow." → She asked me to meet her there the next day.
"Kitain mo ako rito bukas." → Hiniling niya sa akin na kitain siya roon kinabukasan.
"I'm busy today." → (an hour later) Ken said he's busy today.
"Abala ako ngayong araw." → (makalipas ang isang oras) Sinabi ni Ken na abala siya ngayong araw.

5Pag-uulat ng simpleng tanong at pakiusap

Para sa mga tanong na oo/hindi, gamitin ang asked + if/whether at karaniwang ayos ng mga salita (walang tandang pananong). Para sa mga pakiusap at utos, gamitin ang told/asked + tao + to + pandiwa.

"Are you ready?" → Omar asked if I was ready.
"Handa ka na ba?" → Tinanong ni Omar kung handa na ako.
"Please sit down." → The nurse asked me to sit down.
"Maupo po kayo." → Hiniling sa akin ng nars na maupo.
"Don't be late." → My boss told me not to be late.
"Huwag kang mahuhuli." → Sinabi sa akin ng boss ko na huwag mahuhuli.

4Paghahambing

Ang tuwiran at di-tuwirang pananalita ay nagbibigay ng parehong mensahe sa dalawang magkaibang paraan.

Tuwirang pananalita

  • Eksaktong mga salita ng nagsasalita
  • Gumagamit ng panipi
  • Orihinal na panghalip, panahunan at salitang pang-oras
  • Karaniwan sa mga kuwento, sipi at diyalogo
Sara said, "I'm tired today."
Sinabi ni Sara, "Pagod ako ngayong araw."

Di-tuwirang pananalita

  • Ang kahulugan, sa mga salita ng nag-uulat
  • Walang panipi; madalas gumagamit ng that
  • Nagbabago ang mga panghalip, salitang pang-oras (at madalas ang panahunan)
  • Karaniwan sa usapan, email at balita
Sara said (that) she was tired that day.
Sinabi ni Sara (na) pagod siya noong araw na iyon.

5Karaniwang mali

✗ MaliShe said me that she was tired.
✓ TamaShe told me that she was tired.

Ang say ay hindi sinusundan agad ng tao. Gamitin ang tell + tao, o ang say nang walang tao.

✗ MaliHe told that he was late.
✓ TamaHe told us that he was late.

Ang tell ay kailangan ng tao pagkatapos nito: told us, told Maria, told me.

✗ Mali"I am hungry". he said.
✓ Tama"I'm hungry," he said.

Gumamit ng kuwit, hindi tuldok, bago ang pandiwang nag-uulat, at ilagay ito sa loob ng panipi.

✗ MaliShe said that "she was tired."
✓ TamaShe said that she was tired.

Hindi gumagamit ng panipi ang di-tuwirang pananalita.

✗ Mali"I need help," Anna said. → Anna said that I needed help.
✓ TamaAnna said that she needed help.

Palitan ang panghalip para tumugma sa nagsasalita: ang I ni Anna ay nagiging she.

6Mga tip

💡 Tell ang isang tao, say ang isang bagay: kung tao ang kasunod, piliin ang tell.

💡 Bago ka mag-ulat, magtanong ng dalawa: Sino ang nagsasalita ngayon? (mga panghalip) at Kailan at nasaan ako ngayon? (mga salitang pang-oras at panlugar).

💡 Ang bantas sa tuwirang pananalita ay nagtatago sa loob ng panipi: ," ?" !"

7Mabilis na pagsusulit

1. Maria   me that she was moving to Lisbon.

2. Which sentence is punctuated correctly?

3. (A week later) "I'm busy today," Ken said. → Ken said he was busy  .

4. "I love my job," Aisha said. → Aisha said that   loved   job.

5. "Please sit down," the nurse said to me. → The nurse asked me   down.