İçeriğe geç
B1Sık karıştırılan kelimeler· Ders 9/19

Affect ve Effect Farkı

Affect vs Effect

1Genel bakış

Affect ve effect neredeyse aynı şekilde okunduğu için çok kolay karıştırılır. Günlük İngilizcede affect genellikle bir fiildir (verb) ve "etkilemek, değiştirmek" anlamına gelir. Effect ise genellikle bir isimdir (noun) ve bir değişikliğin "sonucu, etkisi" demektir.

  • Affect = fiil (verb): The rain affects traffic. (Yağmur trafiği etkiler.)
  • Effect = isim (noun): The rain has an effect on traffic. (Yağmurun trafiğe etkisi vardır.)
  • affect + nesne denir (araya on girmez), ama have an effect on + nesne kalıbı kullanılır.
  • Kalıplaşmış ifadelerde effect kullanılır: side effects, special effects, take effect.
  • Effect'in fiil olarak (= gerçekleştirmek) kullanımı nadirdir ve resmîdir.

2Yapı

Her kelimenin cümle içinde nasıl kullanıldığına bakalım.

Affect (fiil): olumlu cümle
S + affect(s) + O
Noise affects my concentration.
Gürültü konsantrasyonumu etkiler.
Affect (fiil): olumsuz cümle
S + do/does not + affect + O
The delay doesn't affect our plans.
Gecikme planlarımızı etkilemiyor.
Affect (fiil): soru cümlesi
Do/Does + S + affect + O?
Does the weather affect your mood?
Hava durumu ruh halini etkiler mi?
Effect (isim): olumlu cümle
S + have/has + a/an (Adj) + effect + on + O
Exercise has a positive effect on sleep.
Egzersizin uyku üzerinde olumlu bir etkisi vardır.
Effect (isim): olumsuz cümle
S + have/has + no effect + on + O
The new app had no effect on sales.
Yeni uygulamanın satışlar üzerinde hiçbir etkisi olmadı.
Kelime ailesi
WordPart of speechExample
affectverbStress can affect your health.
affectedadjective / past participleAffected customers will get a refund.
effectnounThe effect was surprising.
effectsplural nounSome medicines have side effects.
effectiveadjectiveHer method is very effective.
effectivelyadverbHe works effectively in a team.
  • Affect normal bir fiil gibi çekimlenir: affect, affects, affected, affecting.
  • Effect sayılabilir bir isimdir: an effect, two effects.
  • Affect fiilinden sonra on koymayın: It affects me, It affects on me değil.
  • Effective (= işe yarayan, etkili) sıfatı affect'ten değil, effect'ten gelir.

3Kullanımı

1Affect: etkilemek, değiştirmek

Bir şey başka bir şeyde fark yaratıyorsa affect'i fiil olarak kullanın. Hemen ardından nesne gelir. Edilgen çatıdaki (passive) be affected by kalıbı da çok yaygındır.

Bad sleep affects how you feel all day.
Kötü uyku, gün boyu nasıl hissettiğini etkiler.
The strike affected thousands of travellers.
Grev binlerce yolcuyu etkiledi.
Many homes were affected by the flood.
Birçok ev selden etkilendi.

2Effect: sonuç, etki

Bir şeyin yol açtığı sonucu ya da değişimi anlatırken effect'i isim olarak kullanın. En yaygın kalıp have an effect on'dur. Başına big, strong, positive, negative gibi sıfatlar ekleyebilirsiniz.

Music has a calming effect on Mei.
Müziğin Mei üzerinde sakinleştirici bir etkisi var.
The effects of the new rule are already clear.
Yeni kuralın etkileri şimdiden belli.
Did the training have any effect on the team?
Eğitimin takım üzerinde herhangi bir etkisi oldu mu?

3Effect ile kalıplaşmış ifadeler

Bazı kalıplaşmış ifadelerde her zaman effect kullanılır. Bunları tek bir blok hâlinde ezberleyin.

This medicine has no serious side effects.
Bu ilacın ciddi bir yan etkisi yok.
The film is famous for its special effects.
Film özel efektleriyle ünlü.
The new prices take effect on Monday.
Yeni fiyatlar pazartesi günü yürürlüğe giriyor.

4Resmî bir fiil olarak effect

Resmî yazı dilinde effect "bir şeyi gerçekleştirmek" anlamında fiil olabilir. Genellikle change gibi kelimelerle birlikte görülür. B1 düzeyinde bunu kullanmanız değil, tanımanız yeterli.

The new manager effected real change in the company.
Yeni müdür şirkette gerçek bir değişim gerçekleştirdi.
Kwame hopes to effect change in his community.
Kwame kendi topluluğunda değişim yaratmayı umuyor.

4Karşılaştırma

Kendinize şunu sorun: bu bir eylem mi (fiil) yoksa bir sonuç mu (isim)?

Affect (fiil)

  • Etkilemek, değiştirmek anlamına gelir.
  • Doğrudan nesne alır: affect something.
  • Fiil çekimleri vardır: affects, affected, affecting.
  • Yaygın edilgen kullanım: be affected by.
The cold weather affected Olga's voice.
Soğuk hava Olga'nın sesini etkiledi.

Effect (isim)

  • Sonuç, etki anlamına gelir.
  • Genellikle a, an, the, no, any gibi kelimelerden sonra gelir.
  • Yaygın kalıp: have an effect on.
  • Çoğul olabilir: effects.
The cold weather had a bad effect on Olga's voice.
Soğuk havanın Olga'nın sesi üzerinde kötü bir etkisi oldu.

5Sık yapılan hatalar

✗ YanlışThe weather effected my mood.
✓ DoğruThe weather affected my mood.

Burada etkiledi anlamında bir fiile ihtiyaç var, bu yüzden affected kullanılır.

✗ YanlışStress has a bad affect on sleep.
✓ DoğruStress has a bad effect on sleep.

a bad sıfatından sonra bir isim gelmeli; o isim de effect'tir.

✗ YanlışThe new rule will affect on everyone.
✓ DoğruThe new rule will affect everyone.

Affect fiili doğrudan nesne alır, araya on girmez.

✗ YanlışCoffee has a strong effect to me.
✓ DoğruCoffee has a strong effect on me.

Effect'ten sonra gelen doğru edat on'dur.

✗ YanlışThis medicine has some side affects.
✓ DoğruThis medicine has some side effects.

Side effects kalıplaşmış bir isim tamlamasıdır, bu yüzden her zaman effect ile kullanılır.

6İpuçları

💡 A harfini Action (eylem → affect = fiil), E harfini End result (sonuç → effect = isim) ile eşleştirin.

💡 Kelimenin önüne a, an, the ya da no koyabiliyorsanız, neredeyse her zaman effect'tir.

💡 Kelimenin yerine influence (fiil) ya da result (isim) koyarak hangisinin uyduğunu test edin.

7Hızlı test

1. Lack of sleep can   your memory.

2. The new law had a big   on small businesses.

3. Many people were   by the storm.

4. This medicine can have some side  .

5. Coffee has a strong effect   me.